Кіріспе
Чарли Чаплиннің 1918 жылғы "Шолдер Армз" фильмі – Чарли Чаплиннің "First National Pictures" компаниясы үшін түсірген екінші фильмі. 1918 жылы шыққан бұл үнсіз комедиялық фильм Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франциядағы оқиғаларды бейнелейді және соғыс тақырыбындағы үш фильмнің біріншісі болып табылады. Фильмде Эдна Пурвианс және Сидней Чаплин, Чарли Чаплиннің үлкен ағасы, түскен. Бұл фильмде Чаплин әдеттегі шағын саяхатшы киімін кимейді.
Shoulder Arms is Charlie Chaplin's second film for First National Pictures. Released in 1918, it is a silent comedy film set in France during World War I, the first of three films he made on the subject of war. It co starred Edna Purviance and Sydney Chaplin, Chaplin's elder brother. In this film, Chaplin is never in his Little Tramp outfit.
Сюжет
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Doughboy (Чарли Чаплин) американдық сарбаздар тобының "қажетсіз отрядының" қатарында әскери қызметін бастайды. Ол жаттығулар кезінде өзге сарбаздардың жақсы үйлесімділігіне қарамастан, екі аяғы теңсіз, дененің салмағы бұзылған және қимылдары үйлесімсіз болады. Бірақ ол Франциядағы майданға, снарядтар мен окоптар арасына, жолдастарының (Сидней Чаплин) қатарына барады. Doughboy күзетшілікке тағайындалады және казармасына қайта оралғанға дейін барлар, қалалар және үйі туралы армандауды бастайды. Сарбаздарға арналған жаңалықтар мен хаттар жеткізіледі, бірақ Doughboy үшін ештеңе келмейді. Әріптес сарбаздары өздерінің хаттарынан тамақ ұсынады, бірақ ол бас тартады және оның үшін арналған жәшік бар екенін көреді: иісі өткір Limburger ірімшігі мен өте қатты крекерлер. Ірімшіктің жағымсыз иісіне байланысты, оны жеудің орнына окоптан лақтырып жібереді, соққысы неміс сарбаздарына тиеді. Кейін Doughboy белшеден жоғары суға толы жерде ұйықтауға тырысады, ал оның әріптестері жағдайға қарамастан, еш қиындықсыз ұйықтап жатыр. Таңертең олар шабуылға көтерілуге бұйрық алады. Жарылысқан артиллерияның шуына қарсы өзін жігерлендіре отырып, Doughboy көңілсізденіп, жаудың окопын және 13 неміс сарбазын басып алады – оның жеке сәйкес нөмірімен бірдей. Осы оқиғалардан кейін Doughboy өзіне сенімдірек сезінеді, артиллериядан қорықпайды және окоптан оқ атудан тайынбайды. Doughboy құпия тапсырмаға ерікті түрде келіседі және одан қайтып оралмауы мүмкін екені ескертіледі. Оның міндеті – жаудың қатарына ағаш кейпінде кіріп, жау шебіне ену. Оның әріптестерінің бірі жауды тыңдап тұтқындалғанда, Doughboy оған қашып құтылуға көмектеседі және үлкен неміс сарбазы (Генри Бергман) оларды орманға қуып шығады. Ағаш кейпін жоғалтып, ол қираған ғимаратқа қашып барады, онда француз қызымен (Эдна Пурвианс) кездеседі, ол оның жараларын емдейді. Кездескеннен кейін көп ұзамай үлкен неміс сарбазы оларды табады. Француз қызы мен Doughboy қашып кетеді, бірақ француз қызы қолға түсіріліп, одақтастарға көмектескені үшін тұтқындалады. Француз қызына неміс сарбазы шабуыл жасамас бұрын, Doughboy оны құтқаруға асығады. Содан кейін Кайзер пайда болады, ал Doughboy неміс офицері кейпінде киініп, жолдасын тағы да тұтқындалудан құтқарады. Үшеуі де неміс офицерлері болып маскировкаланып, Кайзерді және оның одақтастарын одақтастар майданына қарай айдайды. Майданға келгенде оларды одақтас әскерлердің ыстық ықыласымен қарсы алады. Содан кейін Doughboy лагерьде оянады, бәрінің оның арманы болғанын түсінеді.
Қабылдау
"Шолдер Армс" Чаплиннің осы уақытқа дейін ең танымал, сын тұрғысынан да, коммерциялық тұрғысынан да фильмі болды. 1918 жылдың 21 қазанындағы «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі мақала мынадай болды:
"Шарли Чаплиннің жаңа фильмін көрген бірі күліп: «Ақымақ қызық екен!» деді. «Шолдер Армс» фильмі кеше «Стрэндте» көрсетілді, – делінген мақалада, – және, көрінетін болса, барлығы да солай сезінген. Чаплиннің комедиясы жоғары ма, төмен бе, көркемдік пе, әлде шикілік пе деген туралы көп пікірталас болды, бірақ оның экрандағы ақымақ бейнесін сомдағанда ол күлкілі екенін ешкім жоққа шығара алмайды. Оның кемшіліктерін табуға келгендердің көпшілігі күліп отырып кетеді. Олар бәрібір кінәлі деп ойлауы мүмкін, бірақ күліп отыра береді". Бұл фильм өз заманы үшін өте революциялық болды, комедияның жаңа жанрын енгізді. Бұрынғы фильмдерде соғыс – қалысқан мәселе емес, жеңіл-жеңіл айтылатын тақырып емес еді. Бұл соғыс туралы түсірілген алғашқы комедиялық фильм деп саналады.
"'The fool's funny,' was the chuckling observation of one of those who saw Charlie Chaplin's new film. Shoulder Arms, at the Strand yesterday—and, apparently, that's the way everybody felt. There have been learned discussions as to whether Chaplin's comedy is low or high, artistic or crude, but no one can deny that when he impersonates a screen fool he is funny. Most of those who go to find fault with him remain to laugh. They may still find fault, but they will keep on laughing." The film was very revolutionary for its time, introducing a new genre of comedy. Previously, films had treated war as a serious subject. This is believed to be the first comedy film about war.