Кіріспе

Барбадос Парламентінің Жоғарғы палатасы

Барбадос Сенаты – Барбадостың екіпалаталы Парламентінің жоғарғы палатасы. Сенат Барбадос Конституциясының V тарауымен бекітілген. Ол екі палатаның кішісі болып табылады. Сенат 1964 жылы Заң шығару кеңесі деп аталған бұрынғы органның орнына құрылды. Барбадос заңдарын жасау және қараудан басқа, Сенат көбінесе Халық қабылдауы палатасынан (Төменгі палата) келіп түскен бекітілген заңдарды қарастырады. Сенаттың басты шектеулерінің бірі – ол ақша және бюджет мәселелеріне қатысты заң жобаларын жасай алмайды. Сенатқа саяси емес тағайындалғандардың көп бөлігі Барбадостағы азаматтық қоғам ұйымдары, еңбек ұжымдары және қоғамдық бірлестіктерден (2021 жылдың 30 қарашасынан бастап қызметін тоқтатқан) генерал-губернатор тарапынан таңдалып алынған. Қазіргі таңда Барбадос Президенті Сенаторларды тағайындайды. Барбадос Конституциясына сәйкес, 7 сенатор Президенттің өз қалауынша, 12 – Премьер-министрдің кеңесі бойынша, ал 2 – Оппозиция жетекшісінің кеңесі бойынша таңдалады. Егер оппозиция жетекшісі болмаса, Президент тағы 2 сенаторды тағайындайды, осылай тәуелсіз сенаторлардың саны 9-ға жетеді. Сенат жылына 20-25 күн отырыс өткізеді. Сенаттың және Халық қабылдауы палатасының өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды; екі палата да әр сайлау алдында таратылады.

Құрамы

Барбадостың 21 сенаторының барлығын ресми түрде президент тағайындайды, бірақ бұл міндет, президенттің көптеген міндеттері сияқты, басқа адамдардың кеңесі бойынша орындалады. Президент Премьер-Министрдің ұсынысы бойынша 12 сенаторды және Оппозиция көшбасшысының ұсынысы бойынша екі сенаторды тағайындайды. Бұл, Премьер-Министрдің 12 сенаторды, ал Оппозиция көшбасшысының 2 сенаторды тағайындауымен тең. Қалған жеті сенаторды Президент өз дискрециясымен (яғни, Президент басқа саяси көшбасшылардың кеңесіне міндетті емес) Барбадостағы түрлі діни, әлеуметтік, экономикалық және басқа да мүдделерді ұсыну үшін тағайындайды. Парламентте оппозиция көшбасшысы болмаған жағдайда (мысалы, 2018 және 2022 жылдары болғандай, бір партия Ассамблея палатасының барлық 30 орынды алып, үлкен жеңіске жеткен жағдайда), президент оппозицияның орнына қалған екі сенаторды тағайындайды, бұл 9 тәуелсіз сенаторға мүмкіндік береді. Сенаторлыққа үміткерлер жоғары палатаға ұсынылмас бұрын белгілі бір талаптарға жауап беруі керек. Тағайындалуға құқығы бар адам – кем дегенде 21 жастағы Барбадос азаматы болуы керек және соңғы он екі айда елде тұруы тиіс. Егер адам банкрот болған, психикалық ауруы болса, шетел мемлекетке адалдық көрсететін болса, өлім жазасына кесілген болса, алты айдан астам мерзімге түрмеде отырған болса, немесе сайлау алдауы, мемлекетке опасыздық жасау немесе басқа да арсыздықпен байланысты қылмыс жасағаны үшін сотталған болса, тағайындалуға құқығы жоқ. Сонымен қатар, сенатор мемлекеттік қызметкер, қарулы күштердің немесе полицияның қызметкері, судья, мемлекеттік прокурор, бақылаушы немесе Ассамблея палатасының қазіргі отырып отырған мүшесі бола алмайды. Сенаторлар бес жыл мерзімге қызмет етеді.

Құзыреті

Сенат пен Ассамблея палатасы конституциялық тұрғыдан көптеген бірдей өкілеттіктерге ие, бірақ, басқа Вестминстер жүйесіндегі парламенттердегідей, төменгі палата басымдыққа ие. Ақша заңдарынан басқа барлық заң жобаларын екі палатада да ұсынуға және өзгертуге болады; ақша заңдары әрқашан Ассамблея палатасынан басталады, ал Сенат оларға енгізе алатын түзетулермен шектеледі. Егер Ассамблея палатасы бюджетті мақұлдаса, ал Сенат бір ай ішінде түзетулерсіз мақұлдамаса, ол тікелей Президентке ұсынылуы мүмкін. Егер Ассамблея палатасы екі бірдей сессияда бір заң жобасын екі рет мақұлдаса, бірақ Сенат екі рет те мақұлдамаса, онда ол да тікелей Президентке ұсынылуы мүмкін.

Қызметкерлер

Сенат сессиясы басталғанда, сенат президент және вице-президент сайлайды, олар министрлер немесе парламенттік хатшылар бола алмайды. Сенат президенті әдетте дауыс беруге тек дауыс тең болған жағдайда қатысады. Барбадос президенті импичмент процесі кезінде қызметтен уақытша шеттетілген жағдайда, сенат президенті президент міндетін атқарушы болып табылады.