Хан әулетінің соңғы императрицасы Ван Хуан – тағдыр құрбаны. Әкесі Ван Манның билікке келуі, күйеуі император Пинге адалдығы және өзіне-өлімі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хан әулеті императрицасы (б.з.д. 8 – 23 ж.)
Han Dynasty empress (8 BC 23 AD)
Ван императрицасы (王皇后) (б.з.д. 8 – 23 жылдың 5 қазаны), ресми түрде Сяопин императрицасы (孝平皇后), әкесі Ван Манның Син әулеті тұсында Динанның жесір ханшайымы (定安太后), кейін Хуанхуан ханшайымы (黃皇室主) болған. Ол Хан әулеті кезінде императрица және Батыс Хан әулетінің соңғы императрицасы еді. Ол Син әулетін құрған Ван Манның қызы. Оның күйеуі император Пинг болды. Тарихшылар оны трагедиялық тұлға ретінде қарастырады, ол небәрі бірнеше жылға ғана адал болған күйеуіне адал болуға тырысқан, бірақ күйеуінің әулетіне деген адалдығы әкесінің билігінің соңында өзіне-өзі қол жұмсауына әкелді.
Empress Wang (王皇后)(8 BC – 5 October 23 AD), formally Empress Xiaoping (孝平皇后), formally during her father Wang Mang's Xin dynasty Duchess Dowager of Ding'an (定安太后) then Princess Huanghuang (黃皇室主), was an empress during the Han Dynasty and the last empress of the Western Han Dynasty. She was the daughter of the eventual usurper Wang Mang, who established the Xin Dynasty. Her husband was Emperor Ping. She is largely viewed by historians as a tragic figure, the victim of circumstances who tried to remain loyal to her husband of only a few years, but whose faithfulness to her husband's dynasty eventually led her to commit suicide at the end of her father's reign.
Отбасылық негіздер
Императрица Ван б.з.д. 8 жылы Ван Ман мен оның әйелі Ван ханымнан, Ячүн маркизі Ван Сяньның (王咸) қызы ретінде дүниеге келді. Ол туған кезде әкесі өзінің туысы Император Ченгтің және Император Ченгтің мұрагері, сондай-ақ немере інісі Император Айдың басшылығымен қарулы күштердің қолбасшысы лауазымынан қанағаттанды. Оның әкесі Император Айдың әжесі, Ұлы Император Жесір Фу тарапынан жек көрінетін. Бірақ, б.з.д. 1 жылы Император Ай қайтыс болғаннан кейін Ван Манның тәтесі Ұлы Император Жесір Ван билікті Император Айдың жақын адамы (және мүмкін сүйіктісі) Донг Сяньнан қайтарып алып, Ван Манды өзінің немересі, жас Император Пингтің регенті қызметіне шақырды.
Empress Wang was born in 8 BC, to Wang Mang and his wife Lady Wang, the daughter of Wang Xian (王咸) the Marquess of Yichun. By the time of her birth, her father had resigned from his powerful position as commander of the armed forces, which he held under his cousin Emperor Cheng and briefly under Emperor Cheng's successor and nephew Emperor Ai. Her father was hated by Emperor Ai's grandmother Grand Empress Dowager Fu. However, in 1 BC, after Emperor Ai's death, Wang Mang's aunt Grand Empress Dowager Wang seized power back from Emperor Ai's male favourite (and probable lover) Dong Xian and recalled Wang Mang to serve as regent to her step grandson, the young Emperor Ping.
