Мидың ақ заттарының прогрессивті лейкоэнцефалопатиясы
Progressive multifocal leukoencephalopathy
Прогрессивті мультифокаль лейкоэнцефалопатия (PML) – миға әсер ететін сирек, қауіпті вирус. Иммунитет төмендегенде дамиды, көбінесе ЖИТС және аутоиммундық аурулармен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам миына әсер ететін вирустық ауру
Viral disease affecting human brains
Прогрессивті мультифокалды лейкоэнцефалопатия (ПМЛ) – мидың (энцефало) ақ затының (лейко) бірнеше жерінде (мультифокалды) прогрессивті зақымдануы (патия) немесе қабынуымен сипатталатын сирек және көбінесе өлімге алып келетін вирустық ауру. Оның себебі әдетте организмде болып, иммундық жүйемен бақылап тұрылатын JC вирусы болып табылады. JC вирусы иммундық жүйе нашарлаған жағдайда ғана зиянды болады. Жалпы алғанда, ПМЛ-дің алғашқы айлардағы өлім-жітім деңгейі 30-50% құрайды, ал сақтап қалғандар әртүрлі неврологиялық бұзылыстармен қалуы мүмкін. ПМЛ көбінесе ауыр иммундық тапшылығы бар науқастарда, ең көп кездесетіні – иммундық тапшылық синдромымен (ЖИТС) ауыратын науқастарда байқалады, бірақ химиялық терапияны қоса алғанда, ұзаққа созылатын иммуносупрессивті препараттар қабылдайтын адамдарда да ПМЛ қаупі жоғарылайды, мысалы, трансплантация жасаған науқастар, Ходжкин лимфомасы, қөпсклероз, псориаз, ревматоидты артрит және басқа да аутоиммундық ауруларға шалдыққандар.
Progressive multifocal leukoencephalopathy (PML) is a rare and often fatal viral disease characterized by progressive damage ( pathy) or inflammation of the white matter (leuko ) of the brain ( encephalo ) at multiple locations (multifocal). It is caused by the JC virus, which is normally present and kept under control by the immune system. The JC virus is harmless except in cases of weakened immune systems. In general, PML has a mortality rate of 30–50% in the first few months, and those who survive can be left with varying degrees of neurological disabilities. PML occurs almost exclusively in patients with severe immune deficiency, most commonly among patients with acquired immune deficiency syndrome (AIDS), but people on chronic immunosuppressive medications including chemotherapy are also at increased risk of PML, such as patients with transplants, Hodgkin's lymphoma, multiple sclerosis, psoriasis, rheumatoid arthritis, and other autoimmune diseases.
Белгілері мен симптомдары
Симптомдар бірнеше аптадан бірнеше айға дейін дамуы мүмкін, және олар мидағы зақымдану орнына және зақымдану деңгейіне байланысты. Ең айқын симптомдар – "ұқыпсыздық, прогрессивті әлсіздік, көру қабілетінің бұзылуы, сөйлеу және кейде мінез-құлқының өзгеруі".
Symptoms can develop over several weeks to months, and they depend on location of damage in the brain and the degree of damage. The most prominent symptoms are "clumsiness, progressive weakness, and visual, speech, and sometimes personality changes".
JC вирусы жұқтырған
ПМЛ-ге себепші полиомавирустың бір түрі, ол JC вирусы (JCV) деп аталады, бұл вирус алғаш рет тінінен сәтті өсірілген адамның (Джон Каннингем) әріптерімен аталған. Жарияланған мәліметтер бойынша, жалпы халықтың 39-58% JCV-ға қарсы антиденелеріне оң нәтиже көрсетіп, вируспен қазіргі немесе бұрынғы жұққандығын білдіреді. Басқа жарияланымдарда бұл көрсеткіш жалпы халықтың 70-90% құрайды. JCV ересектердің шамамен үштен бір бөлігінде симптомсыз тұрақты инфекцияны тудырады, бұл инфекцияның ошағы – бүйректен зәрмен вирус бөлінуіне байланысты. Вирус тек иммундық жүйе нашарлаған кезде ғана ауруға айналады.
The cause of PML is a type of polyomavirus called the JC virus (JCV), after the initials of the person (John Cunningham) from whose tissue the virus was first successfully cultured. Publications indicate 39 to 58% of the general population are seropositive for antibodies to JCV, indicating current or previous infection with the virus. Other publications put the percentage at 70 to 90% of the general population. JCV causes persistent asymptomatic infection in about one third of the adult population, based on viral shedding into the urine from the site of asymptomatic infection in the kidney. The virus causes disease only when the immune system has been severely weakened.
