Кіріспе

Грейхок қамалы – Dungeons & Dragons ролелік ойынының Грейхок әлеміне арналған қиял әлеміндегі маңызды жер асты қорғаныштарының бірі. Бұл қамалды бастапқыда Гэри Гигакс жеке кампаниясы үшін жасады, кейін оны жариялауға дайындады. Castle Greyhawk – 1988 жылғы Dungeons & Dragons оқиғалық модулінің де атауы, ол қамалды көпшілікке қолдану үшін жасады. 2005 жылы Гигакс "Castle Zagyg" атты қамалды жаңаша бейнелеген нұсқасын жариялады.

Орналасқан жері

Грейхок қамалы Грейхок еркін қаласының солтүстігіне қарай және сәл шығысында, Грей Ран өзенін бақылап тұр. Грейхок еркін қаласы Фланасс аймағының орталық жерінде, Оэрик құрлығының шығыс бөлігінде, Оерттің төрт құрлығының ең ірісінде орналасқан.

Қалдықтың тарихы

Қалашық шамамен 320 жылы сиқыршы Загиг Айрагерн салған. "Ақымақ бас сиқыршы" деп танылған Загиг келесі 100 жыл бойы Қалашықтан Грейхоуктің еркін қаласын басқарды, содан кейін оны тастап, жасырын түрде жоғалып кетті. Ғасырлар бойы Қалашықтың үш мұнарасы қирап, ескірді. Басты мұнара "Загиг мұнарасы" деп аталады, ал қалған екі кішірек мұнара "Соғыс мұнарасы" және "Сиқыр мұнарасы" (немесе "Күш мұнарасы") болып белгіленген. Мұнаралардың астында кең аумақты қоршаған жер асты қорғаны жатыр. Қалашық тасталып қалғаннан кейін, алғашқы жылдары, көптеген немесе тіпті бірде-бір оқиға іздеуші оған жақындамады, себебі оның күшті қарғысқа ұшырағаны туралы әңгімелер тарады. Бірақ, ақырында, солтүстік тайпасы аймаққа басып кіріп, көптеген қазынаны тонады. Олардың табысы туралы хабарлар Dwarves, Elves және басқа да оқиға іздеушілерді тартып, уақыт өте келе Қалашықтың қорғаны Фланесс аймағында оқиға іздеудің маңызды ортасына айналды. Бұл құбылысқа байланысты сауда, саяхатшылар мен қазынаның келуі жақын орналасқан Грейхок қаласына айтарлықтай экономикалық пайда әкелді. Осы кезеңде Загиг қайта пайда болып, Қалашықтың астындағы қорғанға жын Фраз Урб'лууды қамауға алды. Жын кем дегенде 200 жыл түрмеде отырды, бірақ соңында сиқыршы мен дін қызметкері (мүмкін, Эрактың туысы және серігі Айерелах) оны босатты. 505 жылы Загиг зұлым жарты құдай Иузды ұстап алып, Қалашықтың астындағы қорғанға қамады. Иуз тоғыз жарты құдайдың бірі болды, және бұл жетістік Загигтің жарты құдай Загигке айналуына көмектесті. Қорғанға қамалған басқа құдайлар: Мерикка, Рудд және Вастри. Қалған бес жарты құдай туралы нақты мәліметтер жоқ, бірақ "Тірі Грейхок анықтамалығында" олардың "қарсы бағыттарда" болғаны айтылады. Зукеннің орталық Фланесс аймағында қамалғаны белгілі болғандықтан, кейбіреулер оның Загигтің Қалашықта тұтқындаған тоғыз құдайдың бірі болуы мүмкін деп санайды. Гари Гигакс, Роберт Дж. Кунц сияқты D&D-нің алғашқы белгілі тұлғалары және жанкүйерлердің шығармаларында басқа жарты құдайлардың тізімдері ұсынылған, бірақ олардың көпшілігі жоғарыда аталған (қазіргі канондық) "қарсы бағыттар" критерийлерімен сәйкес келмейді. 2007 жылы жарық көрген "Грейхоктың қираған жерлеріне саяхат" кітабында Зуокеннің қамалған канондық құдайлардың бірі екені ресми түрде расталды. Кітапта айтылғандай, Иуз босатылған кезде, басқа құдайлар қашып кетті, бірақ Зуокен қамалған күйінде қалды. Саяхаттың соңында Зуокен босатылды, Робилар, оның орнына зұлым көшірмесі келген, бұрынғы қалпына келді, ал Грейхок Қалашығы көп өлшемді бригадаға айналды. 570 жылы жауынгер Робилар Иузды түрмеден босатты, содан кейін қалған сегіз жарты құдайдың барлығы немесе көпшілігі де қашып кетті. Ескерту: 1992 жылғы "Күлден туған" (FtA) басылымында жоғарыда келтірілген деректерге қайшы келетін кейбір күндер көрсетілген. Біріншіден, онда Қалашықтың құрылысы 375 жылы ғана басталғаны айтылған. "Грейхоктың қираған жерлері" приключение модулі құрылыстың басталу күні ретінде 320 жылды көрсетеді. "Грейхоктың қираған жерлері" бұрын жазылған және әсіресе Қалашыққа арналғандықтан, оны сенімді дереккөз деп санауға болады. Екіншіден, FtA Иуздің алғашқы қамалу күні ретінде 505 және 507 жылдарды ұсынады. Иуздің түрмеде отыруына қатысты ресми ойын басылымдарында 505 жылды қолданғандықтан, 507 жылдық аномалия қате деп есептеледі.