Неке
Ван Манг регент болғаннан кейін, ол өзіне қатысты культ құрып, халыққа өте танымал болды. 2 жылы Ван Манг өзінің билігін бекіту үшін қызын Император Пингке үйлендіруге шешім қабылдады. Ол ежелгі дәстүрлерге сәйкес Император Пингтің бір әйелі және 11 қарындасы болады деп жариялады, содан кейін ақсүйек жас қыздарды іздеу арқылы іріктеу процесін бастады. Ол Ұлы Император Жесір Ванға қызын қарауға алмасқа өтініш жасады, бірақ содан кейін халықтан қызын императрица етіп сайлауға талаптар түсті. Өтініш берушілер сарайға шабуылдап, Ұлы Император Жесір Ван Ван Манға деген халықтың зор құрметіне тәнті болды және Ван Манның қызын императрица етуге бұйрық берді. 4 жылдың 16 наурызында Император Пинг оны ресми түрде үйлендіріп, императрица етіп тағайындады.
Once Wang Mang became regent, he built a personality cult around himself and became very popular. In 2 AD, Wang Mang decided to cement his position by having his daughter married to Emperor Ping. He declared, in accordance with ancient customs, that Emperor Ping would have one wife and 11 concubines, and started a selection process by identifying eligible noble young ladies. He disingenuously petitioned Grand Empress Dowager Wang that his daughter not be considered, and then started a petition apparently driven by the people to have his daughter selected as empress. The petitioners stormed the palace, and Grand Empress Dowager Wang, overwhelmed by the display of affection for Wang Mang, ordered that Wang Mang's daughter be made empress. On 16 March 4 AD, Emperor Ping officially married her and made her empress.
Жас жесірлік және император жесірінің уақытша мәртебесі
5 жылы император Пинг жүрек ауруынан жазылғандай көрінді, сонымен қатар 3 жылы ағаларын өлтіргені және анасына астана, Чанъан қаласына баруға рұқсат бермегені үшін Ван Манға деген наразылығы айқын болды. Сондықтан Ван Ман императорды өлтіруге шешім қабылдады. 5 жылы қыста Ван Ман 14 жасар императорға бұрыннан қадірленген, жаман рухтарды қуатын күшті шараптан (қымыз шарабы емес) берді, бірақ шарапқа у қосып жіберді. Император удың әсерінен зардап шегіп жатқанда, Ван Ман құдайларға құпия петиция жазды, онда император Пингтің өмірі үшін өзінің өмірін беруге дайын екенін білдірді, сосын петицияны жасырып қойды. Тарихшылар Ван Манның мұндай әрекеттерінің екі себебі болғанын айтады: егер император Пинг уланудан құтылса, өзінің қатысы болмағанын дәлелдеу және кейінгі ұрпаққа адалдығын көрсету. Бірнеше күнге созылған азаптан кейін император Пинг қайтыс болды, нәтижесінде 13 жастағы император Ванг жесір қалды. Император Пингтің қайтысынан кейін Ван Ман бұрынғысыздай «імператор міндетін атқарушы» (假皇帝) атағын алды. 6 жылдың сәуір айында Ван Ман император Пингтің алыс туысы (император Сюаньның шөбересінің шөбересі), бір жасар Лю Инды келесі император ретінде таңдады (кейіннен император Рузи деп аталды). Алайда, император Рузидің жас екенін желеу етіп, Ван Ман император міндетін атқаруын жалғастырды, ал Лю Инге мұрагер хан атағы берілді. Император Вангқа «жесір ханшайым» атағы берілді. Ван Ман сол кезде император Рузи жетілгенде тақты қайтарып беретінін уәделеді, бірақ 9 жылдың 15 қаңтарында Ван Ман тақты басып алып, Син әулетін құрды. 9 жылы кішкентай император Рузи Динан герцогы (定安公) атағын алды, ал император жесір Ванг Динан герцогинясы (定安公太后) атанды.
