Кіріспе

Мемлекеттік кеңсе қызметкерлерінің кәсіподағы (GCSU) – Шри-Ланка мемлекеттік секторында жұмыс істейтін кеңсе қызметкерлерінің кәсіподағы. Ол 1920 жылдары, Шри-Ланка (Сейлон) британдық отаршылдық үкімділігі астында болған кезде құрылған. Бұл саяси тәуелсіз кәсіподақ, алайда тарихының бастапқы кезеңінде белсенділердің көп бөлігі коммунистер болған.

Британ отаршылдық дәуірі

1815 жылдың наурызынан бастап Шри-Ланканы (Сейлон) басқарған британдық отаршылар, колонияны басқару үшін Ұлыбританиядан жеткілікті әкімшілік қызметкерлерді әкелу қиын болғандықтан, Шри-Ланка халқын мемлекеттік секторда жұмыс істеуге білім берді. Христиан миссионерлері ашқан мектептерде студенттерге ағылшын тілі оқытылды және олардың ағылшын тілін білуі себепті мемлекеттік секторда жұмысқа орналастырылды. 1815 жылдан кейін британдық отаршыл билеушілер Шри-Ланканың мемлекеттік қызметкерлерін әкімшілік ережелері мен нормаларымен таныстыра бастады. Олар кеңсе қызметкерлерінің біліктілігін арттыру үшін де емтихан жүргізді. Мемлекеттік сектор қызметкерлері арасында кеңінен танымал "Әкімшілік ережелері мен нормалары" (АПЖ) атты нұсқаулық Шри-Ланкада бүгінге дейін қолданылып келеді. Әкімшілік қызметкерлері үшін Цейлон әкімшілік қызметіне (CAS) қабылдау емтиханы өткізілді. Оны сәтті тапсырғандар CAS офицерлері мәртебесіне ие болды.

1948 жылға дейін

1920 жылдары Шри-Ланканың кеңсе қызметкерлері өздерінің еңбек құқықтарын қорғау үшін кәсіподақ құрды. 1920 жылдың ақпан айында ГКББ құрылғаннан бастап 1948 жылы Шри-Ланканың саяси тәуелсіздігіне дейін ол жұмысшылардың құқықтары мен ұлттық тәуелсіздікті қамтамасыз ету үшін британдық билеушілермен күресуге тура келді.

1948 жылдан 1977 жылға дейін

1948 жылдың ақпанында британдық отаршылдық үкіметтен саяси тәуелсіздік алғаннан кейін, ГКББ Шри-Ланкада ықпалды күшке айналды. ГКББ мүшелерінің көп бөлігі Ланка Сама Самажа партиясының (ЛССП) және Шри-Ланка Коммунистік партиясының (КП Мәскеу қанаты) мүшелері еді. ЛССП жетекшісі доктор Н. М. Перера жұмысшылардың құқықтарын қорғау арқылы ГКББ-ның қызметін ашық қолдады.

1977 жылдан кейін

1977 жылдан кейін Шри-Ланканың бұрынғы президенті Джуниус Ричард Джаяварденаның (Д.Р. Джаявардена) оңшыл саясатының салдарынан Шри-Ланканың солшыл саяси қозғалыстарының жағдайы нашарлай түсті. Алайда, Мемлекеттік қызметкерлердің Бірлестік Кәсіби Одағы (ГКСС) мемлекеттік сектор қызметкерлері арасындағы ықпалды күш ретінде сақталды.

Ең күшті одақ

И. Ж. Викрама 1960 жылдары ГКСУ-ның үміткер көшбасшысы болды. Ол ГКСУ-ны тарихындағы "Алтын дәуірде" басқарды. 1960 жылдары Шри-Ланкадағы 50 мың кеңсе қызметкерінің арасында одақтың мүшелерінің саны шамамен 30 мыңға жетті. Ол ел бойынша одақтың филиалдық комитеттерін ұйымдастырып, оның күшін арттырды. Ол одақтың хатшысы болып сайланды, содан кейін президенті болды. Оның қызмет істеген кезеңінде (1965–1970 жылдары) Шри-Ланка саясатында көптеген оқиғалар болды және олар өзгерістерге жұмысшылардың жағына шығып жауап берді. Кез келген адам олардың ресми газеті "Red Tape"-ке жүгініп, елдің өзгеретін саяси жағдайына олардың қалай ден қойғанын біле алады. Ол мүшелеріне қайғылы жағдайларда және өмірдің соңғы жылдарында көмектесетін, қайтыс болғандарға арналған жәрдем және зейнеткерлік жәрдем схемаларын енгізді.

Бас кеңсесінің құрылысы

И. Ж. Викреманың басшылығымен ГКСУ "Лейк Хаус" (үкімет газеттерінің кеңсесі) алдында өз штаб-пәтерін салу жұмыстарын бастады. Шри-Ланканың танымал театр актері Генри Джаясена жаңа ғимарат үшін қаржы жинау мақсатында драмалар қойды. Бұрынғы Шри-Ланка Премьер-министрі Сиримаво Р. Д. Бандаранайке ханым ғимараттың негізін салды. Коломбо қаласына сапар шеккен кез келген адам Бейра көлінің жанындағы ГКСУ штаб-пәтерін көре алады.

ГКББ-дан кету

И. Ж. Викрама 1970 жылдың соңында CAS офицері болып тағайындалғандықтан кәсіподақтан кетті. 1977 жылы Сиримаво ханымның үкіметі құлап, Юниус Ричард Джаявардена басшылығымен Біріккен Ұлттық партия жаңа үкіметке келді. Ол саяси қудалауға ұшырады, ал мемлекеттік секторда жұмыс істейтін жақын туыстары қиын өңірлерге ауыстырылды. Соңында ол CAS офицерлерінің қорына жіберілді, бұл оған ауыр психикалық күйзеліс әкелді, және бір жылдан кейін зейнетке шығарылды. Ол 1979 жылдың соңында қайтыс болды, ал оның қоштасу рәсімі ГКСУ туы астында ұйымдастырылды.

ГССУ шейіттері

1947 жылы маусым айында тамил ұлтының азаматы В. Кандасами британдық отаршыл билеушілердің жасаған зұлмының құрбаны болды және Коломбодағы Хайд Паркте өткен жалпы ереуіл жиынынан кейін Колонаваға жол тартқанда, жас өмірін оққа құрбан етті. 1989 жылдың мамыр айында М. К. Метананда оңтүстіктегі Таңгалле ауылындағы үйінде көтерілісшілер тарапынан атып өлтірді. Ол 1987 жылдың шілдесінде қол қойылған Үнді-Ланка бейбіт келісімінен кейін құрылған провинциялық кеңестерді қолдаған болатын.