Кіріспе

Цицели Фокс Смит – ағылшын ақыны және жазушысы. 1882 жылдың 1 ақпанында Чеширдегі Лимм қаласында туып, Манчестер қыздар орта мектебінде білім алған ол, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға аздан бұрын Канадада қысқа уақыт тұрып, Ұлыбританияға оралды. Ол Хэмпширде қоныстанып, көбінесе теңіз тақырыбында поэзия жаза бастады. Смит өмірінде 600-дан астам өлең жазды, олар көптеген басылымдарда жарияланды. Өмірінің кейінгі жылдарында ол шығармашылығын түрлі тақырыптарға, көркем және ғылыми әдебиеттерге дейін кеңейтті. Әдебиетке қосқан үлесі үшін Ұлыбритания үкіметі оған шағын зейнетақы тағайындады.

Ерте өмір

Сисили Фокс Смит 1882 жылдың 1 ақпанында Англияның Уоррингтон қаласына жақын Лимм қаласында, королева Викторияның билігінің соңғы кезеңінде орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Оның әкесі адвокат, ал әкесінің әкесі дін қызметкері болған. Смиттен оқу білімін аяқтап, содан кейін отбасының немесе күйеуінің үй шаруасын жүргізуге бейімделуі күтілуі мүмкін еді. Ол 1894 жылдан 1897 жылға дейін Манчестер қыздар орта мектебінде жақсы білім алды, кейін өзін "біршама көңілсіз" деп сипаттады және салыстырмалы түрде ерте жасында өлеңдер жаза бастады. Мектеп журналына жазған мақаласында Смит: «Менде Поптың "Илиадасынан" кейінгі эпикалық өлеңдер, жеті-сегіз жасымда темекі сақтау жәшіктерінде мұқият сақталған Мармионнан кейінгі романтикалық өлеңдер туралы шамалы естеліктер бар» деп жазды. Өкінішке орай, осы ерте туындыларының бәрі жоғалып кетті. Ол 17 жасында өзінің алғашқы өлеңдер жинағын жариялады, ол жағымды пікірлерге ие болды. Үйіне жақын далаларда серуендеп, ол оқиғаға құштарлық танытты. Ол қыз кезінде Холкомб Харриерлердің аң аулауын жаяу ілесіп қарайтын. Ол Африкаға саяхаттауға қатты ниеттенген, бірақ ақырында Канадаға баруды жөн көрді. Смит 1911 жылы әпкесі Мэджбен бірге Монреальге кемемен сапар шеккен болуы мүмкін, содан кейін пойызбен Летбриджге, Альбертаға, ағасы Ричард Эндрю Смитпен шамамен бір жыл тұрып, кейін Британдық Колумбияға (БК) жол тартқан. 1912 жылдан 1913 жылға дейін ол Ванкувер аралының оңтүстік ұшындағы Виктория қаласының Джеймс Бей ауданында тұрып, БК Жерлер департаментінде теңкеуші болып жұмыс істеді, кейіннен жағалаудағы адвокаттың кеңсесінде жұмыс істеді. Бос уақытын жақын жердегі кемежайлар мен көшелерде серуендеп, жергілікті тұрғындармен де, теңізшілермен де әңгімелесуге арнады. Ол теңізшілердің әңгімелерін тыңдап, олардан үйренді, олардың айтуынша, өзі де сол теңізшілерге тән сөйлеу мәнерін меңгерді, ол оның жазбаларында да байқалады. 1913 жылдың 23 қарашасында Смит анасы мен әпкесімен бірге Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін "White Star Line" компаниясының "Teutonic" кемесімен Ливерпульге оралды. Содан кейін ол отбасымен бірге Гэмпширге қоныстанды.

