Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чехословакиялық корона (чех және словак тілдерінде: koruna československá, кейде koruna česko slovenská; koruna дегеніміз - тәж) - Чехословакияның валютасы 1919 жылдың 10 сәуірінен 1939 жылдың 14 наурызына дейін және 1945 жылдың 1 қарашасынан 1993 жылдың 7 ақпанына дейін. 1939 жылы қысқа уақытқа және 1993 жылы қайтадан ол екі бөлек Чехия мен Словакияның валютасы болды. 1993 жылы 8 ақпанда оны тең бағамда Чехия және Словакия кронасы алмастырды. (Соңғы) ISO 4217 коды және корунаның жергілікті қысқартулары CSK және Kčs болды. Бір корона 100 галеру (чех, жекеше: галеру) немесе галеровқа (словак, жекеше: галере) тең болды. Екі тілде де h қысқартуы қолданылған. Қысқартылған әріп сандық мәннің артына орналастырылды.
The Czechoslovak koruna (in Czech and Slovak: koruna československá, at times koruna česko slovenská; koruna means crown) was the currency of Czechoslovakia from 10 April 1919 to 14 March 1939, and from 1 November 1945 to 7 February 1993. For a brief time in 1939 and again in 1993, it was also the currency of both the separate Czech Republic and Slovakia. On 8 February 1993, it was replaced by the Czech koruna and the Slovak koruna, both at par. The (last) ISO 4217 code and the local abbreviations for the koruna were CSK and Kčs. One koruna equalled 100 haléřů (Czech, singular: haléř) or halierov (Slovak, singular: halier). In both languages, the abbreviation h was used. The abbreviation was placed behind the numeric value.
Бірінші корона
Германияда крона және Чехияда коруна деп аталатын валюта 1892 жылы 11 қыркүйекте Аустрия-Мажарстанда аймақтағы алғашқы алтынға негізделген қазіргі заманғы валюта ретінде енгізілді. 1918 жылы тәуелсіз Чехословакия құрылғаннан кейін, инфляциядан зардап шеккен жаңа туған елдердің валюталарынан ерекшеленетін жаңа валюта жүйесін құрудың шұғыл қажеттілігі туындады. Келесі жылы, 1919 жылдың 10 сәуірінде валюталық реформа жүргізілді, жаңа корунаны австро-венгерлік кронаға тең деп анықтады. Алғашқы банкноттар сол жылы, ал монеталар үш жылдан кейін, яғни 1922 жылы айналысқа енді. Бұл алғашқы крона 1939 жылға дейін айналыста болды, содан кейін Чехословакия кронасымен тең Чехия мен Моравия мен Словакия үшін жеке валюталар енгізілді. Бұл Богемия мен Моравия коронасы және Словакия коронасы болды.
A currency called the krone in German and koruna in Czech was introduced in Austria Hungary on 11 September 1892, as the first modern gold based currency in the area. After the creation of an independent Czechoslovakia in 1918, an urgent need emerged for the establishment of a new currency system that would distinguish itself from the currencies of the other newly born countries suffering from inflation. The next year, on 10 April 1919, a currency reform took place, defining the new koruna as equal in value to the Austro Hungarian krone. The first banknotes came into circulation the same year, the coins three years later, in 1922. This first koruna circulated until 1939, when separate currencies for Bohemia and Moravia and Slovakia were introduced, at par with the Czechoslovak koruna. These were the Bohemian and Moravian koruna and the Slovak koruna.
Екінші корона
Чехословакиялық крона 1945 жылы қайта құрылды, ол бұрынғы екі валютаны алмастырды. Соғыстың салдарынан валютаның құны азайды.
The Czechoslovak koruna was re established in 1945, replacing the two previous currencies at par. As a consequence of the war, the currency had lost much of its value.