Сиқырлы мұнара

Жер бетіндегі қираған үйінділер. Жер бетіндегі қираған құрылыстар көбінесе тастап кетілген. Оларға Боккобқа арналған ғибадатхана, казармалар, қоймалар, асханалар және қонақ бөлмелері кіреді. Қазіргі уақытта бұл қираған жердің оңтүстік жартысында көптеген кобольдтар қоныстанған, ал ельфтер кіреберісті күзетіп тұр. Грейхок қамалының өркендеген кезінде Бейтараптық регалиясы осы жердегі Боккоб ғибадатханасында сақталған және оған сансыз паломниктік сапарлар жасалған. Олар қазір жоқ, бірақ олардың күшінің іздері әлі де сезіледі. Бұл деңгей Greyhawk Ruins-те P100 кодымен белгіленген. Загигтің қолғапшасы (P200). Бұл – Загигтің ерекшеліктерін көрсету, шәкірттерінің қабілетін сынау және төмендегі склептерді күзету үшін салған бұрылып-талған лабиринт. Охра крипталары (P300). Бұл деңгейде Загигтің шәкірттері мен отбасы мүшелерінің склептері орналасқан. Ол жүздеген жылдар бойы өмір сүргендіктен, көптеген адамдардан асып түсті. Тас қаптамасы ерекше охр түсімен ерекшеленеді. Грейхок қираған жерлеріне жасалған экспедиция жер бетіндегі қираған құрылыстардан склептерге бағытталған жолды алып тастады, енді склептерге тек Загигтің қолғапшасы арқылы ғана жетуге болады. Шәкірттер жолы (P400). Бұл деңгей бастапқыда Загигтің шәкірттері үшін жатақхана ретінде салынған. Бір кезде осы және Сиқыр мұнарасының астындағы көптеген деңгейлер Бес сақинаның сиқырдың үш жамандық философиясына тигізетін әсерін зерттеу үшін жүргізілген тәжірибеге пайдаланылды. Жер бетіндегі қираған құрылыстардағы 2-ші баспалдақ, "Грейхок қираған жерлеріне экспедиция" ойынында Охра склептеріне емес, осы деңгейге бағытталған, ал осы деңгейдегі 4-ші баспалдақ, көрініп тұрғандай, жер бетіндегі қираған құрылыстардан немесе Загигтің қолғапшасынан емес, склептерден шығу үшін өзгертілген. Санктум Арканум (P500). Бұл деңгей – сыныптар мен зертханалар кешені. Жаратылыс бөлмелері (P600). Бұл деңгей големдерді жасау және зерттеу үшін арналған, бірақ аяқталмаған. Карта Greyhawk Ruins және Expedition to the Ruins of Greyhawk арасында көп өзгерді, бірақ бірнеше бөлмелер сәйкес келеді. P612 F12-ге, P601 F11-ге, ал P602 F15-ке сәйкес келеді, бірақ сол бөлмелерден шығатын баспалдақтар мен туннельдердің бағыттары өзгертілген немесе жабық. Шеберлер жолы. Бұл Загигтің жеке шеберханасы мен кітапханасы болды.

