Кіріспе

Герпестік бетеге – бұл герпес вирусынан (herpes simplex вирусы - HSV) туындайтын саусақ немесе бас бармақта кездесетін герпестік зақымдану (бетеге). Сирек жағдайларда инфекция бақайшақтарда немесе тырнақ қабығында пайда болуы мүмкін. Герпес бетегесі HSV 1 немесе HSV 2 вирустарының әсерінен туындауы мүмкін. HSV 1 бетегесі көбінесе денсаулық сақтау қызметкерлерінде, вирусқа тікелей тиіскенде кездеседі; ең көп кездесетін жағдайлар – стоматологтар мен ауыз сұйығына (секрецияларға) ұшыраған медициналық қызметкерлер арасында. Бұрын сероконверсияға ұшырамаған, бірінші рет HSV 1 ауыз инфекциясын (өздігінен жұқтыру) бастан өткерген балаларда да жиі кездеседі.

Симптомдар мен белгілер

Герпестік уитлоудың белгілеріне ісіну, қызару және зақымдалған бөліктің сезімтал болуы жатады. Бұған дене температурасының көтерілуі және лимфа түйіндерінің ісінуі де қосылуы мүмкін. Алғашқыда кішкентай, мөлдір көпіршіктер жеке-жеке пайда болып, кейін бірігіп, бұлттанады, бактериялық уитлоудағыдай ірің болмайды. Байланысты ауырсыну көбінесе физикалық белгілерге пропорционалды болып сезіледі. Герпестік уитлоу зақымдануы әдетте екі-үш аптада жазылады. Ол қолқынау немесе саусақтардың сенсорлық ганглияларында сақталып, сол қолда немесе саусақтарда қайталама герпестік зақымдануларға себеп болуы мүмкін. Ауыр жағдайларда көпіршіктер пайда болуы мүмкін.

Емдеу

Бұл ауру өзінен-өзі шектелуіне қарамастан, иммундық қабілеті төмендеген немесе ауыр жұқтырған науқастарды емдеуде ауызбен қабылданатын немесе тамырға салынатын вирусқа қарсы препараттар, әсіресе ацикловир қолданылады. Әдетте, жағдай өздігінен жақсармаған кезде тағайындалады. Жергілікті қолданылатын ацикловир герпестік витлоуды емдеуде тиімді емес деп көрсетілген. Фамцикловирдің қайталануын емдеу және алдын алу тиімділігі дәлелденген. Жараны кесіп ашу немесе хирургиялық жолмен тазарту, суперинфекция немесе энцефалит тудыру арқылы жағдайды нашарлатуы мүмкін.

Болжам

Көптеген герпес инфекциялары сияқты, бұл ауру өзінен-өзі шектеледі, бірақ вирус шеткі жүйке жүйесінде жатысқан күйде қалады. Ауру шамамен 20-50% адамдарда қайталанады. Әдетте, ең ауыр инфекция алғашқысы болады, ал кейінгі қайталанулар жеңілірек өтеді. Аурудың салдарынан пайда болатын жаралар құрғап кетеді немесе жарылып, содан кейін жазылады. Жұққан жерге қол тигізбесе, әдетте, із қалмайды. Иммундық жүйесі әлсіз болған адамдардың жазылуы қиынға соғады және ауру жиі қайталайды.