Кіріспе

Леуілік алты қала

Құтқару қалалары ( ‘ārê ha miqlāṭ) – Израиль және Яһуда патшалықтарындағы, қазақстандық өлтіруге кінәлі адамдардың пана табу құқығын пайдалана алатын Леуіліктердің алты қаласы. Маймонид, талмуд әдебиеттеріне сілтеме жасай отырып, құтқару қалаларының санын Леуіліктердің барлық 48 қаласына дейін кеңейтеді. Осы қалалардың сыртында, заң бойынша, мұндай қылмыскерлерге қарсы қандық кек алуға рұқсат етілген. Киелі кітапта алты құтқару қаласының есімдері былай аталған: Иордан өзенінің шығысында (сол жағалауда) Голан, Рамот және Босор, ал батысында (оң жағалауда) Кедеш, Сихем және Хеброн.

Сан жағынан

Сандар кітабында пана қалаларына қатысты заңдарда, ол баспана сұрағаннан кейін, қылмыскерді қаладан алып сотқа беру керектігі айтылған; егер сот қылмыскерді кісі өлтіруге кінәлі емес деп тапса, онда қылмыскерді күзетпен (өз қауіпсіздігі үшін) баспана сұраған қалаға қайтару керек еді. Бұл заң кодексі қан ақысын қылмысты одан әрі уақытша күшейтетін, қабылдауға болмайтын нәрсе деп есептейді, және тек қана кісі өлтірушінің жазалануы арқылы ғана құн өтелуге болатынын талап етеді. Сандар кітабында яһуди діни басшысы қайтыс болғаннан кейін, қылмыскерге ешқандай зиян келтіруге болмайтыны, содан кейін ол қаладан қорқусыз босап кете алатыны айтылған.

5 - тарауда

Заңды қайталау кітабында израильдіктер Иордан өзенінің шығысындағы бірнеше мемлекеттерді жаулап алып, Канаан еліне кіруге дайындалуда. Осы кезде Мұса шығыс жағында үш паналау қаласын белгіледі. Кейіннен Канаанды жаулап алғаннан кейін, үш паналау қаласын және «егер Раббың құдайың аумағыңды кеңейтсе» деген шартпен тағы үш қаланы белгілеу бұйырылды. Осылайша, қалалардың жалпы саны тоғызға дейін жете алатын еді. Альберт Барнс қосымша үш қаланың «Израильдің шекарасын Құдай уәде еткен ең жоғары шектерге дейін, Мысыр өзенінен Евфратқа дейін кеңейтуге мүмкіндік бергенін» (Тек қана 15:8 (HE)) айтқан. Ал Король Джеймс нұсқасы Заңды қайталау кітабының 19:8 (KJV) аятында уәде етілген жердің жағалауының кеңеюіне сілтеме жасайды. Сандар кітабы қылмыскердің сотталуын сипаттаса, Заңды қайталау кітабы қылмыскердің кісі өлтіргені анықталған жағдайда, қылмыс жасалған қаланың ақсақалдарының оны қайтаруды талап етіп, қанға кек алушыға аяныссыз тапсыру керектігін ғана айтады. Заңды қайталау кітабы бас діни қызметкердің рөлін көрсетпейді және қылмыскердің үйіне қайту шарттарын да атамайды, бірақ паналау қалаларына қашуды жеңілдету үшін жолдар салу керектігін айтады.