Кіріспе
Корнуолл әуежайы Ньюкуэй (Корниш тілінде: Ayrborth Tewynblustri Kernow) – Англияның Корнуолл аймағының негізгі коммерциялық әуежайы. Ол Корнуоллдың солтүстік жағалауындағы Ньюкуэй қаласының солтүстік-шығысындағы Пайдардағы Мауган жерінде орналасқан. 2008 жылға дейін ұшу-қону жолағы RAF St Mawgan басқаруында болды, қазір Корнуолл кеңесіне тиесілі және Корнуолл әуежайы ЖШҚ басқарады. 2017 жылы әуежай 461 300 жолаушыға қызмет көрсетті, бұл өткен жылмен салыстырғанда 24,2%-ға артты. Әуежай Spaceport Cornwall орналасқан жері болып табылады. Бұл нысан ауадан орбитаға ұшыру жүйесі арқылы шағын ғарыш спутниктерін Жердің төменгі орбитасына шығаруға қабілетті.
Cornwall Airport Newquay (Cornish: Ayrborth Tewynblustri Kernow) is the main commercial airport for Cornwall, England, located at Mawgan in Pydar, northeast of the town of Newquay on Cornwall's north coast. Its runway was operated by RAF St Mawgan before 2008, and is now owned by Cornwall Council and operated by Cornwall Airport Ltd. The airport handled 461,300 passengers in 2017, a 24.2% increase over the previous year. The airport is also the location of Spaceport Cornwall. The facility has the capability to launch small space satellites into low Earth orbit using an air launch to orbit type system.
Әскери мақсатта
Әуеайлақ 1933 жылы азаматтық мекеме ретінде ашылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда қабылданып алынып, Корнуолл аймағындағы басқа базаларды қолдау үшін RAF Trebelzue деп аталды. 1943 жылы кеңейтілгеннен кейін база RAF St Mawgan деп өзгертілді. Содан кейін мекеме АҚШ Әуе күштеріне берілді және жаңа басқару мұнарасының салынуы мен қазіргі ұшу-қону жолағының кеңейтілуі сияқты бірқатар жақсартулар жасалды. 1947 жылы әуеайлақ күтіп-жөндеуге алынып, 1951 жылы Жағалау қорғаныс базасы ретінде қайта ашылды. 1951 жылдан бері станцияда 7-ші эскадрилья, 22-ші эскадрилья, 203-ші эскадрилья (Sea King OCU, 1996–2008); 220-шы эскадрилья (кейін 201 деп қайта аталды); 228-ші эскадрилья (кейін 206-шы деп қайта аталды), екеуі де алыс қашықтықтан барлау эскадрильялары; No. 42 эскадрилья RAF (BAe Nimrod) (1992 жылы таратылды), No. 236 операциялық түрлендіру бөлімі RAF, Nimrod ұшақтарын жаңа типке түрлендіру бөлімі (1970–1992) қызмет етті. Сонымен қатар, Корольдік Әуе күштері полкінің 1-ші эскадрильясы және 2625-ші эскадрилья (Royal Auxiliary Air Force) та болды. 2625-ші эскадрилья 2006 жылдың 1 қарашасында таратылды, ал 1-ші эскадрилья RAF Regt RAF Honington-ға көшірілді. Қалғандары басқа жерге көшірілді немесе жабылды. 2005 жылы RAF St Mawgan 2013 жылы жаңа бірлескен жауынгерлік ұшағын (JCA) орналастыру үшін қарастырылған базалардың бірі болды, бірақ 2005 жылдың қарашасында Қарулы күштер министрі Адам Инграм операция Шотландияда жүргізілетінін хабарлады. Тікұшақтарды күтіп-жөндеу жұмыстары (HMF) да 2006 жылдың соңында тоқтатылды. RAF St Mawgan әуеайлағындағы ұшу операциялары (азаматтық терминалға қарама-қарсы жағында) 2008 жылдың желтоқсанында тоқтатылды.
