Хума Хатун: Мехмед II-нің анасы және өмірінің тарихы
Hüma Hatun
Хүма Хатун: Осман сұлтаны Мұрат II-нің әйелі, Мехмед II-нің анасы. Еуропалық құл қыз, тегі итальян, еврей немесе грек болуы мүмкін. Тарихы мен шығу тегі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Осман сұлтаны Мұрат II-нің әйелі және Мехмед II-нің анасы Хума Хатун (1410 – 1449 жылдың қыркүйегі) – Осман сұлтаны Мұрат II-нің сарай қызы және Мехмед II-нің анасы.
Consort of Ottoman Sultan Murad II and mother of Mehmed II
Hüma Hatun (, "bird of paradise/phoenix" 1410 – September 1449) was a concubine of Ottoman Sultan Murad II and the mother of Mehmed II.
Өмір
Түрік дереккөздерінде оның түрік тегі бар екені айтылса да, Хұма Хатун еуропалық құл қыз болған. Оның отбасылық тарихы туралы ештеңе белгісіз, тек Осман жазуы (вакфие) оны Хатун бинти Абдулла (Абдулланың қызы) деп сипаттайды. Сол кезде ислам дініне кірген адамдарға Абдулла есімі берілетін, ол – «Құдайдың құлы» деген мағынаны білдіреді, бұл оның мұсылман емес тегінің дәлелі. Дәстүр бойынша, оның итальян және/немесе еврей тегі болған, ал бұрынғы есімі Стелла немесе Эстер болуы мүмкін. Тағы бір пікір бойынша, оның грек немесе славян тегі болған. Мехмед II серб тілін жақсы білгендіктен, оның оңтүстік славян, әсіресе серб тегінен болуы мүмкін деген тұжырым жасалды. Сонымен қатар, оның грек болуы мүмкін деген де болжам бар. Соңында, 1432 жылдың 30 наурызында ол жалғыз ұлын, болашақ сұлтан Мехмед Фатихті дүниеге әкелді. 1438 жылы Мехмед үлкен ағасы Шахзада Аладдинмен бірге сүндеттелді. Мехмед 11 жасқа келгенде, ханзадалық билеуші ретінде Манисаға жіберілді. Хұма да ұлын Манисаға ертіп барды. Оның балаларына күтім жасаған әйел – Хунди Хатун (1486 жылдың 14 ақпанында қайтыс болды): көбінесе Дайе Хатун (тәрбиеші әйел) деп аталатын ол Мехмед II билігі кезінде өте бай және ықпалды болды, бірнеше қайырымдылық қорын қаржыландыруға және жаны үшін дұға жасауға жете алды. 1444 жылы Мехметтің үлкен ағасы Шахзада Аладдиннің қайтысынан кейін Мехмет таққа жалғыз мұрагер болып қалды. Осы жылы Мурад II ұлы Шахзада Аладдин Али Челебинің қайтысына байланысты депрессияға ұшырап, тақтан бас тартып, Манисаға көшті.
Although, some Turkish sources claim that she was of Turkic origin, Hüma Hatun was a slave girl of European origin. Nothing is known of her family background, apart from the fact that an Ottoman inscription (vakfiye) describes her as Hātun binti Abdullah (daughter of Abdullah); at that time, people who converted to Islam were given the name Abdullah meaning Servant of God, which is evidence of her non Muslim origin. According to the tradition, she was of Italian and/or Jewish origin and her previous name may have been Stella or Esther. According to another view, she was of Greek or Slavic origin. Based on the fact that Mehmed II was fluent in the Serbian language, it was concluded that she may have been of south Slavic origin, most likely Serbian. Finally, it has also been claimed that she may have been Greek. and finally, on 30 March 1432, she gave birth to her only son, the future Sultan Mehmed the Conqueror. In 1438, Mehmed was circumcised along with his elder half brother, Şehzade Alaeddin. When Mehmed was 11 years old, he was sent to Manisa as a prince governor. Hüma followed her son to Manisa. Her children's wet nurse was Hundi Hatun (d. 14 February 1486): usually styled Daye Hatun (lady governess), she became very wealthy and influential enough during the reign of Mehmed II, enough to fund several charitable foundations and commission prayers for her soul. In 1444, after the death of Mehmed's elder half brother, Şehzade Alaeddin, who died in 1443, Mehmed was the only heir left to the throne. In that same year, Murad II abdicated the throne due to depression over the death of his son, Şehzade Alaeddin Ali Çelebi, and retreated to Manisa.
Өлім
Ол 1449 жылдың қыркүйегінде Бурсада, ұлының таққа екінші рет отыруына екі жыл бұрын қайтыс болды. Оның мазары ұлы Мехмед салған Мурадие кешенінің шығысындағы "Хатуния Күмбеді" (Хатуния мазары) деп белгілі жерде орналасқан. Оның мазары орналасқан ауданға дейін Хюма Хатун ауданы деп аталып келді.
She died in September 1449 in Bursa, two years before her son's second accession to the throne. Her tomb is located at the site known as "Hatuniye Kümbedi" (Hatuniye Tomb) to the east of Muradiye Complex, which was built by her son Mehmed. The quarter where her tomb lies has been known thus far as Hüma Hatun Quarter.