Кіріспе

Лохмабен (гейл: Loch Mhabain) – Шотландиядағы шағын қала және азаматтық округ, сонымен қатар қамал орналасқан жер. Ол Локербиден батысқа қарай 6 шақырым қашықтықта, Дэмфрис және Галлоуэй аймағында орналасқан. 12 ғасырға қарай Брюс әулеті жергілікті жер иелеріне айналған, ал 14 ғасырда Эдуард I Лохмабен қамалын қайта жаңартқан. Кейіннен 1384/85 жылдары Арчибальд Дуглас, Дугластың 3-графы оны басып алды және 17 ғасырдың басында тастап кетілді. Қала 1447 жылы Корольдік Бург мәртебесін алды.

Этимология

Лохмабен атауы римдік Locus Maponi деген атаудан шыққан болуы мүмкін. Бұл есім бритт тілінде пайда болған, ағылшын тілінде оны Гирик деп біледі және Мак Рат ("Бақыт ұлы"), шамамен 878-889 жылдары өмір сүрген, пикттердің немесе қазіргі Лохмабен аумағындағы Альбаның патшасы болған.

Анандейл иелері

1160 жылға қарай англо-нормандық де Брюс (Брюс) әулеті Аннандейлдің иелеріне айналды. Йоркширдің Кливленд аймағындағы Скелтон лорды Роберт де Брюс Англия королі Генрих I сарайындағы көрнекті тұлға болды, онда ол сол монархтың күйеуінің інісі, Шотландияның принці Дэвидпен жақын қарым-қатынас орнатты. 1124 жылы принц Шотландия королі Дэвид I болғанда, Брюс одан Аннандейл иелігін және Шотландияның оңтүстігіндегі кең байлықтарды алды. (Де Брюс туған жері Гисборо қаласында жерленген). 15 ғасырға қарай иелік Александр Стюарт, Албани герцогының қолына көшті. 1485 жылы оның қайтысынан кейін, ол және Лохмабен қамалы 1487 жылғы 1 қазандағы Парламент актісімен Корольдікке қосылды.

Қалдықтар мен шайқастар

13 ғасырда Брюс әулеті Лохмабенде қамал салған, оның қалдықтары қазір гольф алаңының астында жатыр. Бұл жерде король Роберт Брюс дүниеге келген деген әңгіме бар, сондықтан қала өзінің елтаңбасында "E Nobis Liberator Rex" ("Бізден азаттық әкелген патша туды") деген ұранды қабылдаған. Дегенмен, бұл мәлімдеме салыстырмалы түрде кеш жасалған; оны толығымен жоққа шығаруға болмайды, бірақ оның туған жері Тернбери қамалы болуы ықтимал. Брюс Шотландияның тәуелсіздік соғысы кезінде осы аймақ үшін ағылшындармен күрескен. Англия королі Эдуард 1300 жыл шамасында Лох қамалының оңтүстік жағындағы қамалдың орнына әлдеқайда мықты құрылыс салған, оның қалдықтары оның қорғанысының күшін көрсетуде. Арчибальд Дуглас, Галлоуэй лорды, Март және Дуглас графтарының көмегімен тоғыз күндік қоршаудан кейін 1384/85 жылдың 4 ақпанында Лохмабен қамалын ағылшындардан тартып алып, "толығымен қиратқан". Қамал мен барондық Март графтарының меншігіне өтті, бірақ 10-шы граф мүлігінен айырылып, кейін 1409 жылы қайта иеленген кезде, ол "Лохмабен қамалы мен Аннандейл билігінен басқа" деп көрсетілген. 1484 жылдың 22 шілдесінде Лохмабен жәрмеңкесінде шайқас болды: Александр Стюарт, Албани герцогы және Джеймс Дуглас, Дугластың 9-шы графы бастаған 500 жеңіл атты әскер Шотландияға басып кірді, бірақ жеңіліске ұшырады. 1508 жылдың 16 қаңтарында Эдинбургте сэр Роберт Лаудер басс (1517/18 ж. ө.), рыцарь, үш жылға "Лохмабен корольдік қамалы мен бекінісінің капитаны және күзетшісі, барлық қосымшаларымен" және басқа да артықшылықтармен тағайындалды. 1605 жылы Шекараның орынбасары, сол Илктің сэр Уильям Кранстон (кейін 1-ші Лорд Кранстон) Лохмабен қамалының күзетшісі болды. Лохмабен маңыздылығын сақтап, 17 ғасырдың басына дейін, қамал соңғы қоршауды көргенге дейін, құлпытас тарихымен көзге түсті және біртіндеп тасталып кетті.

Қала

Қала 1447 жылы гүлденіп, Корольдік Бургқа айналды, ал 1579 жылы Корольдік жарғы алды. Бейбітшілік орнықтырғаннан кейін маңызы азайды, бірақ 1723 жылы едәуір тольбут (кейін Лохмабен қалалық әкімдігі деп аталды) салуға жеткілікті қаражаты болды. Қала кең басты көшесімен жақсы қамтамасыз етілген және төбелі-қырлы аймақта орналасқан. Теміржол 1863 жылы келді, Лохмабен Думфрис-Локерби бағытындағы аялдама болды, солтүстік және оңтүстікке байланыс жасауды жеңілдетті. 1952 жылы жолаушылар тасымалы, ал 1966 жылы жүк тасымалы тоқтатылды.

Басқару

Лохмабен Дюмфрисшир, Клайдсдейл және Твиддейл сайлау округінде орналасқан. Консервативтік партиядан Дэвид Мунделл қазіргі Парламент депутаты. Ол Шотландия Парламентінің Оңтүстік Шотландия аймағына жатады, бұл Думфрисшир сайлау округінде. Консервативтік партияның Оливер Манделл – Шотландия Парламентінің депутаты (MSP). Brexit-ке дейін, оның тұрғындары Еуропарламентінің Шотландия округі үшін Еуродепутаттарды сайлауға дауыс берді.

Денсаулық сақтау

Лохмабен ауруханасы 1905 жылы жұқпалы ауруларға арналған аурухана ретінде ашылды. Алайда, мұндай аурулардың дерлік жойылуына байланысты, қазір ол 16 төсектік, физикалық және психикалық денсаулық мәселелерімен айналысатын қазіргі заманғы қоғамдық емдеу орталығы болып табылады.

Білім

Қаланың өзінің мектебі бар: Лохмабен бастауыш мектебі.

Демалыс

Сондай-ақ, қала шетіндегі Кирк көлін қоршап тұрған 18 лункалы гольф алаңы бар. Лохмабенде 3 негізгі көл бар: Кирк көлі, Касл көлі және Милл көлі. Сонымен қатар, 2 кіші көл бар: Соқыр көл және Жоғарғы көл. Қаланың көлдерінде жыл бойы желкендесу және балық аулау өркен жасайды. Кейбір жылдары, ұзақ қырауда қыста, көлдердің мұзында, көбінесе Кирк көлінде, мұз айдынында жүзік тарту ойналады. 2009 жылдың қыркүйегінде 53 миль (85 км) қашықтықтағы Анандейл жолы ашылды, ол Анан арқылы (Анан өзенінің бастауынан теңізге дейін) өтеді. Бұл маршрут Лохмабеннен және Касл көлінің жағалауымен өтеді. Ол Лохмабеннен бір күндік саяхатқа шығу үшін қызықты мүмкіндіктер ұсынады.

Экономика

Арла Foods қалада зауыты бар.