Кіріспе

Калифорниялық қақтығыс

Марипоса соғысы (1850 жылдың желтоқсаны – 1851 жылдың маусымы), сондай-ақ Йосемити үнді соғысы деп белгілі, 1850 жылдары АҚШ пен Калифорнияның Сьерра-Невада тауларының жергілікті халқы арасындағы қақтығыс болды. Соғыс негізінен Марипоса округінде және оның айналасындағы аймақтарда жүргізілді және аймақта алтынның табылуынан басталды. Әскери экспедицияның нәтижесінде Марипоса батальоны Йосемити аңғары мен Нельдер орманына енген алғашқы бейімдемеген топ болды. Соғыс 1850 жылы кеншілер Сьерра-Неваданың етегіндегі аймаққа кірген кезде басталды, бұл аймақты дәстүрлі түрде Оңтүстік Сьерра Мивок халқының Авахнечи тайпасы мекендеген. Кеншілер Авахнечи тайпасының жерін және ресурстарын басып ала бастады, бұл екі топ арасында шиеленіске әкелді. Авахнечи тайпасының басшысы Теня басшылығымен кеншілерге қарсы күресті, нәтижесінде бірнеше шайқастар болды, олар толыққанды соғысқа ұласты. Калифорния штатының губернаторы Джон Макдугалл басшылығымен штаттық үкімет, жергілікті халықты бағындыру үшін Джеймс Д. Савидж басқарған Марипоса батальонын жіберді. Соғыс 1851 жылы Теняның тұтқындалуымен және оның тайпасының қарсыласуымен аяқталды. Авахнечи тайпасы Сьерра-Невада тауларының етегінен күштеп шығарылып, резервацияларда өмір сүруге мәжбүр болды. Соғыс Авахнечи тайпасының белгісіз санының және бірнеше кеншілердің қаза болуына, сондай-ақ жергілікті халықтың атамекенінен қуылтуына әкелді. Марипоса соғысы Калифорния геноциді мен американдық үндістер соғыстарының кең тарихи контекстінің бір бөлігі болды. Сонымен қатар, Марипоса соғысы Калифорния геноциді мен американдық үндістер соғысы кезінде туындаған "үндістер мәселесі" идеясының да бір бөлігі болды. Көптеген ақ американдық қоныс аударушылар түпкілікті американдықтардан құтылу уақыты келді деп ойлады.

Жұмылдыру

Шериф Джеймс Берни Калифорнияның екінші губернаторы Джон Макдугалға үндеу жасады, нәтижесінде Марипоса батальоны құрылды. Калифорния штатының милициясы – штаттың санкциясымен аймақты үндістерден болған деп саналған қауіптен құтқару үшін еріктілерден құралған топ. Олар Йосемити аңғарына кіріп, ауылдарды және азық-түлік қорын жүйелі түрде өртеп, ер адамдарды, әйелдерді және балаларды үйлерінен қуды. Американың жергілікті тұрғындарының ешқандай үйі қалмады. "Майор" Джеймс Д. Савидж басшылығымен еріктілердің кемінде бестен бірі техастықтар болды және бұрын Мексика-Америка соғысында полковник Джек Хейспен бірге қызмет еткен. Оның құрамы:
А ротасы: 70 адам, капитаны Джон Дж. Куикендалл
В ротасы: 72 адам, капитаны Джон Болинг
С ротасы: 56 адам, капитаны Уильям Дилл
Әскери шенеуніктерден бөлек, Федералдық Үнді комиссиясының өкілдері бейбіт шешім іздеді. 1851 жылдың 19 наурызында комиссарлар алты тайпамен Марипоса өзенінің жанындағы Фримонт лагерінде шартқа қол қойды. Бірақ Ахвахичилер мен Чоучиллалар келіссөздерге қатыспағандықтан, сол күні оларға қарсы әскери науқан басталды.

Бірінші науқан

Әскери қимыл А компаниясының бастауы болды, оны капитан Куйкендалл басқарды. Олар оңтүстіс бағытта Кингс және Жоғарғы Кавеа өзендеріне, сондай-ақ Туларе аңғарына бет алды. Кингс өзеніне жеткен соң, барлаушылар жақын жердегі ірі Чоучилла ауылын анықтады. А компаниясы Чоучилла лагеріне шабуыл жасап, жергілікті тұрғындарды өлтірді. Кейбір аман қалғандары қуып жетеліп, тұтқынға алынды. Дегенмен, Куйкендаллдың әскері ауылға шабуыл үшін жылқыларын тастағандықтан, көптеген Чоучиллалар жаяу қашып құтылуға үлкерді. Ауылға шабуылдан кейін Куйкендалл өз тобына Кавеа өзенінің бастауына жылжуға бұйрық берді, бірақ онда басқа Чоучиллаларды таба алмады. Бірнеше күннен кейін Чоучиллалардың бір тобы бейбітшілік сұрап лагерьке келді. Бейбітшілік ұсынысы қабылданды және аман қалған Чоучиллаларды Сан-Хоакин өзеніндегі резервацияға жеткізу шаралары қабылданды. Көлік аяқталғаннан кейін Куйкендалл сәуір айының басында Марипоса ағысындағы батальон лагері мен штабына оралды. Осы арада, Болинг пен Диллдің B және C компаниялары алғашқы науқанында жергілікті тұрғындарды жаңбыр, қырау және қардың терең үйірмелерінен өтуге мәжбүр еткен тауларға дейін қуып жетті. 27 наурызда компаниялар Йосемит аңғарындағы Ахвахичилердің панажайын тапты, бірақ онда аз адам болды.

Екінші науқан

13 сәуірде Чоучилла тайпасына қарсы жаңа науқан басталды. Марипоза батальонының бөлімдері тайпаның азық-түлік қорын жойғанмен, көптеген жергілікті тұрғындар ополченнядан жасырына алды. Дегенмен, олардың басшысы қаза болғаннан кейін, қалған Чоучилла тайпасы қарсылық танысқаннан кейін резервацияға жіберілді.

Үшінші науқан

Авахиничилер Барбур лагеріне келуден бас тартқаннан кейін Калифорния үкіметі оларға қарсы үшінші науқанды бастады. Марипоса батальоны 22 мамырда Тенея көлінде (Тенеяның атымен аталған) Авахиничилерді қоршады. Жеңіске үміт аз болғандықтан, тайпа мойынсынып, Йосемити аңғары мен оны қоршаған аймақтарды Калифорния үкіметіне берді. Батальон күзетшілер ретінде халықты Фресно өзенінің фермалық резервациясына қадам бастырды. Авахиничилер резервацияға жеткен соң, жасақ Марипоса сағасының бекетіне қайтып келді. 1852 жылдың 1 шілдесінде Марипоса батальоны таратылды.