Кіріспе

Отоспондиломегаэпифизальды дисплазия (OSMED) – сүйек өсуінің аутосомалық рецессивті бұзылысы, ол қаңқа аномалияларына, ауыр есту қабілетінің жоғалуына және ерекше бет пішініне алып келеді. Бұл жағдайдың атауы естуға (ото) және омыртқа сүйектеріне (спондило) әсер ететінін, сондай-ақ сүйек ұштарын кеңейтетінін (мегаэпифиздер) көрсетеді. OSMED белгілері басқа қаңқа бұзылысы – Вейсенбахер-Цваймюллер синдромымен ұқсас. Отоспондиломегаэпифизальды дисплазия – II және XI типті коллагенопатияның бір түрі.

Патофизиология

COL11A2 геніндегі мутациялар отоспондиломегаэпифизеалдық дисплазияға себеп болады. COL11A2 генімен жасалатын белок XI типті коллагеннің өндірілуіне қатысады. Осы типтегі коллаген сүйек және басқа да байланыстырылған тіндердің қалыпты дамуы үшін маңызды. COL11A2 геніндегі мутациялар осы типтегі коллагеннің жұмысын тоқтатуға алып келеді, нәтижесінде OSMED-тің белгілері мен көріністері пайда болады. OSMED аутосомалық рецессивті түрде мұраға беріледі, яғни кемістік ген аутосомада орналасқан, және адамның бұл ауруға шалдығуы үшін әр ата-анадан кемістік геннің екі данасы мұраға берілуі керек. Аутосомалық рецессивті ауруы бар баланың ата-анасы әдетте ауырмайды, бірақ өзгерген геннің бір данасын тасымалдайды. Мұрагерлік рецессивті үлгісі OSMED-ті II және XI типтегі коллагенопатиялардың арасында ерекше етеді.

Диагностика

OSMED-тің ерекше белгілері – қалың сүйек және буын проблемалары мен өте ауыр есту қабілетінің жоғалтылуы. Бұл ауру сүйектің өсуі жүретін эпифиздерге әсер етеді. Ауруға шалдыққан адамдардың бойы көбінесе орташа бойдан төмен болады, себебі олардың қол-аяқ сүйектері әдеттен тыс қысқа болады. Басқа да қаңқа белгілеріне ісінген буындар, қысқа қолдар мен саусақтар, сондай-ақ омыртқаның жалпақ сүйектері (омыртқалар) жатады. Аурумен ауыратындар көбінесе арқа және буындарда ауырсыну, буындардың шектеулі қозғалуы және өмір бойы ерте басталатын артритке шалдығады. Ауыр, жоғары тонды есту қабілетінің жоғалтылуы жиі кездеседі. Типик бет пішініне шығыңқы көздер, ойысқан мұрын көпірі, үлкен, дөңгелек ұшы бар жоғары көтерілген мұрын және кішкентай төменгі жақ жатады. Кейбір нәрестелер ауыздың шатырының ашық болуымен (жарық тіл) туылады.

Емдеу

Емдеу симптомдарды басуға бағытталған, ол жарық тіршілік қуысының жабылуын, аудиометрияны, есту қабілетінің жоғалуын түзету және буын ауруларын емдеуді қамтиды.

Эпидемиология

Бұл аурудың таралу жиілігі белгісіз, бірақ өте сирек. Бұл жағдаймен байланысты небары бірнеше отбасы туралы хабарламалар бар.