Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
бірдей атқа ие басқа шайқастар
other battles with the same name
Форт Ниагараны басып алу 1813 жылдың соңында Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы 1812 жылғы соғыс барысында болды. Американдық гарнизон күтпеген шабуылға ұшырады, ал форт британдық тұрақты жаяу әскердің таңдаулы тобымен түнгі шабуылда басылып алынды.
The Capture of Fort Niagara took place late in 1813, during the War of 1812 between the United Kingdom and the United States. The American garrison was taken by surprise, and the fort was captured in a night assault by a select force of British regular infantry.
Өмірбаян
Ниагара форты – Ниагара өзенінің Онтарио көліне құйылатын жерге жақын маңызды американдық бекінісі болды. Соғыстың басында ол өзен арғы жағындағы Джордж фортындағы британдықтармен бірнеше артиллериялық атысқа қатысты. 1813 жылдың 27 мамырында американдықтар Форт-Джордж шайқасында жеңіске жетті. Бұл Форт-Джорджты олардың қолына қалдырды, және олар қысқа мерзімге Ниагара түбегінің барлығын басып алды, бірақ кейін Форт-Джордж төңірегіндегі тар аумаққа кері шегінді. Сол жылдың соңында Ниагара майданындағы барлық дерлік тұрақты әскерлер Монреальға шабуыл үшін Сент-Лоуренс өзені бойындағы Сэкет портына қайта орналастырылды. Олар Уильям Генри Харрисонның батыс майданынан келген тұрақты әскерлермен қысқа уақытқа алмастырылды, бірақ қараша айында олар да Монреаль экспедициясын қамтамасыз ету үшін әскерден тартылған Сэкет портын қорғауға аттануға бұйрық алды. Бұл Нью-Йорк ополчениесінің бригадир генералы Джордж МакКлюрді Форт-Джорджды қорғау үшін тек 60 тұрақты әскермен, Нью-Йорк ополчениесінің 40 еріктісімен және АҚШ үшін күрескен 100 канадалық еріктімен (қарсыластармен) қалдырды.
Fort Niagara was an important American post near the outlet of the Niagara River into Lake Ontario. During the early days of the war, it was involved in several exchanges of artillery fire against the British at Fort George on the other side of the river. On 27 May 1813, the Americans won the Battle of Fort George. This left Fort George in their hands, and they briefly captured the entire Niagara peninsula, but they were then driven back to a narrow enclave around Fort George. Later during the year, almost all the regular soldiers on the Niagara front were redeployed to Sacket's Harbor to take part in an attack down the Saint Lawrence River against Montreal. They had briefly been replaced by regulars from the western theatre under William Henry Harrison, but in November these too had been ordered to march to protect Sacket's Harbor, which had been stripped of troops to furnish the Montreal expedition. This left Brigadier General George McClure of the New York militia with only 60 regulars, 40 volunteers from the New York militia and 100 Canadian Volunteers (renegades fighting for the United States) to hold Fort George.