Ақын

Көп ұзамай ол өзінің тәжірибесін поэзияның мол өрбуіне жұмсады, оның бір бөлігі Англияның соғысқа қатысуын қолдауға арналған еді. Оның өлеңдерінің көп бөлігі теңізшінің көзқарасынан жазылған. Өлеңдерінің теңіз саласына қатысты толыққанды мазмұны көптеген оқырмандардың Смитті ер адам деп ойлауына себеп болды. Бір хатшы оған «Капитан Фокс Смит» деп жазған, ал ол оны түзетуге тырысқанда, ол оған: «Сіз шебер емессіз, бірақ тәжірибелі теңізші болуыңыз керек. Мен әрқашан әуесқойдың жұмысын аңғарғанмын» деп жауап берді. Ол дерлік дұрыс айтқан. Ол теңіздегі өмірді креслода отырып толғанған әуесқойлар сияқты жақсы білген. Ол толыққанды қалыптасқаннан кейін ғана «Мисс С. Фокс Смит» немесе «Сисели Фокс Смит» деген авторлық атын жүйелі түрде қолдана бастады. Смит алғашқыда өлеңдерін түрлі журналдар мен газеттерде жариялады: «Блэквуд журналы», «Blue Peter», «Canada Monthly», «Country Life», «Cunard Magazine», «Daily Chronicle», «Grand Magazine», «Holly Leaves», «Outlook», «Pall Mall Gazette», «The Daily Mail», «The Dolphin», «The London Mercury», «The Nautical Magazine», «The Spectator», «The Sphere», «The Times Literary Supplement», «Westminster Gazette», «White Star Magazine», «The Windsor Magazine», «The Week» және «The Daily Colonist» (BC) сонымен қатар 1914 жылдан 1954 жылы қайтыс болғанға дейін көптеген өлеңдерін жазған «Punch» газеттері. Кейіннен ол осы өлеңдерінің көп бөлігін өзінің көптеген кітаптарында қайта жариялады. Барлығында, жаңа басылыммен бірге, ол 660-тан астам өлең жариялады. 2012 жылдың маусым айында Чарльз Ипкар (АҚШ) және Джеймс Савилл (Ұлыбритания) редакциялаған «Сисели Фокс Смиттің толық поэзиясының» бірінші басылымы АҚШ-тағы «Little Red Tree Publishing» баспасында жарық көрді және сол кездегі барлық белгілі өлеңдерді қамтыды. Екінші басылымға (2015) әлемдегі көптеген зерттеушілердің, соның ішінде Джейк Уэйд пен Дэнни МакЛеодтың жұмысының арқасында 74 жаңа өлең қосылды, олардың кейбіреулері алғаш рет жарияланды. Екінші басылымға Марсия Филлипс МакГоуэннің PhD (Ағылшын тілінің еңбегі сіңген профессоры, Шығыс Коннектикут мемлекеттік университеті) жазған маңызды кіріспе де кірді, онда ол Сисели Фокс Смитті 20 ғасырдың басындағы маңызды әйел ақындар қатарына қайта қосады.

Кейінгі өмірі

Смиттің басқа кітаптарына үш романтикалық роман, көптеген әңгімелер мен мақалалар, сондай-ақ "теңізшілер қалашығын" сипаттайтын бірнеше кітап кірді. Ол өзі жинаған дәстүрлі теңіз әндерінің кітабын жариялады және басқа авторлардың теңіз өлеңдері мен әңгімелерінен құралған жинақты редакциялады. 1937 жылы Смит Африка жағалауын айналып саяхаттап, Union Castle Mail Steamship Co. Ltd. компаниясының қонағы ретінде жол бойындағы порттарда тоқтады, бұл оның балалық шақтағы арманы еді. Ол өзінің саяхаты туралы тәжірибелерін "Толық айналым: Африкаға теңіз жолдары" атты кітабында баяндады. 1940 жылдары ол қарындасы Маргарет (Мадж) Скотт Смитпен бірге балаларға арналған теңіз оқиғаларын, сондай-ақ саяхат кітаптарын, тарих кітаптарын, кеме үлгілері туралы кітаптарды және кем дегенде бір өмірбаянды – Грейс Дарлингті жазды. Ол көптеген жинақтарға материалдар қосып, оларды редакциялады. Оның ағасы Филипп Уилсон Смит, сол кезде Елизавета дәуірінің сәулеті мен майлы суреттерінің гравюраларымен танымал болған, оның өлеңдері мен прозалық кітаптарына көркем суреттер салған. Оның шығармашылығы үкіметті оған 67 жасында "әдебиетке қосқан үлесі" үшін шағын зейнетақы тағайындауға ықпал етті. Смит өмірінің соңына дейін көптеген нәрселер мен орындар туралы жазды, бірақ әрқашан сарапшының дәлдігі мен білімімен жазды. Ол тіпті өзінің қабір тасына жазылатын сөздерді өзі таңдады, ол Уолтер Рэлидің өлеңінен алынған үзінді болды:

Сисели Фокс Смит 1954 жылдың 8 сәуірінде Боу қаласынан 15-20 миль қашықтықтағы Полтимор үйіндегі емдеу орталығында, қарындасы Маджбен бірге тұрғанда қайтыс болды.

Мұра

Смиттің 70-тен астам өлеңі әнге қосылып, жазылған, көбінесе теңізшілердің халық әндері дәстүрінде.