Толық азаматтық әуежайға көшу
2006 жылы әуежай жолаушы басына 5 фунт стерлингтік әуежайды дамыту алымын енгізді, оны барлық келіп ұшатын жолаушылар қауіпсіздік тексеруінен өту алдында банкомат сияқты машина арқылы төлейтін болды. Бұл нәтижесінде Monarch Airlines әуежайдан (Малагаға) рейсін тоқтатты, ал Ryanair рейстер санын азайтты, бірақ кейін ол қалпына келтірілді. 2015 жылы 5 фунт стерлингтік дамыту алымы 2016 жылдың наурыз айында алынып тасталатыны жарияланды. 2008 жылға дейін әуежай азаматтық және әскери әуежай ретінде жұмыс істеді, азаматтық бөлігі Ньюкуэй азаматтық әуежайы деп аталды. 2008 жылы әуежай 1-19 желтоқсан аралығында жабылды, бұл RAF St Mawgan әуежайының навигациялық қызметтерін (яғни, әуе қозғалысын басқаруды) қабылдауға және CAA стандарттарына толық сәйкес келуге уақыт беру үшін жасалды. CAA-ның қосымша тексерулерінен кейін, рейстер 2008 жылғы 20 желтоқсанда қайта басталды. 1986 жылғы Әуежайлар заңының 63-бабына сәйкес, 2009 жылғы 22 қыркүйекте жарияланған заңдық актіге сәйкес, Ньюкуэй әуежайы қазіргі әуежай ережелеріне бағынады. 2006 жылы ашылған кеңейту терминалдың ауданын 20%-ға арттырды, бұл әуежайға жылына 450 000 жолаушыға дейін қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. 2008 жылдың қаңтар айында Корнуолл округі кеңесі кеңейтілген келу және шығу залдары, жаңа сауда орталығы, бизнес-лаунж және жаңа әуежай құрылыстарын салу жоспарларын бекітті. 2008 жылдың мамыр айында жаңа келу және багаж алу аймағы ашылды; бұл ескі келу залынан өзгеше, ішкі және халықаралық рейстерді бір уақытта қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ, ол шығу залына қосымша қақпа қосты. Әуежайдың кеңейтілуі 2007 жылы бірнеше экологиялық ұйымдар тарапынан сынға алынды. Бұл қарсылықтың себебі тек экологиялық алаңдаушылықтар ғана емес (өйткені көптеген рейстер қысқа қашықтықтағы және пойызбен қызмет көрсетілетін бағыттарға бағытталған), сонымен қатар әлеуметтік-экономикалық мәселелер де болды, себебі әуежайдың кеңейтілуі Корнуоллдағы екінші үйлерге деген сұраныстың өсуіне және жергілікті үй бағаларының одан әрі өсуіне әкелуі мүмкін.
Азаматтық әуежайдың қызметі
Ирландиялық арзан бағалы Ryanair 2006 жылы әуежайдан шығып, Лондон Станстед және Жирона Коста-Брава әуежайларына рейстерін тоқтатты. 2008 жылдың қарашасында Ньюквей әуежайы 2030 жылға дейінгі әуежай жоспарларын көрсететін бас жоспарының жобасын жариялады. 2011 жылдың шілдесінде әуежайдың негізгі тасымалдаушысы Air Southwest 30 қыркүйек 2011 жылдан бастап Ньюквейден барлық рейстерді тоқтату туралы хабарлады, нәтижесінде әуежайда жыл бойы іске қосылатын үш бағыт ғана қалды. 2013 жылдың мамырында Flybe Гатвикке рейстерді тоқтату туралы мәлімдеді, соның салдарынан Ньюквейде жыл бойы Силли аралдарына және Манчестерге ғана рейстер қалды. 2013 жылдың 2 желтоқсанында Flybe компаниясы Newquay компаниясымен келісімге келгенін хабарлады, бұл келісім Гатвик бағытының болашағын 2014 жылдың қазан айының соңына дейін қамтамасыз етеді, сондай-ақ мемлекеттік қызмет міндеттемесі (PSO) бойынша субсидияны бекітуге мүмкіндік береді. Жаңа келісімге сәйкес, Flybe күніне екі рейсті орындайтын болды, бірақ түстен кейінгі рейстің іске қосылуы тоқтатылды. Ryanair 2016 жылдың сәуірінде, 5 фунт стерлингтік даму алымы алынып тасталғаннан кейін әуежайға қайта оралды. 2020 жылдың 5 наурызында Flybe жұмысын тоқтатты, бұл Корнуоллды Лондонға жыл бойы тікелей рейстерсіз қалдырды. British Airways Лондонға аптасына алты рет жазғы кестемен рейстер ұшатынын жариялады, бұл бастапқыда 2020 жылғы Пасхадан басталуы тиіс еді. Алайда, COVID-19 пандемиясының авиацияға тигізген әсері қызметтің басталуын кейінге шегерді. Қызмет ақыры 2020 жылдың 24 шілдесінде іске қосылды, бірақ ол мемлекеттік қызмет міндеттемесі бойынша төтенше жағдай туралы бұйрыққа сәйкес жыл бойы қызмет ететін болады, бұл бұйрық 2021 жылдың ақпанына дейін күшінде болады. Осы кезеңде Көлік министрлігі 2021 жылдың наурызынан басталатын төрт жылдық келісімшарт бойынша тендерлік процедураны өткізеді.