By circa 5 AD, Emperor Ping appeared to have grown out of a heart condition that he had suffered from, and it became plain that he resented Wang Mang for slaughtering his uncles in 3 AD and not allowing his mother to visit him in the capital, Chang'an. Wang Mang therefore resolved to murder the emperor. In the winter of 5 AD, Wang Mang gave pepper wine (considered in those days to be capable of chasing away evil spirits) to the 14 year old emperor, but had the wine spiked with poison. As the emperor was suffering the effects of the poison, Wang Mang wrote a secret petition to the gods, in which he offered to substitute his life for Emperor Ping's, and then had the petition locked away. Historians generally believe that Wang Mang had two motives in doing this—to absolve himself of involvement in the poisoning if Emperor Ping recovered from the poisoning, and to leave evidence of his faithfulness for posterity. After a few days of suffering, Emperor Ping died making Empress Wang a widow at the age of 13. After Emperor Ping's death, Wang Mang assumed the unprecedented title of acting emperor (假皇帝). In April 6 AD, Wang Mang selected Emperor Ping's cousin once removed (a great great grandson of Emperor Xuan), the one year old Liu Ying as the next emperor (to be known as Emperor Ruzi). However, using Emperor Ruzi's young age as a pretext, Wang Mang retained his role as acting emperor, while Liu Ying was given the title crown prince. Empress Wang was given the title empress dowager. Wang Mang promised at the time that he would return the throne to Emperor Ruzi as soon as he was old enough, but on 15 January 9 AD, Wang Mang seized the throne and established the Xin Dynasty. Later in 9 AD, the toddler Emperor Ruzi was created the Duke of Ding'an (定安公), and Empress Dowager Wang was given the title of Duchess Dowager of Ding'an (定安公太后).
Синь әулеті кезінде өмір
Дәстүрлі тарихи деректерде Ван ханшайымы әкесі билік құрған кезде бақытсыз жесір болған, бірақ құлатылған Хан әулетіне садығын сақтаған. Ол жиі ауырып қалғандай болып, императорлық жиындарға қатысудан бас тартқан. Ван Ман, оның қайғысын жеңу үшін оны қайтадан үйлендіруге болатынына сеніп, 10 желтоқсанда Динанның ханшайым-анасы атағынан Хуанхуан ханшайымына ауыстырды, осылайша Хан әулетімен формальды байланысын үзіп тастады. Сондай-ақ ол оны өзінің маңызды шенеуніктерінің бірі Сунь Цзяньнің (孫建) ұлына үйлендіруді ниеттендірді. Ол Сунь Цзяньнің ұлына әдемі киінуге және Хуанхуан ханшайымын көру үшін дәрігерлермен бірге баруға бұйрық берді. Ханшайым қатты намыстанды және кейін ешқандай қонақ қабылдамады. 10 жылы Хуанхуан ханшайымына үміткер болған тағы бір адам оған үйленуге тырысқандығы үшін қиын жағдайға түсті. Чэнь Сюнь (甄尋), Чанъань қаласының әкімі және Ван Манның сенімді одақтасы әрі досы Чэнь Фэннің (甄豐) ұлы, үлкен билікке және Хуанхуан ханшайымына құмар болды. Ван Ман халықты император болуға лайықты екеніне көндіру үшін жалған болжамдарды таратып отырғандықтан, Чжэн Фэн өзі де жалған болжамдар жасауға мүмкіндік алды. Оның алғашқы әрекеті – империяны екі бөлікке бөлуді көрсететін болжам болды, әрқайсысы вице-патшамен басқарылады: батыс империяда оның әкесі Чжэн Фэн вице-патша, ал шығыс империяда тағы бір маңызды шенеунік Пинг Ян (平晏) вице-патша болар еді. Ван Ман наразы болғанымен, осы болжаммен келісуге шешті және тіпті Чжэн Фэн мен Пингті вице-патшалар етіп тағайындады. Алғашқы жалған болжамының оң әсерін көрген Чэнь Сюнь екінші жалған болжам жасады – Хуанхуан ханшайымы оған үйленуі керек. Ван Ман осы мүмкіндікті пайдаланып, өзінен шықпаған барлық болжамдарды тоқтатуға шешім қабылдады және Чжэн Сюньді тұтқындауға бұйрық берді. Чжэн Фэн өз-өзіне қол жұмсады, ал Чжэн Сюнь қашып кетті. 11 жылы ол соңынан тұтқындалып, Санвэйге (三危, қазіргі Жиукуан, Гансу) жер аударылды.
