Кіріспе

Ресейлік мемлекет қайраткері және дипломат Александр Борисович Куракин, кейде Куракин деп те жазылады (Ланг ру; 18 қаңтар 1752 – Веймар, 6 / 24 маусым 1818) – Ресей мемлекет қайраткері және дипломаты, 1810 жылдан Мемлекеттік кеңестің мүшесі, 1-ші сыныпты белсенді құпия кеңесші (Шен тізімін қараңыз).

Өмір

Мәскеуде орыс дипломаттарының ұзын тізімінде туған ол, Ресей елшісі және Ұлы Петрдің жақын досы Борис Куракиннің шөбересі болды. 1764 жылы әкесі Борис Александрович Куракинның қайтысынан кейін Санкт-Петербургке көшті. Сол жерде ол болашақ Ресей императоры Павел I, Ұлы князь Павел Петровичпен танысып, оның ең жақын достарының бірі болды. Бірақ бұл достық сол кездегі императрица Екатерина II-нің құлшынысын алмады, сондықтан Куракин шетелге кетуге мәжбүр болды. 1776 жылы ол Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Екатерина II қайтыс болғаннан кейін Куракинге 1796 жылы Санкт-Петербургке оралуға рұқсат берілді және ол мансабын жалғастырып, 1796 жылы вице-канцлер болды. Александр I билік құрған жылдары Куракин 1806 жылы Венадағы Ресей елшісі тағайындалды. Екі жыл өткен соң ол Париждегі елші Петр Толстойдың орнын иеленді.

Париждегі елші

Париждегі елші ретінде Куракин екі саяси іс-әрекетімен танымал болды: Тильзит шартына қол қоюға дайындыққа белсенді қатысу және патшаны француздармен болатын соғыс туралы ескерту. 1810 жылдан бастап Куракин Александр патшаға көптеген хаттар жазып, оны жақын арада соғыс болатыны туралы ескертті. 1812 жылғы 15 сәуірде Наполеонмен болған кездесуінде Ресей-Франция қарым-қатынасын жарастыруға жасаған соңғы сәтсіз әрекетінен кейін, Наполеонның Ресейге басып кіруінің басталуын білдірген Наполеонның келуі Куракиннің елшіліктен кетуіне себеп болды. Париждің жоғары қабаттарында Куракинды киімдерінің сән-салтанаты мен байлығы үшін "алмаз ханзада" деп атады. Солардың бірі 1810 жылғы 1 шілдеде Австрия елшісі Шварценберг ұйымдастырған кеште болған өрт кезінде оның өмірін сақтап қалды. Әйелдерді өртенген залдан шығарып жатқанда, ол жерге құлап, үрейленген адамдардың аяғына тапталды, бірақ оның әсем безендірілген пальтосы оны қатты ыстықтан қорғады. Дегенмен, ол ауыр күйік алды және бірнеше ай төсекке жатып емделді. Ол сондай-ақ Францияға ресейлік үлгідегі сервисті – *service à la russe* енгізген, ол бұрынғы *service à la française* сервисін ығыстырды. Ол ешқашан үйленбеді, бірақ Акулина Дмитриевна Самойловадан, барон Врьевскийден және белгісіз әйелден – барон Сердобиннен заңды емес балалары болды.