Кіріспе

Өкпелердің плевралық қуысынан сұйықтық/ауа алу Торацентез, /θ//ɔː//r//ə//s//ᵻ//n/'/t//iː//s//ᵻ//s/, сондай-ақ торакоцентез, плевралық тесу, инелі торакостомия немесе инелі декомпрессия (жиі қолданылатын термин) деп аталады. Бұл диагностикалық немесе емдік мақсаттар үшін плевралық кеңістіктен сұйықтық немесе ауа алуға арналған инвазивті медициналық процедура. Қарынға қуыс ине немесе канула сақтандырып, әдетте жергілікті анестезиядан кейін енгізіледі. Бұл процедураны алғаш рет 1850 жылы Моррилл Уайман жасаған, ал 1852 жылы Генри Ингерсолл Боудич сипаттаған. Ұсынылатын орны дереккөздерге байланысты өзгереді. Кейбір дереккөздер сегізінші, тоғызыншы немесе оныншы қабырғааралық кеңістіктегі ортақ қолқа сызығын ұсынады. Мүмкіндігінше процедура ультрадыбыс бақылауымен жүргізілуі тиіс, бұл асқынуларды азайтуға көмектеседі. Жұлындық пневмоторакс – бұл жедел медициналық жағдай, ол кеуде дренажы орнатылар алдында инемен декомпрессиялауды талап етеді.

Көрсеткіштер

Бұл процедура өкпеден тыс, көкірек қуысында түсініксіз сұйықтық жиналғанда қолданылады. 90%-дан астам жағдайларда плевралық сұйықтықтың талдауы клиникалық маңызы бар ақпарат береді. Егер көп мөлшерде сұйықтық жиналған болса, бұл процедура емдеу мақсатында да қолданылуы мүмкін, сұйықтықты жою арқылы пациенттің жағдайын жеңілдетуге және өкпе функциясын жақсартуға көмектеседі. Плевралық эффузияның ең көп кездесетін себептері – қатерлі ісік, жүрек жеткіліксіздігі, пневмония және жақында жасалған хирургиялық араласындар. Туберкулездің көп таралған елдерінде, бұл плевралық эффузияның да жиі кездесетін себебі болып табылады. Егер жүрек-өкпе жүйесінің жұмысы бұзылса (яғни, ауа (ірі пневмоторакс), сұйықтық (плевралық сұйықтық) немесе қан (гемоторакс) өкпеден тыс жерде жүрек пен өкпе функциясына әсер етсе), онда бұл процедура көбінесе түтікшелік торакостомиямен алмастырылады, яғни үлкен диаметрлі түтікше плевралық кеңістікке енгізіледі.

Қарсы көрсетілімдер

Қатыспайтын науқас немесе түзетілмейтін коагуляция бұзылысы салыстырмалы қарсы көрсетімдер болып табылады. Әдетте, коагуляция профилінің реттеліп өлшенуі қажет емес; алайда, тәжірибелі маман орындағанда, "ультрадыбыс бағытталған торакоцентезден кейін қан кету асқынулары сирек кездеседі және процедура алдында бұзық INR немесе тромбоциттер деңгейін түзетуге тырысу ешқандай пайда бермейді". Салыстырмалы қарсы көрсетімдерге ену орнында белгілі көпіршікті эмфизема, позитивті соңғы тыныс шығару қысымының (PEEP, қараңыз жасанды тыныс алдыру) қолданылуы және бір ғана жұмыс істейтін өкпе (қорының азаюына байланысты) жағдайлары кіреді. Салдарынан, сарапшылардың пікірінше, өкпе ісінуінің мүмкін дамуын болдырмау үшін аспирация 1 литрден аспауы керек, бірақ алынған көлемнің бұл асқынумен байланысы нашар болғандықтан, бұл ұсыным сенімсіз.

Плевралық сұйықтық талдауын түсіндіру

Плевралық сұйықтың себебін анықтау үшін бірнеше диагностикалық құралдар қол жетімді.

Амиляза

Плевралық сұйықтағы амилаза деңгейінің жоғарылауы (қан сарысуы деңгейінен екі есе жоғары немесе абсолюттік мәні 160 Сомоги бірлігінен асып түсуі) - жедел немесе созылмалы панкреатит, плевралық қуысқа жарылған немесе өткен панкреатикалық псевдокиста, қатерлі ісік немесе өңештің жарылуын көрсетеді.

рН

Плевралық сұйықтықтың қалыпты pH шамамен 7,60-қа тең. Артериялық қанның pH көрсеткіші қалыпты болса, плевралық сұйықтықтың pH 7,30-дан төмен болған жағдайда, оның айырмашылық диагнозы төмен плевралық сұйықтық глюкозасының диагнозымен бірдей.

Триглицеридтер мен холестерин

Хилотораксты (лимфа тамырларынан плевра қуысына ағып түсетін сұйықтық) лимфада салыстырмалы түрде жоғары триглицеридтер мен холестерин деңгейін анықтау арқылы анықтауға болады. Триглицерид деңгейі 110 мг/дл-ден жоғары болса және хиломикрон табылмаса, бұл хилозды эффузияны көрсетеді. Сыртқы түрі көбінесе сүттей болады, бірақ кейде серозды да болуы мүмкін. Хилоторакстың басты себебі – көкірек түтікшесінің (торакалық түтікше) жарылуы, көбінесе жарақат немесе қатерлі ісік (мысалы, лимфома) салдарынан туындайды.

Жасушалар саны мен дифференциал

Ақ қан жасушаларының саны инфекцияның бар екенін көрсете алады. Нақтырақ түрлері инфекцияның қандай екеніне де нұсқау бере алады. Қызыл қан жасушаларының мөлшері қан кетудің анық белгісі.

Өсімдіктер мен дақтар

Егер төгілу инфекциядан туындаса, микробиологиялық зерттеу инфекцияға себеп болған инфекциялық агентті анықтауы мүмкін, кейде қан мен тыныс жолының өсінділерінен бұрын оң нәтиже беруі мүмкін. Грам бояуы себепші агенттің шамамен анықталуына көмектеседі. Зиль-Нилсен бояуы туберкулезді немесе басқа микобактериялық инфекцияларды анықтауға мүмкіндік береді.

Цитология

Цитология қатерлі ісік салдарынан пайда болатын төгілулерді анықтауда маңызды құрал болып табылады. Плевралық сұйықтықтың ең көп кездесетін себептері – өкпе қатерлі ісігі, басқа ағзалардан метастаздар және плевралық мезотелиома. Соңғысы көбінесе төгілумен бірге байқалады. Цитологиялық зертхананың қалыпты нәтижелері қатерлі ісіктің болмауын толық сенімділікпен жоққа шығармайды, бірақ диагноз қою мүмкіндігін азайтады.