Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ньюкасл соборы, ресми түрде Әулие Николай соборы – Англияның Ньюкасл-апон-Тайн, Тайн және Уэр қаласындағы Англия шіркеуінің соборы. Ол Ньюкасл епископының тақтысы және Ньюкасл епархиясының бас шіркеуі болып табылады. Бұл Англиядағы Англикан шіркеуінің ең солтүстік епархиясы, Тайн өзенінен солтүстікке қарай Бервик-апон-Твидке дейін және батысқа қарай Камбриядағы Алстонға дейін созылады. Собор – I санаттағы ескерткіш. 1091 жылы, жақын орналасқан қамалмен бір уақытта салынған Норман шіркеуі 1216 жылы өрттен қирап, қазіргі ғимарат 1350 жылы аяқталған, сондықтан ол көбінесе 14 ғасырдың тікбұрышты стилінде салынған. Оның мұнарасы 15 ғасырлық фонарь мұнарасымен атақты. 1777 жылы күрделі жөндеуден өткен ғимарат 1882 жылы собор мәртебесіне ие болды, сол кезде ол Әулие Николай соборы деп белгіленді.
Newcastle Cathedral, formally the Cathedral Church of St Nicholas, is a Church of England cathedral in Newcastle upon Tyne, Tyne and Wear, England. It is the seat of the Bishop of Newcastle and is the mother church of the Diocese of Newcastle. It is the most northerly diocese of the Anglican Church in England, reaching from the River Tyne as far north as Berwick upon Tweed and as far west as Alston in Cumbria. The cathedral is a grade I listed building. Founded in 1091 during the same period as the nearby castle, the Norman church was destroyed by fire in 1216 and the current building was completed in 1350, so is mostly of the Perpendicular style of the 14th century. Its tower is noted for its 15th century lantern spire. Heavily restored in 1777, the building was raised to cathedral status in 1882, when it became known as the Cathedral Church of St Nicholas.
Тарих
Собор теңізшілер мен қайықтардың қасиетті қамқоршысы – әулие Николайдың есімімен аталады. Бұл собордың Тайн өзенінің үстіндегі солтүстік биіктікте орналасқандығын көрсетеді. Алғашқыда 1091 жылы салынған бұл шіркеу, Ньюкасл қаласынан өтетін Адриан қабырғасының бойына жақын салынған. Бұл қабырға шіркеудің оңтүстігіндегі қорымнан өтіп кеткен болуы мүмкін, бірақ аталмыш қабырғаның қала орталығы арқылы өтетін нақты орны, өкінішке орай, қазірге дейін табылмай отыр. Собордың оңтүстігіне жақын жерде Ньюкасл қамалы орналасқан, ол қалаға атын берген және Понс Элийдің Адриан қабырғасы орнында салынған. Норман шіркеуі 1216 жылы өрт сөндірілген, ал қазіргі құрылысы 1350 жылы аяқталған. Собордың ең танымал тұлғасы – шотланд реформаторы Джон Нокс болды, ол 1550 жылдың соңынан 1553 жылдың 2 ақпанына дейін пастор болып қызмет еткен. 19 ғасырдың ортасында Ньюкасл халқының саны күрт өсіп, қала шеткерінде 20-дан астам жаңа шіркеулер салынуына себеп болды. Ньюкасл дамып өскен сайын, Дарем епархиясынан бөлек епархия құру қажеттігі де артты. Сондықтан 1882 жылы Ньюкасл епархиясы құрылып, әулие Николай соборы оның кафедралық соборы болды. Собор 1448 жылы салынған ерекше фонарь мұнарасымен ерекшеленеді. Жүздеген жылдар бойы ол Тайн өзенін пайдаланатын кемелер үшін маңызды навигациялық нүкте болды. Мұнараның негізі 11 метрлік 35 метрлік, ал негізінен мұнараның ең жоғарғы нүктесіне дейінгі биіктігі 59 метрді құрайды. Фонарь мұнарасының әр бұрышында алтынмен қапталған Адам алма жеп тұрған, Хауа алма ұстап тұрған, Аарон епископ киімінде, ал Давид арфа ойнап тұрған мүсіндер орналасқан. 1860 жылдары көшедегі жұмыстар жүргізілген кезде мұнараның жарылып, қисайғаны анықталды, сондықтан құрылысты нығайту үшін екі вестибюль қосылды. Содан бері мұнара орнына келді, бірақ мұнараның ішінде ілінген әшекейлі ағаш крещенция жапқышы крещенциямен бірқатарда тұрған жоқ. Шіркеудің ішкі бөлігі 1640 жылы шотланд басқыншылары қаланы қысқа мерзімге басып алған кезде зардап шекті. 