Aerohub кәсіпорын аймағы
2011 жылдың тамызында Ұлыбритания үкіметі әуежайдың әуе кеңістігі кәсіпорындары үшін арналған аймаққа ие болуға жасаған өтінімінің қабылданғанын жариялады. Aerohub кәсіпорын аймағы 2012 жылдың сәуір айында іске қосылды. 2014 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияның Тұрғын үй және қауымдастықтар агенттігі мен Еуропалық аймақтық даму қоры 6 миллион фунт стерлингтік Aerohub бизнес-паркін салуға қаржы бөлуге келісті. 2014 жылға қарай Aerohub-қа Classic Air Force және Bloodhound суперсонды автомобиль жобасы сияқты ұйымдар тартылды, оның ішінде әлемдегі ең көне ұшатын британдық реактивті ұшағы және жалғыз ұшатын Gloster Meteor T7 ұшағы бар. 2013 жылдың сәуірінен 2017 жылға дейін ол бұрын RAF St Mawgan-ның Hawker Siddeley Nimrods ұшақтарына қызмет көрсету үшін пайдаланылған Hangar 404 мұражайы ретінде жұмыс істеді. 2017 жылы Bloodhound SSC ұшу жолағында сынақтан өтті, бұл 2019 жылы Оңтүстік Африкадағы Хакскин Панда арнайы құрылған жарыс жолында сынақ жүргізуге дайындық ретінде, болашақта жер бетіндегі жылдамдық рекордын жаңаруға бағытталған. Корнуоллда ғарышкерлерді оқытуға және теңіз асты робототехникасын дамытуға көмектесетін әлемдегі ең терең жасанды бассейн салу жоспарлары ұсынылды. Newquay Aerohub бизнес-паркіне жақын, қалалық кеңестің меншігіндегі жерге велосипедтік орталық салынуы тиіс, бұл Британдық велоспорт федерациясы, Корнуолл кеңесі және Спорт Англиясы арасындағы серіктестіктің нәтижесі.
Болашақтағы ықтимал пайдаланым
2013 жылдың қыркүйегінде Aberporth әуежайының Ұлттық аэронавигациялық орталығы (NAC) Ньюкуэйді ұшқышсыз әуе кемелерін (UAV) сынау үшін екінші әуежайы ретінде пайдаланатынын хабарлады. NAC ұшып-қону жолағының ұзындығымен және Aerohub мүмкіндіктерімен тартылғанын айтты. Сынақ ұшулары үшін теңіз үстінде 3000 шаршы миль (7770 км²) жекеленген әуе кеңістігі қажет болды. 2015 жылдың наурыз айында әуежай осы жекеленген аймақты құру туралы Көлік министрлігімен келісімге келмегенін, министрлік ҰҚК үшін тиісті нормативтік базаны құру үшін халықаралық ұйымдармен келіссөздердің жалғасып жатқанын мәлімдеді. 2014 жылдың шілдесінде Ньюкуэй Азаматтық авиация бас басқармасы (CAA) британдық коммерциялық ғарыш портының мүмкін болатын орны ретінде қарастырылған сегіз әуежайдың бірі болды. 2015 жылдың наурыз айында тізім алты әуежайға дейін қысқартылды, Ньюкуэй әлі де кандидат болып қалды. 2016 жылдың мамыр айында Көлік министрлігі ғарыш портына айналғысы келетін кез келген орынға рұқсат беретін нормативтік шарттар жасалатынын жариялағаннан кейін іріктеу процесі тоқтатылды.