Оңтүстік Африка мемлекеттік қауіпсіздік бюросы: Апартеид дәуіріндегі құпия қызмет
Bureau of State Security
ОАР-дың бұрынғы құпия қызметі BOSS (1969-1980) туралы мақала. Апартеид режиміндегі террор, саяси қуғын-қудалау, құқық бұзушылықтар талданды. Генрих ван ден Бергтің рөлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мемлекеттік қауіпсіздік бюросы (; сонымен қатар Мемлекеттік қауіпсіздік бюросы (BOSS)) – 1969 жылдан 1980 жылға дейін Оңтүстік Африканың басты мемлекеттік барлау агенттігі болды. Жоғары бюджетке ие және құпия ұйым, ол ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кең өкілеттіктері бойынша тікелей премьер-министрге есеп берді. Осы өкілеттіктер шегінде ол апартеидтік мемлекеттің ішкі және сыртқы барлау қызметтерінің орталығында болды, соның ішінде Оңтүстік Африканың ішінде де, көрші елдерде де бүлікшілерге қарсы күреске қатысты. Апартеидтік қауіпсіздік күштерінің басқа да бөлімшелері сияқты, ол адам құқықтарын бұзу, саяси қуғын-сүргін және соттан тыс өлімдерге қатысқан деп айыпталды. BOSS-тің көп бөлігін генерал Хендрик ван ден Берг басқарды, ол премьер-министр Джон Ворстердің арнайы қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болып жұмыс істеген кезде оның құрылуына зор үлес қосты. Шындық және келісім комиссиясы BOSS-тің құрылуын Оңтүстік Африканың құқық қорғау, барлау және қауіпсіздік қызметтерін Ұлттық партияның саясиландыруының үлгісі ретінде қарастырды, бұл уақыт өте келе Оңтүстік Африка үкіметі мен мәдениетіне үстемдік етуге мүмкіндік берді, ал премьер-министр Ворстердің кеңсесі оған басымдық танытты. Генерал ван ден Берг 1978 жылы Малдергейт жанжалынан кейін бас директор лауазымынан кетті, содан кейін BOSS Ұлттық қауіпсіздік департаменті болып қайта аталды. Сол жылы Ворстер премьер-министр лауазымынан қорғаныс министрі П. В. Ботаға жол берді, оның үкіметі барлау қызметтерін қайта құруды бастады, нәтижесінде 1980 жылы Департамент Ұлттық барлау қызметімен алмастырылды.
The Bureau for State Security (; also known as the Bureau of State Security (BOSS)) was the main South African state intelligence agency from 1969 to 1980. A high budget and secretive institution, it reported directly to the Prime Minister on its broad national security mandate. Under this mandate, it was at the centre of the Apartheid state's domestic intelligence and foreign intelligence activities, including counterinsurgency efforts both inside South Africa and in neighbouring countries. Like other appendages of the Apartheid security forces, it has been implicated in human rights violations, political repression, and extra judicial killings. For most of its existence, BOSS was headed by General Hendrik van den Bergh, who, while special Security Adviser to Prime Minister John Vorster, was instrumental in its establishment. The Truth and Reconciliation Commission saw the creation of BOSS as an example of the growing National Party politicisation of South African law enforcement, intelligence and security services, which over time was able to dominate both the South African Government and culture, while in turn being dominated by Prime Minister Vorster's office. General van den Bergh resigned as Director General in 1978 in the wake of the Muldergate scandal, and BOSS was renamed the Department of National Security. In the same year, Vorster was replaced as Prime Minister by Defence Minister, P. W. Botha, whose government pursued a protracted restructuring of the intelligence services, culminating in the replacement of the Department with the National Intelligence Service in 1980.
Өмірбаян
BOSS 1969 жылдың мамыр айында ресми түрде құрылып, заңдастырылғанымен, ол 1968 жылдың соңынан бері жұмыс істеген деп есептеледі. Әділет министрі Джон Ворстер басшылығымен республикалық барлау қызметі мен полиция 1962 жылғы Саботаж туралы заң және 1963 жылғы Жалпы заңға түзетулер енгізу туралы заң сияқты заңдар арқылы өкілеттіктерін кеңейтуден пайда көрді, бұл оларға еркіндіксіз тұтқындау және ұстауға мүмкіндік берді. Алайда, 1968 жылдың ортасында Министрлер кабинеті орталықтандырылған қауіпсіздік қызметін құруды бекітті. 1968 жылдың 28 тамызында қауіпсіздік бөлімінің басшысы және полиция комиссарының орынбасары Хендрик ван ден Бергке жаңа ұйымды жоспарлауды бастау тапсырылды. Ворстер мен ван дер Берг жақын одақтастар болды – олар екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік «Осевабрандваг» ұйымының бұрынғы мүшелері болды және диверсия жасағаны үшін бірге түрмеге жабылды. Осы тығыз байланысы мен кеңесші рөліндегі кең өкілеттігіне байланысты ван дер Берг «қол жетпес» болып саналды, бұл мемлекет ішіндегі шиеленістерге әкелді, олар «супер қауіпсіздік» құрылымы BOSS құрылуымен одан әрі күшейді. Мемлекеттік қауіпсіздіктің белгілі бір аспектілерін зерттеу комиссиясы, көбінесе Потгитер комиссиясы деп аталатын, Оңтүстік Африкада барлау мәліметтерін жинау бойынша басты жауапкершілікке ие болған екі ұйым арасындағы қақтығыстарды зерттеді. Заң BOSS-тің функцияларын және міндеттерін ресмиледірді, сондай-ақ Мемлекеттік қауіпсіздік кеңесін құрды, ол Министрлер кабинетінің Мемлекеттік қауіпсіздік комитетін алмастырып, ұлттық қауіпсіздік жөніндегі үкіметтің ұлттық саясатының орталығы болды.