1644 жылы, Ньюкаслдың тоғыз апталық қоршауы кезінде шотланд басқыншылары фонарь мұнарасын бомбалаумен қорқытты, бірақ қала әкімі сэр Джон Марли шотланд тұтқындарын мұнараға орналастырғаннан кейін бұл жоспардан бас тартылды. Мұнара 1645, 1723 және 1761 жылдары жөндеуден өтті. 1777 жылы молниядан қорғау құрылғысы орнатылды. 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясының салдарынан собор келушілерге жабық болды. Алайда, "Қасиетті кеңістіктегі ортақ жер" мұра жобасының құрылыс жұмыстары жалғасты. Жаңарту жұмыстарына Виктория дәуіріндегі орындықтарды алып тастау, еден астына жылыту жүйесін орнату, 130-ға жуық қабір тастарын (мазар тастарын) қалпына келтіру және қайта орналастыру, шіркеудің ауласын жақсарту және ғимаратқа шығыс жақтан кіретін есік қосу кірді. Собор 2021 жылдың тамызында қайта ашылды. 2021 жылдың қазан айында бұл ғимарат Англиядағы 142 нысанның бірі болып, үкіметтің Мәдениетті қайта жаңғырту қорына 35 миллион фунт стерлинг инвестициясынан үлес алды.
The cathedral is named after St Nicholas, the patron saint of sailors and boats. This may reflect the cathedral's position on the northern heights above the River Tyne. It was originally a parish church, built in 1091. It was built close to the line of Hadrian's Wall through Newcastle, which may have passed through or near the churchyard to the south, but unfortunately the exact location of its line through the very centre of the city is currently lost. Close to the south of the cathedral is Newcastle Castle, which gave the city its name, and which was itself built on the site of the Hadrian's Wall fort of Pons Aelius. The Norman church was destroyed by fire in 1216 and the present structure was completed in 1350. The most famous notable of the cathedral was the Scottish reformer John Knox, who served as minister from late 1550 until 2 February 1553. In the mid 19th century Newcastle experienced a huge increase in its population, leading to the construction of over 20 new churches in the suburbs. As Newcastle continued to grow, so did its need for a diocese separate from Durham, and so in 1882 the Diocese of Newcastle was formed, with St Nicholas's as its cathedral. The cathedral is notable for its unusual lantern spire, which was constructed in 1448. For hundreds of years, it was a main navigation point for ships using the River Tyne. At its base the tower measures 36 feet (11 m) by 35 feet (11 m) and it is 194 feet (59 m) from the base to the top of the steeple. On each corner of the lantern are gilded statues, of Adam eating the apple, Eve holding out the apple, Aaron dressed as a bishop, and David holding a harp. Following work on the street in the 1860s the tower was found to be cracking and tilting, so two porches were added to buttress the structure. Since then the tower has settled and the ornate wooden font cover, which is suspended from the tower inside, does not hang in line with the font. The interior of the church was badly damaged by Scottish invaders during their brief occupation of the city in 1640, and in 1644, during the nine week Siege of Newcastle, Scottish invaders threatened to bombard the lantern tower, but were deterred when the mayor Sir John Marley put his Scottish prisoners in it. The tower was repaired in September 1645, 1723 and 1761. A lightning conductor was added in 1777. In 2020 and 2021, the cathedral closed to visitors on account of the COVID 19 pandemic lockdown. However, the building work of the Common Ground in Sacred Space heritage project continued. The renovation works entailed removing the Victorian pews, installing underfloor heating, restoring and re laying up to 130 ledger stones (gravestones), improving the churchyards, and adding an east entrance to the building. The cathedral re opened in August 2021. In October 2021, the building was one of 142 sites across England to receive part of a £35 million injection into the government's Culture Recovery Fund.