Жариялану тарихы

Гари Гигакс Грейхок қақпасын балалары мен достарының ойын-сауығы үшін, сондай-ақ 1972/73 жылдары Дейв Арнесонмен бірге жасаған Dungeons & Dragons ойынының сынақ алаңы ретінде жобалаған. Ол алғашқыда аптасына бір деңгейден жазылып, түпкілікті он үш деңгейлі қамалға әкелді. Сол кезде қамалдың төңірегінде "Фланесс" болған жоқ; Гигакстың "Оерт" әлем картасы Солтүстік Америка картасының үстіне салынған. Dungeons & Dragons жарыққа шығар алдында Castle Greyhawk-тың екінші нұсқасы Rob Kuntz-тің 1972 жылы бастаған "El Raja Key" кілті арқылы жасалды, бұл Гигакске Mordenkainen сияқты өзінің кейіпкерлерін пайдаланып оқиға жасауға мүмкіндік берді. 1975 жылы TSR, Inc. бастапқы Dungeons & Dragons ережелеріне Greyhawk қосымшасын жариялады, бірақ бұл кітапша Castle Greyhawk туралы маңызды мәлімет бермеді. Кейін Гигакс өзінің қасары мен Грейхок қаласының айналасын қажет болған жағдайда жаңа қалалар мен елдерді қосу арқылы кеңейтті, 1976 жылға қарай шамамен 50 миль тереңдікте картаға түсірілген және одан шамамен он есе алыс аумаққа дейін созылды. 1978 жылы TSR "Грейхок" әлемінде оқиғалар орын алатын оқиғалық модульдерді жариялай бастады, бірақ бұл ерте оқиғалар тікелей қамалға қатысты емес. Сол сияқты, TSR-дің 1980 жылғы The World of Greyhawk фолиосы мен 1983 жылғы World of Greyhawk қорапшасы кампаниялық орта туралы ақпарат берді, бірақ Castle Greyhawk туралы егжей-тегжейлі мәлімет жоқ. 1983 және 1985 жылдар аралығында TSR Castle Greyhawk-ке байланысты үш модульді жариялады: 1983 жылғы Dungeonland және оның жалғасы The Land Beyond the Magic Mirror, сондай-ақ 1985 жылғы Isle of the Ape. Бәрі де Гигакс тарапынан Castle Greyhawk астындағы тұңғиықтың басқа жазықтықтарының кеңейтілген нұсқасы ретінде жоспарланған. Бірақ жарияланған модульдерде қамалдың өзі немесе оның тұңғиықтары туралы ешқандай ақпарат болған жоқ. Қамал туралы толық мәлімет алғаш рет 1988 жылы TSR-дің Castle Greyhawk оқиғалық модулінде жарияланды. Алайда, модульде әзіл-қалжыңға толы мазмұн мен 20 ғасыр мәдениетіне көптеген сілтемелер (мысалы, Amazing Drider Man кейіпкері) болғандықтан, көптеген Greyhawk жанкүйерлері оны Castle Greyhawk-тың "әзіл нұсқасы" деп санайды. 1989 жылы The City of Greyhawk қорапшасы D&D ережелерінің екінші басылымы үшін Greyhawk еркін қаласы мен оның айналасы туралы мәліметтерді кеңейтті. Ал қамал туралы тек аз ғана айтылды. Қамалға толыққанды назар 1990 жылы, TSR "Greyhawk Ruins" атты 128 беттік оқиғалық модулін жариялағанда берілді, онда қамал егжей-тегжейлі зерттелді. 2005 жылы Troll Lord Games Гари Гигакс пен Джеффри П. Таланянның авторлық құралымен "Castle Zagyg" сериясын бірнеше томдық жинақта жариялай бастады. Castle Zagyg сериясы Dungeons & Dragons-тан туындаған OGL ойыны Castles and Crusades үшін жазылған. Бұл оқиғалар Гигакстың бастапқы Castle Greyhawk тұңғиық дизайны мен кампаниясына негізделген, бірақ ресми D&D материалдары емес. 2007 жылдың тамызында Wizards of the Coast "Грейхоук қираған жерлеріне экспедиция" атты 224 беттік қалың қаптамалы кітапты шығарды, ол "Greyhawk Ruins" материалына қайта оралып, 3.5 нұсқасының D&D ережелеріне сәйкес жаңартты.