Кіріспе

Сан-Лоренцо, Флоренция, Италиядағы құрылыстар

Медичи капеллалары – Италияның Флоренция қаласындағы Сан-Лоренцо базиликасына 16-17 ғасырларда қосылған екі капелла. Олар Микеланджело жобалаған Сагрестия Нуова («Жаңа сакристика») және Медичи отбасы мен сәулетшілердің бірлескен жұмысынан туған үлкен Каппелла деи Принципи («Принцтер капелласы»). Капеллалардың мақсаты – шіркеудің демеушілері және Тоскананың ұлы герцогтары болған Медичи отбасын құрметтеу. Бұларды Медичи Рикарди сарайындағы Магилер капелласымен шатастырмау керек, ол Медичилердің негізгі үйі болған және Беноццо Гоццолидің 1459 жыл шамасында салған әйгілі фрескалар цикліне ие.

Сагрестия нуова

Сагрестия Нуова немесе Жаңа сакристия, сонымен қатар Медичи капелласы деп те аталады, кардинал Джулио де Медичи және оның туысы папа Лев X Медичи әулетінің мүшелері үшін мавзолей немесе жерлеу капелласы ретінде жоспарланған. Ол Филиппо Брунеллескидің Сан-Лоренцо шіркеуінің сол жақ трансептісіне жақын орналасқан «Ескі сакристиясы» – Сагрестия Веккьямен үйлеседі, онымен әдейі бәсекелеседі және күмбезбен жабылған, сұр пиетра серена тасымен және ақ сыланған қабырғалары бар кубикалық кеңістік форматын бөліседі. Бұл Микеланджелоның архитектурадағы тұңғыш тәжірибесі (1519–1524 жж.) болды, ол сонымен қатар Медичи әулетінің белгілі бір мүшелеріне арналған ескерткіштерді де жобалады, олар күннің төрт мезгілінің мүсіндік бейнелерімен безенді, бұл кейінгі ұрпақтар үшін аркаларға тіреліп тұрған мүсіндік фигураларға үлкен әсер етті. Сагрестия Нуоваға Сан-Лоренцоның оң жақ трансептісінің бұрышындағы құпия кіреберіс арқылы кіруге болады, қазір ол жабық. 1524 жылы күмбезделгенімен, оның мүсіндік жобаларының ауқымдылығы және Медичи әулетінің уақытша жер аударылуы (1527 ж.), Джулионың қазасы, соңынан папа Климент VII-нің өлімі және Микеланджелоның 1534 жылы Римге қайтып кетуі салдарынан ол оны аяқтауға үлкермеді. «Мадонна мен бала» мүсіні Микеланджелоның жоба үшін жасаған алғашқы туындысы болды, ал келесі мүсіндердің көпшілігі Микеланджелоның кеткен кезде дайын болғанымен, олар орналастырылмады және капеллада шатыр-шұтыр болып қалды. Кейін, 1545 жылы, оларды Никколо Триболо орнатты. Козимо I-нің бұйрығымен Джорджо Вазари және Бартоломео Амманнати 1555 жылға дейін жұмысты аяқтады. Жобаға төрт Медичи қабірі көзделген, бірақ Лоренцо Великолептінің және оның інісі Джулианоның (кіреберіс қабырғасындағы алтастың астына жерленген) қабірлері басталмады. Қазіргі кездегі тамаша қабірлер – бұл жақында қайтыс болған және көпшілікке онша таныс емес, өмірі ерте үзілген отбасы мүшелеріне арналған: Джулиано ди Лоренцо, Немур герцогы (1514 ж., 37 жасында) және оның жүрегі ауырған інісі (1519 ж., 27 жасында) Лоренцо ди Пьеро, Урбино герцогы, оның қызы Екатерина де Медичи Франция патшайымы болды. Бұл қабірлердің архитектуралық элементтері ұқсас, ал мүсіндері керіспірлік тудырады. 1976 жылы Жаңа сакристияның астында Микеланджелоның суреттерімен безенілген жасырын дәліз табылды.

Принциптер капелласы

59 метр биіктігі бар биік күмбезбен жабылған сегізбұрышты Каппелла деи Принчипи қашықтан Сан-Лоренцоның ерекше белгісі болып табылады. Ол неф пен ғибадатханамен бір осьте орналасқан, апсидалық капеллаға балама ретінде қызмет етеді. Оның кіреберісі сырттан, Пьяцца Мадонна дельи Альдобрандиниден және Бернардо Буонталенти жоспарлаған төменгі күмбезді крипт арқылы, капелланың жоспарлары жасалмастан бұрын жасалған. Козимо I де Медичи ұсынған идеяны Фердинанд I іске асырды. Оны Матео Нигетти, 1602 жылғы бейресми бәйгеге Козимо I-нің заңды емес ұлы Дон Джованни де Медичи ұсынған эскиздері негізінде жобалады, ал егде жастағы Буонталенти орындау кезінде оларды өзгертті. Бұл сарай өнерінің нағыз көрінісі, дизайнерлер мен демеушілердің бірлескен еңбегінің нәтижесі. Оның таңғажайып мрамормен қапталған қабырғаларын жасау үшін түрлі түсті мраморлар мен жартылай бағалы тастар қолданылып, Опифисио делле Пьетре Дуре (Ұлы герцогтың қатты тас шеберханасы) құрылды. Флоренцияда "коммесси" деп аталған бұл өнер, қабырғаларды толығымен жабатын әшекейдің суретін жасау үшін үлгі тастар мен порфирдің кесілген бөліктерін жинады. 18 және 19 ғасырлардағы саяхатшылар бұл жұмысты мақұлдамады, бірақ ол сол заманғы талғамның үлгісі ретінде бағаланды. Алты зәулім саркофаг бос, ал Медичилердің денелері төмендегі криптке жерленген. Дадоның он алты бөлімінде Медичилердің бақылауындағы Тоскана қалаларының гербтері бейнеленген. Медичилердің портреттік мүсіндерін орналастыруға арналған нишаларда Пьетро Такка (1626–1642) Фердинанд I және Козимо II-нің мүсіндерін жасады.