Кіріспе
Justiniana Prima) - 535-615 жылдары Сербияның Лесковац аймағындағы қазіргі Лебане қаласына жақын жерде тұрған шығыс римдік қала. Қазіргі уақытта ол археологиялық нысан болып табылады. Император Юстиниан I (527-565) құрған бұл қала жаңадан құрылған Юстиниана Прима архиепископлығының метрополиттік орталығы болды, ол Праевалитанадан Дакия Рипенсиске дейінгі юрисдикциямен орталық Дарданияның негізгі шіркеулік әкімшілік органы болды. Юстиниан Прима бастапқыда Иллирия префектурасының астанасы болу үшін жобаланған, бірақ біздің заманымыздың 6-шы ғасырында Рим шекарасына жақын орналасқандығымен байланысты себептермен Салоники қаласына басымдық берілді. Ол 100 жылдан соң ғана қаңырап бос қалды. 1979 жылы Каричин Градпен сәйкестендірілген Юстиниана Прима археологиялық орны Сербия Республикасының ресми қорғалатын мәртебесіне ие ерекше маңызды археологиялық орындар тізіміне енгізілді.
Тарих
Юстиниана Прима 535 жылы император Юстиниан І-нің қолында құрылған. Ол алыс ауыл Таурезиумның орнында салынған, 615 жылға дейін өмір сүрген және Юстиниана Прима архиепископлығының ордасы ретінде жобаланған. Юстиниан Примаға отырған иллирийлердің бас діни қызметкері ('Ιλλυριών άρχιερεύς) Дакия Рипенсис, Дакия Медитерана, Moesia Superior, Дардания, Македония Салютарис, Праевалитана және Паннония Секундадағы Бассиана территориясына билік жүргізді. Архиепископтық орнатқан туралы Юстинианның 535 жылы жазған XI романында айтылған, онда ол митрополитті Салониканың архиепискобынан тәуелсіз архиепископқа көтерді. Бұл мекеме Юстиниан мен Папаның орынбасарлары болған Шығыс Иллирияның архиепискобы арасындағы қақтығыстың бір бөлігі ретінде қарастырылады. Қала Иллирияның астанасы болды, бірақ Салоники артықшылыққа ие болды және Юстиниан Прима Дакия епархиясының аумақтарына билік алды. Дегенмен жаңа негіздің маңызы аз болған жоқ, сондықтан Юстиниан өзінің сүйікті жобаларының бірі болған осы қала барлық қажетті қолдауды алғанын қамтамасыз етті. 545 жылы Юстиниан епископтық құқықтарды және Юстиниана Прима мәртебесін атап көрсеткен тағы бір заң шығарды, бұл Юстиниан мен Папа Григорий I арасында 6-шы ғасырдың соңында алмасқан хаттармен расталады. Қаланың құрылысына классикалық және христиандық элементтер қосылды: терма, levantine agorai және колоннадалы көшелер. Шығыс Жерорта теңізінің ерекшеліктері көптеген шіркеулермен бірге болды. Прокопий өзінің "Құрылыстар" еңбегінде қаланы былайша сипаттаған: Қаланы 615 жылы тастап кеткен. Дунайдың солтүстігінен келген аварлардың басып кіруі бір фактор болуы мүмкін, Юстинианнан кейін қалаға саяси қызығушылықтың жоқтығы басқа фактор болуы мүмкін. Көптеген басқа импортталған табылған заттардың арасында 2 фибуланың белгілі бір түрі мен қолмен жасалған қыш бұйымдарының болуы славяндардың Авар шабуылдан бұрын (584) болғандығын көрсетеді.
The town was abandoned at around 615. Invading Avars coming from north of the Danube may be one factor, missing political interest in the town after the time of Justinian may be another. Among many other imported finds the presence of 2 pieces of a specific type of fibulae and handmade pottery have been understood as an indication of the presence of Slavs already before the Avar incursion (584).
Археологиялық нысан
Археологиялық сайт пен Прокопийдің сипаттамасы арасындағы үлкен байланыс, сондай-ақ Юстиниана Прима архиепискобының мөрлері Юстиниана Приманың Каричин Градпен сәйкестендірілуін анықтады. Француз, соңғы уақытта неміс зерттеушілерінің қатысуымен 100 жылға жуық уақыт бойы археологиялық қазбалар жүргізіліп келеді. Лесковацтың ұлттық мұражайында тұрақты көрме бар. Ескерткіштердің өзінде қорғанның, акрополистің, сондай-ақ бірнеше шіркеулердің және басқа да көптеген ғимараттардың әсерлі қалдықтары бар.