Traditional historical accounts describe Empress Wang as an unhappy widow during her father's reign, still retaining her loyalty to the overthrown Han Dynasty. She often claimed to be ill and refused to attend imperial gatherings. Wang Mang, believing that he could solve her unhappiness by having her remarry, changed her title from Duchess Dowager of Ding'an to Princess Huanghuang in December 10 AD, terminating her formal linkage with the Han Dynasty. He also intended to marry her to the son of one of his important officials, Sun Jian (孫建). He instructed Sun Jian's son to dress himself well and accompany physicians to go visit Princess Huanghuang. She was greatly offended and would not receive any guests afterwards. Also in 10 AD, another potential suitor for Princess Huanghuang would get himself in trouble for the way that he tried to marry her. Zhen Xun (甄尋), the mayor of Chang'an and the son of Wang Mang's trusted ally and friend Zhen Feng (甄豐), had designs on both greater power and Princess Huanghuang. Because Wang Mang relied on spreading false prophecies to the people to persuade them that he was entitled to be the emperor, Zhen Feng took the chance to create some false prophecies of his own. His first attempt was a prophecy that indicated that the empire should be divided into two parts, each with a viceroy—with the western empire having his father Zhen Feng as viceroy, and the eastern empire having another important official Ping Yan (平晏) as viceroy. Wang Mang, although displeased, decided to go along with this prophecy, and in fact commissioned Zhen Feng and Ping as viceroys. Having seen the positive effect of his first false prophecy, Zhen Xun created a second false prophecy—that Princess Huanghuang should be married to him. Wang Mang decided to take this chance to suppress all prophecies that did not come from him, and ordered that Zhen Xun be arrested. Zhen Feng committed suicide, while Zhen Xun fled. In 11 AD, he was finally arrested and exiled to Sanwei (三危, in modern Jiuquan, Gansu).
Өлім
23 жылға дейін ханшайым Хуанхуан туралы басқа тарихи мәліметтер белгілі емес. Сол кезде оның әкесінің Синь әулеті күйреп, оған қарсы түрлі көтерілістер басталды. Хан әулеті императорлық үйінің алыс туысы Лю Сюань басқарған ең күшті көтерілісшілердің бірі астана Чанъаньға кірген соң, Чанъань халқы да Ван Манға қарсы көтерілді. Олар басты император сарайы – Вэйян сарайын өртеп, өрт ханшайым Хуанхуан тұрған сарай бөлігіне жылдам тарады. Ол ішін тыныстап: «Мен тағы да Хан туыстарыммен қалай бетпе-бет келе аламын?» деді. Сосын өзі отқа секіріп, көз жұмды; ал оның әкесі ертесі күні өлтірілді.
There are no further known historical records about Princess Huanghuang until 23 AD. At that time, her father's Xin Dynasty was in shambles, with various rebellions rising against him. One of the strongest rebel forces, under Liu Xuan, a distant descendant of the Han Dynasty imperial house, having entered the capital, Chang'an, the people of Chang'an rose against Wang Mang as well. They set fire to the main imperial palace, Weiyang Palace, and the fire quickly spread to the part of the palace where Princess Huanghuang lived. She sighed and said, "How can I again face my Han relations?" She then threw herself into the fire and died; her father was killed the day after.
Линью Цзюаньға кіру
Оның өмірбаяны алғаш рет Хан әулеті ғалымы Лю Сянь бастаған «Линью Чжуань» (үлгілі әйелдердің өмірбаяндары) жинағына қосылды. Императрица Ванның өмірбаяны 8-ші томның 16-шы бөлігі, «Жаңадан шығарылған және жалғастырылған әйелдердің өмірбаяндары» (新刊續列女傳) деп аталады.
Her biography was added to the Lienü Zhuan (Biographies of Exemplary Women), which was first started by the Han dynasty scholar Liu Xiang. Empress Wang's biography is part 16 of Scroll 8, titled Supplemental Biographies (新刊續列女傳).