Қоңыраулар
Мұнарада он төрт қоңыраудан тұратын қатар бар, олардың ең ірісі – тенор қоңырауы, салмағы шамамен екі тонна. Сонымен қатар, 14- және 15-ғасырлардағы бір қоңырау және екі қоңырау бар, олардың ең ескісі "Михаил" деп аталады және күнделікті құлшылықтар үшін соғылады. 1999 жылы "Габриэль" деп аталған екінші кіші қоңырау қосылуы, он қоңыраудың жеңіл үнін шығаруға мүмкіндік берді. Бұл қоңырауларға қоса, алты тоннаға жуық салмағы бар "Мажор" ("The Major") қоңырауы да бар, ол серпіліп соғу үшін орнатылған.
The tower contains a ring of fourteen bells, the tenor bell which weighs almost two tons, plus one 14th and two 15th century bells, the oldest of which, "Michael", is rung for daily services. The addition of a second treble bell (named "Gabriel") in 1999 has made it possible to ring a lighter peal of ten bells. In addition to these bells is a bourdon ('The Major') which weighs nearly six tonnes and is hung for swing chiming.
Ішкі көріністер
Собордың негізгі бөлігінің жиһаздарын жергілікті суретші және шебер Ральф Хедли 20-ғасырдың басында жасаған, ал 1882 жылы Сент-Николас шіркеуі соборға айналғаннан кейін. Бас алтарьда патшалық таққа отырған Мәсіх бейнеленген, ол бір қолында шар, екіншісінде скипетр ұстаған. Оның екі жағында төрт Евангелист тұр, әрқайсысының өзіндік символы бар. Собордың ішінде әсем ойылған мәрмәр ескерткіш адмирал Лорд Коллингвудты (1748–1810) еске алады, ол собордың оңтүстігінде, The Side көшесіндегі үйінде дүниеге келді. Адмирал Лорд Нельсонның қазасынан кейін ол Трафальгар шайқасында (1805 жылғы 21 қазан) басқаруды өз қолына алды. Коллингвуд Сент-Николаста крещениеден өтіп, үйленген. Жыл сайын 21 қазанда оның есіне ескерткіш алдында гүл шоғыры қойылады. Оның денесі Нельсонның денесіне жақын Лондондағы Сент-Пол соборында жерленген. Собор әдемі әйнектермен толтырылған. Түпнұсқа әйнектің көп бөлігі Азамат соғысы кезінде қирады, ал қазіргі әйнектердің көпшілігі 18-ғасырдан бастап жасалған. Сент-Маргарет капелінде собордағы орта ғасырлық әйнектің жалғыз белгілі фрагменті сақталған, ол Мәрияның Мәсіхті емшектен тамақтандыратын әдемі дөңгелек бейнесі. Сент-Джордж капелі сияқты, жаңа әйнектер Тинесайдтың 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы өнеркәсіп дамуына үлес қосқан екі пионердің құрметіне орнатылған, олар екеуі де 1931 жылы бірнеше аптаның арасында қайтыс болды. Собордың әйнектерінде өнеркәсіпке қатысты басқа да сілтемелер бар, соның ішінде Чарльз Парсонс терезесінде Турбиния бейнеленген – бұл алғашқы турбинамен жұмыс істейтін бу кемесі, Парсонс осы кемемен 1897 жылы Спитхед теңіз парадында Корольдік теңіз күштерін таң қалдырды. Олардың ішінде Корольдік теңіз дивизиясына жататын екі батальон (Худ және Хоук батальондары) және Нортумберленд фузилерлерінің 16 батальоны (8-ші, 9-шы, 10-шы, 11-ші, 12-ші және 13-ші, 14-ші, 16-шы (Ньюкасл коммерсанттары), 17-ші (Солтүстік-Шығыс теміржол пионерлері), 18-ші (1-ші Тайнсайд пионерлері), 19-шы (2-ші Тайнсайд пионерлері), 22-ші (3-ші Тайнсайд шотландтық), 24-ші (1-ші Тайнсайд ирландтық), 51-ші, 52-ші, 53-ші және 2-ші гарнизон) бар.
