Нестор Кукольник: Өмірі мен шығармашылығының шолуы
Nestor Kukolnik
Нестор Кукольник: ресейлік драматург, опера «Жар үшін өмір» либреттосына үлес қосып, Глинканың әндеріне сөз жазған. Биографиясы мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нестор Васильевич Кукольник (1809–1868) – Карпат Русінен шыққан орыс драматургі және проза жазушысы. Мансабының басында зор танымал болған оның туындылары кейіннен ақылға сыймас және көңілге тиетін болып бағаланды. Бүгінде ол Михаил Глинканың "Цар үшін өмір" атты тұңғыш орыс операсының либреттосын жасауға қосқан үлесімен есімдері сақталады. Глинка сонымен қатар оның көптеген өлеңдерін музыкаға қойған.
Nestor Vasilievich Kukolnik (Не́стор Васи́льевич Ку́кольник) (1809–1868) was a Russian playwright and prose writer of Carpatho Rusyn origin. Immensely popular during the early part of his career, his works were subsequently dismissed as sententious and sentimental. Today, he is best remembered for having contributed to the libretto of the first Russian opera, A Life for the Tsar by Mikhail Glinka. Glinka also set many of his lyrics to music.
Отбасылық негіздер
Нестор Кукольник 1809 жылдың 8 қыркүйегінде Санкт-Петербург қаласында, Санкт-Петербург мұғалімдер колледжінде дәріс берген профессордың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Базили Войцех Кукольник русиндер (русино) этносынан шыққан, көне ақсүйек әулетінен болған. Вена университетін бітірген ол Польшада дәріс оқыды. 1804 жылы Базили Войцех Кукольник профессорлар Иван Орлай (Орлай Янош) және Михаил Балугянскиймен бірге Ресейге оқытуға шақырылды. Оның шәкірттерінің арасында Ресейдің Ұлы князі Константин Павлович және Ресейдің Ұлы князі Николай Павлович, болашақ Ресей императоры Николай I болды; Ресей императоры Александр I Василий Кукольникке Вильно облысында жер берді және Нестор Кукольник шомылу рәсімінде оның қадағалаушысы болды.
Nestor Kukolnik was born on 8 September 1809 in the city of Saint Petersburg in the family of a professor lecturing at the Saint Petersburg Teacher's College. His father, Bazyli Wojciech Kukolnik, belonged to the ethnic group of Rusyns (Ruthenians) and came from an old noble family. Graduate of Vienna University, he lectured at Poland. In 1804, Bazyli Wojciech Kukolnik was invited to teach in Russia along with professors Ivan Orlay (Orlay János) and Mikhail Balugjanskij. Among his pupils were Grand Duke Constantine Pavlovich of Russia and Grand Duke Nikolai Pavlovich of Russia, the future emperor Nikolai I of Russia; Czar Alexander I of Russia granted Vasily Kukolnik an estate in the Vilno Oblast and was Nestor Kukolnik's godfather at his baptism.
Ерте өмір және оқу
Нестор Нижин жоғары ғылымдар гимназиясында (қазіргі Украина) оқыды, оны Нестордың әкесі бұрын негіздеген. Николай Гоголь да сол оқу орнында оқыды және олар екеуі де мектеп театрында ойнады. Кукольниктің әдебиеттегі қызметі гимназияда басталды, онда ол алғашқы өлеңдері мен драмаларын жазды. 1829 жылы Нижин гимназиясын бітірген соң Вильнюс гимназиясында сабақ берді, ал 1831 жылы ағасы Платон Кукольникпен Санкт-Петербургке көшіп, Қаржы министрлігінде қызмет етті.
Nestor studied at the Nizhyn Gymnasium of Higher Sciences (present day Ukraine), founded earlier by Nestor's father. Nikolai Gogol studied at the same institution and they both played at the school theater. Kukolnik's literature activity started in gymnasium, where he wrote his first verses and dramas. After graduating from Nizhyn Gymnasium in 1829, he gave lessons at Vilnius Gymnasium, and, in 1831, moved with his brother Platon Kukolnik to Saint Petersburg, where he served at the Ministry of Finance.