Ниагараның өртенуі
1813 жылдың соңында Жоғарғы Канаданың британдық вице-губернаторы генерал-майор Фрэнсис де Роттенбург батыстағы жеңілістерден (Эри көлінің шайқасы және Темза шайқасы) және шығыстағы американдық күштердің шоғырлануынан алаңдады. 9 қазанда ол Ниагара түбегіндегі әскерлерге Онтарио көлінің батыс жағындағы Берлингтон биіктігіне асыққан түрде шегінуге бұйрық берді. Ол тіпті осы позицияны да тастап, күштерін Кингстонда шоғырландырмақшы болды, бірақ желтоқсанның бірінші аптасында де Роттенбургтің орнына генерал-лейтенант Гордон Драммонд тағайындалды. Драммонд Монреальға жасалған американдық шабуылдың жеңіліске ұшырағанын білді, бұл американдық армияны Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі нашар жабдықталған қысқы тұрақтарда қалдырды. Ол дереу де Роттенбургтің одан әрі шегіну жоспарларын тоқтатты және Бурлингтон биіктігіндегі бөлімдерге кері ілгерілеуге бұйрық берді. 10 желтоқсанда МакКлюр осы жаңа бұйрықтарды білді. Ол күш алудан үмітін үзген еді және өз позициясын ұстап тұру мүмкін емес деп шешті. Ол әскерін Ниагара фортына жедел түрде көшірді. Артиллерияны Форт-Джорджтан шығару мүмкін болмады, сондықтан ол фортты қоршап тұрған орға шұңқыға лақтырылды. Жыл басында АҚШ-тың соғыс министрі Джон Армстронг британдық әскерлерге Форт-Джордж маңында жасыруға орын қалдырмау үшін жақын орналасқан Ниагара ауылын (Ньюарк деп те аталады) жоюға рұқсат берген. Тұрғындарға бірнеше күн бұрын хабар беру керек еді және олардың мұқтаждықтарын қамтамасыз етуге көңіл бөлу керек еді. Американдықтар Форт-Джорджтан кетуге дайындалып жатқанда, МакКлюр ауылды өртеп жіберуге бұйрық берді, бұл тұрғындарды қыстың қатал суында баспанасыз және мүлкінен айырылған күйде қалдырды. Квинстон ауылының бір бөлігі де өртеліп кетті. Бұл қиратудың көп бөлігін американдыққа адал Канадалық еріктілер жасады деген күдік туды. Капитан Леонард форттың қолбасшысы болды. Ол 1812 жылы фортты басқаруға келгеннен бері жоғары лауазымдағылардан жағымсыз бағалар алған және маскүнемдігімен танымал болды, бірақ оны комендант ретінде ауыстыру туралы бұйрықтар орындалмады. Ниагара фортының қорғанысы нашарлаған, ал 1812 және 1813 жылдың басында артиллериялық оқтан келген зақымдар жөнделмеген, бірақ бұл форттың басып алынуына әсер етпеді. Драммонд Бурлингтоннан қайықтар әкелуге бұйрық берді. Олар су арқылы Four Mile Creek сағасына дейін жүрді, онда канадалық милиция оларды Fort George-ке дейін құрғақ жермен сырға салып тасыды. 18 желтоқсан түнінде 100-ші полк, Корольдік шотландтардың 1-ші батальонының гранадерлік ротасы, 41-ші полк, гранадерлік және жеңіл роталары, милицияның бірнеше шағын бөлімшелері және Холкрофт компаниясы, 4-ші батальон Корольдік артиллериясы Ниагара фортынан 5 км жоғары өзеннен өтті. Күш 562 адамнан тұратын және 100-ші полктің командирі полковник Джон Мюррейдің басқаруында болды. Олар балталармен және баспалдақтармен жабдықталған және таңғалдыру артықшылығын жоғалтпау үшін штык қолдануға бұйрық алған. Олар Янгстаун ауылында орналасқан американдық қарауылдарды басып алды, солдаты күзетке тұрудың орнына жылынуға тырысқан. Тұтқындардың бірі американдық код сөзін және парольді ашуға мәжбүр болды. Британдық күштер содан кейін фортқа қарай үнсіз ілгеріледі. Лейтенант пен сержант басқарған артиллериялықтардың және 100-ші полктің гранадерлік ротасының алдын ала тобы қақпаға жақындады, онда сержант оңтүстік американдық акценттің көмегімен күзетшілерді шатастырып, кіруге жеткілікті уақыт алды. Қорғаушылар алдауды білген кезде, британдықтардың шабуылға түсуіне тосқауыл қоюға тым кеш болды. Қарсылық негізінен екі нысанда болды: Оңтүстік редутта және аурухана ретінде пайдаланылған Қызыл казармада. Қорғаушылардың кейбіреуі форттың Оңтүстік редутіне бекініп, ғимаратқа кіруге жасалған бірнеше әрекеттерді тоқтатты. Алайда олар берілуді талап еткеннен бас тартқан кезде, британдық командир қорғаушыларға ешқандай жеңілдік көрсетпеді. Шабуылшылар ғимаратқа кіргенде, "Барлығын штыкпен орау!" деген әйгілі бұйрық берілді.