The nave furnishings were designed by the local artist and craftsman Ralph Hedley in the early 20th century, after the parish church of St Nicholas became a cathedral in 1882. The high altar depicts Christ in Majesty holding an orb and sceptre, flanked by the Four Evangelists each with their special symbol. Inside the cathedral a finely carved marble monument commemorates Admiral Lord Collingwood (1748–1810), born just to the south of the cathedral in a house in The Side, who took over command at the Battle of Trafalgar (21 October 1805) after the death of Admiral Lord Nelson. Collingwood was baptised and married in St Nicholas's and each year, on 21 October, a wreath is laid in his memory in front of the monument. His body was buried in St Paul's Cathedral in London, near to that of Nelson. The cathedral is filled with beautiful stained glass. Much of the original glass was broken during the Civil War and most now dates from the 18th century onwards. St Margaret's Chapel contains the only known fragment of medieval stained glass in the cathedral, a beautiful roundel of the Madonna feeding the Christ Child. More modern stained glass works such as in St. George's Chapel were erected in honour of two of Tyneside's late 19th /early 20th century industrial pioneers, who both died in 1931 within weeks of each other. Other references to industry can be found in the cathedral's stained glass, including in the Charles Parsons window, which features Turbinia, the first turbine driven steam yacht, with which Parsons astonished the Queen's Navy at the Spithead naval review in 1897. These include two belonging to the Royal Naval Division (Hood Battalion and Hawke Battalion), and 16 belonging to battalions of the Northumberland Fusiliers (8th, 9th, 10th, 11th 12th & 13th, 14th, 16th (Newcastle Commercials), 17th (North Eastern Railway Pioneers), 18th (1st Tyneside Pioneers), 19th (2nd Tyneside Pioneers), 22nd (3rd Tyneside Scottish), 24th (1st Tyneside Irish), 51st, 52nd, 53rd and 2nd Garrison).
Музыка
Собордың музыка дәстүрі өте күшті. 1503 жылы Генрих VII-нің қызы, Шотландия королі Джеймс IV-ке күйеуге берілуге тиіс он үш жасар Маргарет ханшайым солтүстікке қарай Ньюкасл қаласынан өтіп бара жатып, күнделігіне "әртүрлі аспаптармен үйлесімде әуенді әндер орындаған" бірнеше бала туралы жазған. Кейіннен барокко композиторы Чарльз Ависон (1709–1770) бұл шіркеуде органшы және хор жетекшісі болды. Собор хоры BBC Radio 3 арнасының "Хорлық кеш" бағдарламасында көрсетілді. Соборда Т.С. Льюис жасаған төрт мануалды керемет орган орналасқан, бірақ ол кейіннен бірнеше рет қайта жаңартылды, атап айтқанда 1911 және 1954 жылдары Харрисон және Харрисон компаниясы, ал 1981 жылы Вустер қаласындағы Николсон және компаниясы жұмыстарын атқарды.
The cathedral has a strong tradition of music. In 1503, the thirteen year old Princess Margaret, daughter of Henry VII and engaged to marry James IV of Scotland, while passing through Newcastle on her way north, noted in her journal a number of children in surplices "who sang melodious hymns, accompanying themselves with instruments of many sorts". Later, the baroque composer Charles Avison (1709–1770) was organist and choirmaster at the church. The cathedral choir has been featured on BBC Radio 3's Choral Evensong. The cathedral is home to a fine organ, a four manual Grand Organ built by T C Lewis, although rebuilt several times since, notably by Harrison & Harrison in 1911 and 1954 and by Nicholson & Co. of Worcester in 1981.