Иммунодепрессия
ПМЛ көбінесе ВИЧ-1 инфекциясы бар адамдарда кездеседі; тиімді антиретровирустық терапия пайда болғанға дейін, ЖҚТБ-мен ауыратын адамдардың шамамен 5%-ы ПМЛ-ді дамытқан. ПМЛ неге басқа иммунодепрессивтік жағдайларға қарағанда ЖҚТБ-мен ауыратын адамдарда жиірек кездесетіні әлі анық емес; кейбір зерттеулер ВИЧ-тің ми тіндеріне немесе ЖСВ вирусына тигізетін әсері, ЖСВ-нің мида белсенді болу мүмкіндігін арттырып, оның зиянды қабыну әсерін күшейтеді деген болжам бар. ПМЛ иммундық жүйені әлсіретуге арналған емдеулер алатын адамдарда да пайда болуы мүмкін, мысалы, ефализумаб, белатацепт және түрлі трансплантациялық препараттар. Бастапқы үш жағдайда да натализумабты интерферон бета 1а-мен бірге қолданған. Финголимод (Gilenya) 2010 жылы FDA-мен склерозға шалдыққандарға арналған препарат ретінде бекітілді. 2015 жылы Gilenya қолданушылардың екеуі бұрынғы иммунодепрессанттық емдермен байланыстырылмаған ПМЛ-дің алғашқы жағдайы және "күдікті ПМЛ" жағдайы туралы хабарлады. Бұл жаңа жағдайлар енді әрбір рецептке қоса берілетін препарат туралы ақпарат парағына (яғни «препараттың жазбасына») қосылуда.
PML is most common in people with HIV1 infection; prior to the advent of effective antiretroviral therapy, as many as 5% of people with AIDS eventually developed PML. Why PML occurs more frequently in people with AIDS than in other immunosuppressive conditions is unclear; some research suggests the effects of HIV on brain tissue, or on JCV itself, make JCV more likely to become active in the brain and increase its damaging inflammatory effects. PML can still occur in people on immunosuppressive therapy, such as efalizumab, belatacept, and various transplant drugs, which are meant to weaken the immune system. All three initial cases were taking natalizumab in combination with interferon beta 1a. Fingolimod (Gilenya) was approved in 2010 by the FDA for MS. In 2015, the first case of PML and a case of "probable PML" were reported by two Gilenya users that could not be tied to previous immunosuppressant therapies. These new cases are now being added to the drug information sheet included with every prescription (i. e. the "drug label").
Патогенез
ПМЛ – миелин қабықшасын жоятын демиелиноздаушы ауру, онда жүйке жасушаларының аксондарын қаптаған миелин қабықшасы біртіндеп бұзылып, жүйке импульстарының таралуына кедерес келтіреді. Ол мидың қабық асты ақ затына, әсіресе, париеталды және тоқыраулы бөліктеріне әсер етеді. ПМЛ олигодендроциттерді жояды және ядро ішіндегі инклюзияларды (қосымшаларды) құрайды. Бұл басқа демиелиноздаушы ауру – қозғалмалы склерозға (MS) ұқсас, бірақ одан әлдеқайда жылдам прогрессірлейді. Миелиннің ыдырауы иммундық тапшылықтың деңгейіне пропорционалды.
PML is a demyelinating disease, in which the myelin sheath covering the axons of nerve cells is gradually destroyed, impairing the transmission of nerve impulses. It affects the subcortical white matter, particularly that of the parietal and occipital lobes. PML destroys oligodendrocytes and produces intranuclear inclusions. It is similar to another demyelinating disease, MS, but progresses much more quickly. The breakdown of myelin is proportional to the degree of immunocompromise.
Болжам
ПМЛ диагнозы қойылғаннан кейін алғашқы айларда, негізгі аурудың ауырлығына қарай, үштен бірінен жартысына дейін адам қайтыс болады. Қайта қалғандардың денсаулығында әртүрлі деңгейде неврологиялық бұзылыстар қалуы мүмкін.
One third to one half of people with PML die in the first few months following diagnosis, depending on the severity of their underlying disease. Survivors can be left with variable degrees of neurological disability.