In late 1813, Major General Francis de Rottenburg, the British Lieutenant Governor of Upper Canada, had been alarmed by defeats in the west (the Battle of Lake Erie and the Battle of the Thames) and American concentrations to the east. On 9 October he ordered the troops on the Niagara peninsula to retreat hastily to Burlington Heights at the western end of Lake Ontario. He intended to abandon even this position and concentrate his forces at Kingston but during the first week in December, de Rottenburg was replaced by the more forceful Lieutenant General Gordon Drummond. Drummond was aware that the American attack on Montreal had been defeated, leaving the American army stranded in poorly supplied winter quarters in Upper New York State. He immediately cancelled de Rottenburg's plans for further retreat, and ordered the units at Burlington Heights to advance instead. On 10 December, McClure learned of this advance. He had despaired of receiving any reinforcements and decided his position was untenable. He hastily evacuated his troops to Fort Niagara. The artillery could not be withdrawn from Fort George and was thrown into the ditch surrounding the fort. Earlier in the year, the United States Secretary of War, John Armstrong, had given permission to destroy the nearby village of Niagara (also known as Newark) if it became necessary to prevent British troops finding cover close to Fort George. The inhabitants were to be given several days' notice, and care was to be taken that they were not to be left destitute. As the Americans abandoned Fort George, McClure gave the order to burn down the village with only two hours warning, leaving the inhabitants without shelter or possessions in the depths of winter. Part of the village of Queenston was also torched. It was alleged that the pro American Canadian Volunteers performed most of the destruction. Captain Leonard was in command of the fort. He had been attracting unfavourable reports from his superiors since taking charge of the fort in 1812 and was a notorious drunkard, but orders to replace him as commandant had not been carried out. The defences of Fort Niagara had been allowed to deteriorate and damage to the outer defences caused by artillery fire in 1812 and early 1813 had not been repaired, although this was not to be a factor in the fort's capture. Drummond had ordered boats to be brought forward from Burlington. They proceeded by water to the mouth of the Four Mile Creek, from where Canadian militia carried them overland on sledges to Fort George. On the night of 18 December, a force consisting of the 100th Foot, the grenadier company of the 1st Battalion of the Royal Scots, and the grenadier and light companies of the 41st Foot, with some small detachments of militia and Holcroft's Company, 4th Battalion Royal Artillery crossed the river 3 mile (5 km) above Fort Niagara. The force numbered 562 and was under the command of Colonel John Murray, the commanding officer of the 100th Foot. They were equipped with axes and scaling ladders and under orders to use the bayonet so as not to lose the advantage of surprise. They captured American pickets posted in the village of Youngstown, the men having been trying to stay warm instead of keeping watch. One of the prisoners was forced to reveal the American challenge and password. The British force then advanced silently towards the fort. An advance party of some artillerymen and the grenadier company of the 100th under a lieutenant and a sergeant approached the gate, where the sergeant affected an accent from the southern American states and confused the guard long enough to gain entry. By the time the defenders became aware of the deception, it was too late to stop the British from rushing in. Resistance came mainly from two buildings, the South Redoubt and the Red Barracks, which was being used as a hospital. Some of the defenders barricaded themselves inside the South Redoubt of the fort and held off repeated attempts to break into the building. However, when they refused demands that they surrender, the British commander offered no quarter to the defenders. When the attackers forced their way into the building, the infamous order was given to "Bayonet the whole".