Though BOSS was not formally established and legislated until May 1969, it is generally understood to have been operating from late 1968. Under Minister of Justice John Vorster, Republican Intelligence and the police generally had benefitted from an expansion of their powers, through legislation such as the Sabotage Act of 1962 and the General Law Amendment Act of 1963, which allowed arbitrary arrest and detention. However, in the middle of 1968, the Cabinet approved the creation of a centralised security service. On 28 August 1968, Hendrik van den Bergh, the head of the Security Branch and Deputy Police Commissioner, was instructed to start planning the new organisation. Vorster and van der Bergh were close allies – they were both former members of the pro Nazi Ossewabrandwag during World War II, and had been imprisoned for sabotage together. Because of this close association, and the extensive powers he had under his advisory role, van der Bergh was seen as "untouchable," which led to tensions within the state that were only exacerbated by the establishment of "super security" structure BOSS. The Commission to Inquire into Certain Intelligence Aspects of State Security, known better as the Potgieter Commission, investigated clashes between the two organisations over who had primary responsibility for intelligence gathering in South Africa. The Act formalised the functions and the brief of BOSS, and also established the State Security Council, which replaced the Cabinet State Security Committee and became the government's national policy centre for national security.
Насихаттау
1978 жылғы ақпараттық дауға байланысты анықталғандай, BOSS Қорғаныс министрлігінен құпия қаражат түскен және үкіметті қолдайтын "Гражданин" газетін құру сияқты бірқатар үгіт-насихат жобаларын қаржыландыру үшін Ақпарат департаментінің банкірі ретінде әрекет етті. Кейде осы мақсатқа BOSS-тің өзінің бюджеті де қолданылған. Даудың ортасындағы үгіт-насихат науқанында BOSS-тің нақты қандай рөл атқарғаны әлі анық емес, бірақ Ақпарат департаменті BOSS-тің барлау деректеріне сүйенді. Ван ден Берг бұл науқанды жоспарлауға және іске асыруға тікелей қатысты, ал басқа да BOSS қызметкерлері де қатысқан болуы мүмкін.
As was revealed in the Information Scandal of 1978, BOSS acted as banker for the Department of Information in respect of a secret slush fund channelled from the Department of Defence and used to fund a series of propaganda projects, including the establishment of the Citizen, a pro government newspaper. Some of BOSS's own budget was occasionally used for the same purpose. It is unclear exactly what role BOSS played in the propaganda campaign at the heart of the scandal, but the Department of Information relied on BOSS intelligence. Van den Bergh was certainly closely involved in the planning and implementation of the campaign, and other BOSS officials may also have been.
Z-командасы және соттан тыс өлім жазасы
Мулдергейт скандалынан кейін Эразм тергеу комиссиясында ван ден Берг кісі өлтірудің BOSS-тың міндеттеріне кіретінін айтты: "Егер мен оларға өлтіруге бұйрық берсем, кісі өлтіруге жететін адамдар жеткілікті. Мен олжаның кім екеніне қарамастанмын. Менің таңдаған адамым осылар." Кейіннен бұрынғы BOSS агенттері BOSS-тың 1970 жылдардың басында құрылған және "Z отряды" деп белгілі болған жасырын операциялық бөлімше арқылы соттан тыс кісі өлтірулерге қатысқандығын мәлімдеді. Басқалары Z отрядының бар екенін растады, бірақ оның саяси өлтірулерге қатысқандығын жоққа шығарды. BOSS-тың Американың Орталық барлау агенттігімен (CIA) байланысы болуы мүмкін – ван ден Берг BOSS құрылмас бұрын CIA-да оқыған. 1978 жылдың 1 қыркүйегінде BOSS Ұлттық қауіпсіздік департаменті (DONS) деп қайта аталды. Бота BOSS-ты қатаң атқарушылық бақылауға алды. Ол сондай-ақ Қорғаныс және барлау орынбасары министрі Коби Коэциді Оңтүстік Африкадағы барлау қызметіне қатысты, әсіресе басшы агенттік кім болатыны туралы тергеу комиссиясын басқаруға тағайындады. Сонымен қатар, Эразм комиссиясы Ақпараттық скандалды тергеп жатты. Бұл жаңа құрылымда BOSS/DONS зерттеу және талдауға баса назар аудару үшін қайта құрылды, ал оның жасырин операциялық функциялары Қауіпсіздік бөліміне берілді.
At the Erasmus Commission of inquiry following the Muldergate scandal, van den Bergh hinted that murder was within the scope of BOSS's duties: "I have enough men to commit murder if I tell them to kill. I don't care who the prey is. These are the type of men I have." Former BOSS agents later claimed that BOSS was involved in extra judicial killings through a covert operational unit formed in the early 1970s and known as the "Z Squad." Others confirmed that the Z Squad existed but denied that it was involved in political killings. BOSS may also have had a relationship with the American Central Intelligence Agency (CIA) – van den Bergh received CIA training before BOSS was established. On 1 September 1978, BOSS was renamed the Department of National Security (DONS). Botha brought BOSS under tighter executive control. He also appointed Kobie Coetsee, Deputy Defence and Intelligence Minister, to lead a commission of inquiry into intelligence gathering in South Africa and in particular into the question of who would be the lead agency. At the same time, the Erasmus Commission was investigating the Information Scandal. In this new iteration, BOSS/DONS was restructured to focus on research and analysis, with its covert operational functions transferred to the Security Branch.