Әдеби қызмет
1833 жылы Кукольниктің алғашқы пьесасы "Тортини" Фадей Булгарин баспасында жарық көрді, одан немесекей "Торкуато Тассо" фантастикалық драмасы жарық көрді, бұл оның астанадағы аңызға айналған драматург ретінде танылуына себеп болды. Оның әдеби мансабындағы шешімді кезең 1834 жылы "Рука Всевишнего отечество спасла" ("Құдайдың қолы Отанды құтқарды") атты патриоттық драмасының көрсетілімімен келді, оны спектакльдің премьерасында Ресей императоры Николай I мақұлдады. Осы жетістіктен шабыттанған жазушы "Принц Михаил Васильевич Скопин Шуйский" атты тарихи пьесасын жазды. 1836 жылы Санкт-Петербургте 1842 жылға дейін жарық көрген "Көркем өнер газеті" (Khudozhestvennaia gazeta) газетін құрды және өнер туралы екі жүзден астам мақала жазды. Кукольниктің шығармашылығы алуан түрлі. Ол түрлі жанрлар мен форматтармен тәжірибе жасады: роман, тарихи әңгімелер, сын, поэзия және тіпті музыка. Ол Михаил Глинканың досы болды, ол Кукольниктің бірнеше өлеңдерін ("Ылғалдану", "Құбылыс", және "Кешіп бара жатқан ән" т.б.) музыкаға қойды. Өзінің сәттілігіне мас болып, ол Ресейде тек үш ғана гений бар екенін мәлімдеді: өзі – жазушы, Михаил Глинка – композитор, ал Карл Брюллов – суретші.
In 1833 Kukolnik's first play “Tortini” was published by Faddei Bulgarin, soon followed by fantasy drama “Torcuato Tasso”, which resulted in his reputation as a legendary playwright in the capital. The turning point in his literary career came in 1834, after demonstration of patriotic drama "Ruka Vsevishnego Otechestvo Spasla" (The God's Hand Saved The Motherland), applauded by the Russian Emperor Nicolas I at the play's premiere. Inspired by this success, the writer produces historical play “Prince Mikhail Vasilievich Skopin Shuysky”. In 1836 he founded The Gazette of Fine Arts (Khudozhestvennaia gazeta) which was published in Saint Petersburg until 1842 and wrote more than two hundred articles on art. Kukolnik's oeuvre is diverse. He experimented with multiple genres and formats: novels, historical tales, criticism, poetry and even music. He was a friend of Mikhail Glinka, who to set some of Kukolnik's verses (Hesitation, Skylark, and Passing Song, among others) to music. Dizzy from his success, he proclaimed that there were only three geniuses in Russia himself as a writer, Mikhail Glinka as a composer, and Karl Briullov as a painter.
Таганрогта өмір сүрген кезі
1857 жылы Нестор Кукольник қызметтен кетіп, Таганрогқа қоныстанды. Онда ол әдеби қызметін жалғастырды, бірақ сол кезеңде қоғамдық жұмыс өміріндегі басты рөлді атқарды. Нестор Васильевич Таганрог қоғамының білім деңгейін көтеру үшін көп еңбек етті. Бұл қаланың тағдырына ықпал етіп, оны Ресейдің оңтүстігіндегі білім орталығына айналдырды. Нестор Кукольник Дон әскері облысында және Азов теңізінде университет білімінің қажеттігін алғаш дәлелдеді. Оның Таганрогта университет ашу туралы ұсынысы нәтижесіз аяқталды, бірақ кейін Одессада Новороссия университетінің (1865) ашылуына маңызды негіз болды. Кукольник жергілікті газеттердің қажеттілігін де көрсетті. Осының нәтижесінде Таганрогта ғана емес, сондай-ақ Одесса мен Дондағы Ростовта газет баспалары ашылды. 1865 жылдан бастап Нестор Кукольник Харьковтан Таганрогқа дейінгі темір жол салу қажеттігін дәлелдеген топқа жетекшілік етті. Бұл жұмыс сәтті аяқталды және 1868 жылы Ресей императоры Александр II жобаны бекітті. Ол сондай-ақ Таганрог шығанағының экологиялық қорғалу мәселесін алғаш көтерді. Бірақ жоба аймақтық басшылықтан күшті қарсылыққа тап болды және іске аспады. Нестор Васильевич 1869 жылы қайтыс болғаннан кейін Таганрогта аудандық сот ашылуына көмектесті. Кукольник 1868 жылдың 8 желтоқсанында Таганрогта, әйелімен бірге театрға дайындалып жатқанда, күтпеген жерден дүниеден озды. Жазушы Таганрогтағы жеке меншігінде жерленді. 