Үшінші корона
Коронада бірқатар реформалар жүргізілді. 1953 жылы әсіресе қатаң шара қолданылды. Ол кезде Чехословакияның Коммунистік партиясы елдегі екі түрлі нарықпен күресуге мәжбүр болды: негізгі азық-түлікпен қамтамасыз ететін тұрақты нарық (соғыстан кейінгі квоталар жүйесінің қалдығы); және еркін нарық, онда тауарлар сегіз есе қымбат, бірақ сапасы жақсы. Олар 1953 жылдың 1 маусымынан бастап валюталық реформаны жариялауды және Кеңес Одағында басылған жаңа банкноттарды таратуды шешті. Реформа өте тез дайындалды және соңғы сәтке дейін құпия болды, бірақ кейбір ақпараттар бәрібір ағып кетті, бұл үлкен үрей тудырды. Чехословакия президенті Антонин Запотоцкий соңғы мерзімге дейін түнде радио арқылы сөйлеп, реформа жасау мүмкін емес деп халыққа өтірік айтты және тұрғындарды тыныштандырды. Келесі күні адамдарға (ақпараттық агенттік кейбір адамдарды қара тізімге енгізген "капиталистік элементтер" категориясына жатпайтын бақытты адамдарға) 1500-ге дейін ескі коронаны жаңа коронаға 5 ескі коронаға 1 жаңа коронаға, ал қалғандарын 50:1 мөлшерінде айырбастауға рұқсат етілді. Барлық сақтандыру акциялары, мемлекеттік міндеттемелер және басқа да коммерциялық құжаттар жойылды. Көптеген адамдардың экономикалық жағдайы нашарлап, көптеген өтініштер мен демонстрациялар болды, олардың ең үлкені Пльзенде болды, онда 472 адам тұтқындалды. 1993 жылы Чехословакияның ыдырауынан кейін Чехословакия кронасы екі тәуелсіз валютаға бөлінді: Словакия кронасы және Чехия кронасы. 2004 жылы ЕО-ға қосылу екі валютаның да бірлігі экономикалық конвергенция критерийлерін орындағаннан кейін және саяси ерік болғаннан кейін, оларды евромен алмастыруды білдірді. Словакиялық кронаны 2009 жылдың 1 қаңтарында евромен алмастырды; қазіргі уақытта Чехиялық кронаны ауыстырудың белгіленген немесе болжамды күні жоқ.
The koruna went through a number of further reforms. A particularly drastic one was undertaken in 1953. At that time, the Communist Party of Czechoslovakia had to deal with the existence of a double market in the country: a fixed market ensuring basic food availability (a remnant of the postwar quota system); and a free market, in which goods were as much as eight times more expensive but better quality. They decided to declare a currency reform effective from 1 June 1953 and to distribute new banknotes printed in the Soviet Union. The reform had been prepared very quickly and was confidential up to the last minute, but some information leaked anyway, causing a lot of panic. The night before the deadline, the president of Czechoslovakia, Antonín Zápotocký, made a radio speech, in which he lied to the nation that there was no possibility of a reform and quietened down the inhabitants. The next day, people (those lucky enough not to fit into the category of "capitalistic elements", a pejorative category which the intelligence agency used to blacklist certain individuals) were allowed to change up to 1,500 old korunas for new korunas at the rate of 5 old to 1 new koruna and the rest at the rate of 50 to 1. All insurance stock, state obligations and other commercial papers were nullified. The economic situation of many people got worse, and many petitions and demonstrations broke out, the largest of which took place in Plzeň, where 472 people were arrested. In 1993, on the breakup of Czechoslovakia, the Czechoslovak koruna split into two independent currencies: the Slovak koruna and the Czech koruna. Accession to the EU in 2004 meant both currencies were slotted to be replaced by the euro once their respective countries met the criteria for economic convergence and there was the political will to do so. The Slovak koruna was replaced by the euro on 1 January 2009; there is currently no set or estimated date for the Czech koruna to be replaced.