Кіріспе

Чехословакиялық корона (чех және словак тілдерінде: koruna československá, кейде koruna česko slovenská; koruna дегеніміз - тәж) - Чехословакияның валютасы 1919 жылдың 10 сәуірінен 1939 жылдың 14 наурызына дейін және 1945 жылдың 1 қарашасынан 1993 жылдың 7 ақпанына дейін. 1939 жылы қысқа уақытқа және 1993 жылы қайтадан ол екі бөлек Чехия мен Словакияның валютасы болды. 1993 жылы 8 ақпанда оны тең бағамда Чехия және Словакия кронасы алмастырды. (Соңғы) ISO 4217 коды және корунаның жергілікті қысқартулары CSK және Kčs болды. Бір корона 100 галеру (чех, жекеше: галеру) немесе галеровқа (словак, жекеше: галере) тең болды. Екі тілде де h қысқартуы қолданылған. Қысқартылған әріп сандық мәннің артына орналастырылды.

Бірінші корона

Германияда крона және Чехияда коруна деп аталатын валюта 1892 жылы 11 қыркүйекте Аустрия-Мажарстанда аймақтағы алғашқы алтынға негізделген қазіргі заманғы валюта ретінде енгізілді. 1918 жылы тәуелсіз Чехословакия құрылғаннан кейін, инфляциядан зардап шеккен жаңа туған елдердің валюталарынан ерекшеленетін жаңа валюта жүйесін құрудың шұғыл қажеттілігі туындады. Келесі жылы, 1919 жылдың 10 сәуірінде валюталық реформа жүргізілді, жаңа корунаны австро-венгерлік кронаға тең деп анықтады. Алғашқы банкноттар сол жылы, ал монеталар үш жылдан кейін, яғни 1922 жылы айналысқа енді. Бұл алғашқы крона 1939 жылға дейін айналыста болды, содан кейін Чехословакия кронасымен тең Чехия мен Моравия мен Словакия үшін жеке валюталар енгізілді. Бұл Богемия мен Моравия коронасы және Словакия коронасы болды.

Екінші корона

Чехословакиялық крона 1945 жылы қайта құрылды, ол бұрынғы екі валютаны алмастырды. Соғыстың салдарынан валютаның құны азайды.

Үшінші корона

Коронада бірқатар реформалар жүргізілді. 1953 жылы әсіресе қатаң шара қолданылды. Ол кезде Чехословакияның Коммунистік партиясы елдегі екі түрлі нарықпен күресуге мәжбүр болды: негізгі азық-түлікпен қамтамасыз ететін тұрақты нарық (соғыстан кейінгі квоталар жүйесінің қалдығы); және еркін нарық, онда тауарлар сегіз есе қымбат, бірақ сапасы жақсы. Олар 1953 жылдың 1 маусымынан бастап валюталық реформаны жариялауды және Кеңес Одағында басылған жаңа банкноттарды таратуды шешті. Реформа өте тез дайындалды және соңғы сәтке дейін құпия болды, бірақ кейбір ақпараттар бәрібір ағып кетті, бұл үлкен үрей тудырды. Чехословакия президенті Антонин Запотоцкий соңғы мерзімге дейін түнде радио арқылы сөйлеп, реформа жасау мүмкін емес деп халыққа өтірік айтты және тұрғындарды тыныштандырды. Келесі күні адамдарға (ақпараттық агенттік кейбір адамдарды қара тізімге енгізген "капиталистік элементтер" категориясына жатпайтын бақытты адамдарға) 1500-ге дейін ескі коронаны жаңа коронаға 5 ескі коронаға 1 жаңа коронаға, ал қалғандарын 50:1 мөлшерінде айырбастауға рұқсат етілді. Барлық сақтандыру акциялары, мемлекеттік міндеттемелер және басқа да коммерциялық құжаттар жойылды. Көптеген адамдардың экономикалық жағдайы нашарлап, көптеген өтініштер мен демонстрациялар болды, олардың ең үлкені Пльзенде болды, онда 472 адам тұтқындалды. 1993 жылы Чехословакияның ыдырауынан кейін Чехословакия кронасы екі тәуелсіз валютаға бөлінді: Словакия кронасы және Чехия кронасы. 2004 жылы ЕО-ға қосылу екі валютаның да бірлігі экономикалық конвергенция критерийлерін орындағаннан кейін және саяси ерік болғаннан кейін, оларды евромен алмастыруды білдірді. Словакиялық кронаны 2009 жылдың 1 қаңтарында евромен алмастырды; қазіргі уақытта Чехиялық кронаны ауыстырудың белгіленген немесе болжамды күні жоқ.