Шығындар
Тек алты шабуылшы қаза тауып, бесеуі жараланды. Британдықтардың бұл шайқас туралы баяндамасында 65 америкалықтың қаза тапқаны, 14-інің жараланған тұтқынға алынғаны және 344 басқа тұтқынның бар екені тіркелді. Алайда, фортқа шабуыл жасалған кезде онда болған американдық азамат Роберт Ли 1814 жылғы 18 қаңтарда сотқа берген куәлігінде британдықтардың 65 америкалықты өлтіргені туралы есептің "фортты басып алғаннан кейін көп ұзамай жарияланғанын және үйлердің жертөлелерінде кейін байонетпен қаза тапқандардың санын қамтымағанын" айтты. Ли "кем дегенде сексен" америкалықтың қаза тапқанын ойлады. Капитан Леонард екі шақырым қашықтықтағы үйінен ұсталды, оның мас болғаны айтылды.
Only six of the attackers were killed, with five wounded. The British report on the engagement listed 65 Americans killed, 14 wounded prisoners and 344 other prisoners. However, Robert Lee, an American civilian who had been visiting the Fort when it was attacked, gave a sworn deposition on 18 January 1814 that the British report giving 65 Americans killed had been "issued very soon after they took possession of the fort and did not include a number that were afterwards found bayoneted in the cellars of the houses". Lee thought that "at least eighty" Americans had in fact been killed. Captain Leonard was captured at his home two miles away, allegedly drunk.
Салдары
Корольдік шотландтардың орталық роталары мен 41-ші полк генерал-майор Финес Риалл басшылығымен Мюррейдің әскерін өзен арғы бетке ертіп келді. Левистон шайқасында олар бірнеше бекіністер мен батареяларды жаулап алды, ал Ньюаркты өртеп жібергеніне жауап ретінде Левистон және жақын маңдағы Тускарора үндістерінің елді мекені сияқты, өзеннің американдық жағындағы дерлік барлық ауылдарды өртеді. Кейбір үндістер Риаллмен бірге болды; бір дерекке сәйкес, өткен күзде Темза шайқасынан кейін британдықтармен бірге қалған 500-ге жуық "батыс үндістері" қатысты. Көптеген үндістер (және кейбір британдық сарбаздар) тоналған ішімдіктен мас болды, ал бірнеше американдық қоныс салушылар үндістер тарапынан шашылған бас сүйектерінен айырылды. Риаллдың оңтүстікке қарай ілгерілеуіне Тоновонда өзені үстіндегі көпірді қиратқан ополчення мен Канадалық еріктілер кедергі келтірді. Ниагараның канадалық жағына қайтып келгеннен кейін Риалл қайықтарын көтеріп Ниагара шарлауығынан жоғары ағысқа қарай жүрді. 30 желтоқсанда Риалл Ниагараны қайтадан кесіп өтіп, Блэк-Роктан 3 шақырым (2 миль) төменге жетті және Буффало шайқасында американдық күштерді жеңді, содан кейін Блэк-Рок және Буффало ауылдары өртенді, ал Буффало өзеніндегі кеме жасаушылық шебі қирады. Ниагара бекінісі соғыс аяқталғанға дейін британдықтардың бақылауында болды.
A force consisting of the centre companies of the Royal Scots and the 41st under Major General Phineas Riall followed Murray's troops across the river. At the Battle of Lewiston, they captured several outposts and batteries, and proceeded to burn down almost every village on the American side of the river, including Lewiston and a nearby settlement of Tuscarora Indians, in reprisal for the burning of Newark. Some Indians accompanied Riall; one source stated that up to 500 "Western Indians", who had remained with the British after the Battle of the Thames the previous autumn, took part. Many of the Indians (and some British soldiers) became drunk on looted liquor and several American settlers were scalped by the Indians. Riall was eventually prevented from advancing further south by some militia and Canadian Volunteers who destroyed the bridge over the Tonawanda Creek. Having returned to the Canadian side of the Niagara, Riall marched upstream past Niagara Falls, carrying the boats. On 30 December, Riall crossed the Niagara again, 2 mile (3 km) downstream of Black Rock and defeated American forces at the Battle of Buffalo, after which the villages of Black Rock and Buffalo were set ablaze and the navy yard on Buffalo Creek was destroyed. Fort Niagara remained in British possession until the end of the war.