1931 жылы Нестор Кукольник пен оның әйелінің қабірлері тоналды. Зергерлік бұйымдар іздеген қарақшылар қабірлерді ашып, сүйектерін лақтырып жіберді. Бұл бұзушылықтың жалғыз жағдайы емес. 1966 жылы қала әкімшілігі қаулы шығарып, «Таганрог қазандық жасау зауыты» «Красный Котельщик» акционерлік қоғамына Кукольниктің жерінің аумағында қосымша өнеркәсіптік аймақтар салуға рұқсат берді. Барлық жұмыстар екі жылдан кейін, 1968 жылы басталды. Бульдозерлер Кукольниктің үйін қиратып, қабірін лай мен қиқымға айналдырды. Ұлы орыс жазушысының сүйектері мәңгілікке жоғалып кетті. 2008 жылы жазушының 200 жылдығына орай Таганрогтағы бір көшеге Кукольник есімі берілді.
In 1857 Nestor Kukolnik resigned and settled in Taganrog. There he continued his literary activity, but the public work played the key role of his life in that period. Nestor Vasilievich did a lot of work for education of Taganrog's society. It had an influence on the destiny of the city, making it into the centre of education in the South of Russia. Nestor Kukolnik was the first to prove the need of university education in the Don Voisko Province and on Azov Sea. His offer to open a university in Taganrog was not successful, but later it proved to be an important foundation for opening the Novorossiya University in Odessa (1865). Kukolnik also proved necessity of local newspapers. It was one of the reasons to open newspaper publishing houses not only in Taganrog, but also in Odessa and Rostov on Don. Since 1865 Nestor Kukolnik led the workgroup that proved necessity of a railroad line from Kharkov to Taganrog. This work was a success and the Tsar Alexander II of Russia approved the project in 1868. He also was the first to raise the issue of environmental protection of the Gulf of Taganrog. But the related project encountered strong resistance from regional leadership and was not realized. Nestor Vasilievich assisted in opening the county court in Taganrog, open soon after his death in 1869. Kukolnik died unexpectedly in Taganrog on December 8, 1868, when he and his wife were getting ready to go to the theatre. The writer was buried in Taganrog in his own estate. In 1931 the remains of Nestor Kukolnik and his wife were defiled. Searching for jewelry, robbers opened the graves and threw away the remains. Unfortunately, it was not the only case of violation. In 1966 the city administration signed a decree and allowed the Public Joint Stock Company “The Taganrog Boiler Making Works “Krasny Kotelshchik” to build additional industrial areas on the territory of Kukolnik's estate. All the works started two years later, in 1968. Bulldozers razed to the ground Kukolnik's house and mixed his grave with mud and debris. The remains of the great Russian writer have been lost forever. In 2008 within the framework of the writer's 200th birth anniversary, one of the streets in Taganrog was named after Kukolnik. .
Қызықты деректер
"Кукольник" сөзі орыс тілінде қуыршақ ойнатушы немесе қуыршақ жасаушы деген мағынаны білдіреді. Достоевскийдің "Бестің ісі" романында Варвара Петровна Ставрогина кейіпкері Кукольникті (жоғарыда Брюлловтың суретінде көрсетілгендей) Степан Верховенскийді идеализациялаудың үлгісі ретінде пайдаланады.
The word "kukolnik (кукольник)" is Russian for "puppeteer" or "puppet maker". In Dostoyevsky's novel Demons, the character of Varvara Petrovna Stavrogin uses Kukolnik (as portrayed in Briullov's portrait above) as the model for her idealized presentation of Stepan Verkhovensky.