Кіріспе

Құс түрі

Қызыл көгершін (Columbina talpacoti) – Жаңа әлемнің тропикалық көгершіні. Мексикадан оңтүстікке қарай Бразилия, Перу және Парагвай, Солтүстік Аргентина және Тринидад және Тобагоға дейін қоныстанады. Жеке құстар кейде АҚШ-тың оңтүстік-батысында, Оңтүстік Техастан Калифорнияның ең оңтүстік бөлігіне дейін, көбінесе қыс мезгілінде кездеседі. Қызыл көгершін шөптесін және басқа да ашық жерлерде, соның ішінде егістіктер мен қалаларда кең таралған, онда оларды жабайы көгершіндермен бірге астықпен жегендерін көруге болады. Ол ағашқа берік, бірақ жұқа қабатталған ұя салады, оған екі ақ жұмыртқа салады. Инкубация кезеңі 12–13 күн, ал ұшқындардың жетілуіне 12–14 күн уақыт керек. Екінші немесе үшінші жұмыртқалау мүмкін. Жыртқыштардың шабуылынан және ұядан құлаудан балапандардың өлу көрсеткіші жоғары. Оның ұшуы жылдам және тікелей, қанаттың ретсіз соққыларымен және көгершіндерге тән кездейсоқ өткір сілкіністерімен сипатталады. Қызыл көгершін – ұзын, қысқа құйрықты, салмағы шамамен болатын кішкентай көгершін. Ерекектердің басы мен мойны ақшыл сұр, үстіңгі жағы қызыл қоңыр, қанат жапқыштарында қара дақтар болады. Төменгі жағы ақшыл қоңыр, құйрығы қара жиекті, ал қанат асты қызыл қоңыр және қара түсті. Мекеңі сұр қоңыр, ерекектерге қарағанда басы мен денесі арасында аз контраст бар. Қызыл көгершін негізінен тұқыммен қоректенеді, сондай-ақ кейде ұлулармен және кішкентай жәндіктермен қоректенеді. Оның дауысы – жұмсақ, әуенімен келген «кур ВУУ». Бұл түрдің өкілдеріне жақын болуға болады. Ерекектер жиі бір-біріне қанат көтеріп, секіріп, қорқытады, кейде қысқаша қақтығыстарға ұласады.

Өсіру

Бұл жұп ұялық аумақты қорғайды, басқа көгершіндерді жақын ұстап тұрады. Аталығы монотонды ән айтады, екі рет тез және төмен дауыста шақырып, бірнеше секунд бойы үнемі қайталайды. Ұялары – бұтақтар мен таяқтардан жасалған кішкентай ойықтар, олар жүзімдер немесе бұтақтар арасында салынады және айналасындағы бұтақтармен тығыз жабылады. 2 жұмыртқа қояды, оларды жұп 11-13 күн аралығында жарыққа шығарады. Балапандар ұядан ең көп дегенде 2 аптада ұшып кетеді. Жұп, кейде екі күннен кейін, қоршаған орта жағдайларына байланысты жаңа ұя салуға кіріседі. Ұялар төмен және биік ағаштарға, кейде банан шоғырларына, үйдің нарықтарына немесе төбелеріне салынады.

Тіршілік ету ортасы

Адамның әрекетінен жасалған жасанды ортаға бейімделеді. Ашық кеңістіктерде тіршілік етеді; орманды кесу оның таралуына мүмкіндік берді, әсіресе мал жаюға немесе дәнді егін өндіруге арналған жерлерде. Олар Бразилияның оңтүстік-шығысы және орталық-батыс аймандарының ірі қалаларына енді. Бір-біріне өте агрессивті, бірақ топтасып, тамақ үшін бәсекелесіп, аумақтарын қорғайды, қарсыласына күшті соққы беру үшін қанаттарының бірін пайдаланады. Еркектері одан да жауырынырақ. Дау кезінде немесе күнге жатқанда, қанатын жоғары созып, жерге бүйірімен жатып, қанатының астындағы қара қауырсындардың кең аумағын көрсетеді. АҚШ-тың оңтүстік-орталық бөлігіндегі құс бақылаушылар осы түрдің Zenaida auriculata көгершінімен, сондай-ақ жолақты көгершін немесе amargosinha құлақты көгершін деп аталатын басқа бір көгершінмен "орнын алмастыруын" байқады. Соңғы түр қалалық ортаны тиімдірек бағындырып, көгершінмен бәсекелесіп жатыр, ол Сан-Паулу штатының ішкі аймандарындағы көптеген қалаларда қара көгершінге қарағанда сирек кездеседі. Дегенмен, бұл мейірімді және тіпті қарапайым түр біздің үйлердің аулаларынан, алаңдар мен бақшалардан, тіпті биік ғимараттарда болса да, жоғалып кетпейді.