Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санчо Гарсе IV (1039 – 4 маусым 1076), Пеналендік Санчо деп аталған, 1054 жылдан өліміне дейін Памплона королі болды. Ол Гарсия Санчес III және оның әйелі Стефанидің үлкен ұлы болып туған, әкесі Атапуэрка шайқасында қаза болғаннан кейін Памплона патшасы болды.
Sancho Garcés IV (; 1039 – 4 June 1076), nicknamed Sancho of Peñalén (, lang es) was King of Pamplona from 1054 until his death. He was the eldest son of García Sánchez III and his wife, Stephanie, and was crowned king of Pamplona after his father was killed during the Battle of Atapuerca.
Билік
Санчо Гарсия Санчес III пен оның әйелі Стефанидің тұңғыш ұлы және мұрагері болды. Гарсия 1054 жылғы 1 қыркүйекте Леон патшалығымен болған соғыс кезінде Атапуэрка шайқасында қаза тапты. Сол кезде он төрт жастағы Санчо Леон патшасы Фердинанд I-нің, сондай-ақ оның ағасының келісімімен, шайқас алаңының жанындағы лагерде әскер тарапынан патша деп жарияланды. Санчоның анасы 1058 жылғы 25 мамырда қайтыс болғанға дейін оның регенті болды. Әйелінің саясатына адал болып, ол Нахерадағы Санта-Мария-ла-Реал монастырына қолдау көрсетуді жалғастырды. Санчоның таққа отырғанынан кейін көп ұзамай, патшалықтың батысындағы көптеген феодалдар леондықтарға кетті. Тек Бискайяның иегері Иниго Лопес және Панкорбоның иегері Санчо Фортунес ғана адал қалды. 1062 жылғы 29 желтоқсанда Санчо мен Фердинанд ортақ шегарасын белгілейтін шартқа қол қойды. Фердинанд бүкіл Кастилияның патшасы ретінде мойындалды, ал Санчоның билігі Риоха, Алава, Бискай және Гипускоада мойындалды. Санчо патша ретінде оның тағы бір ағасы – Арагон патшасы Рамиро I-нің қолдауын алды. "Оның достығы, адалдығы, көмегі және кеңесі" үшін алғыс айтып, Санчо Рамироға Лерда, Ундюэс және Сангуэса қамалын берді. Бұл жерлер, әдетте, феод ретінде немесе осыған ұқсас тәртіппен берілген болуы мүмкін. 1060 жылдан бастап Санчо Сарагосаның патшасы Аль-Муктадирге қысым көрсетіп, одан жыл сайынғы салық – парияны алды.
Sancho was the eldest son and heir of García Sánchez III and his wife Stephanie. García was killed at the Battle of Atapuerca on 1 September 1054 during a war with the Kingdom of León. Sancho, who was then fourteen years of age, was proclaimed king by the army in the camp by the field of battle with the consent of the king of León, Ferdinand I, also his uncle. Sancho's mother served as his regent until her death on 25 May 1058. Remaining faithful to her husband's policies, she continued to support the monastery of Santa María la Real of Nájera. Soon after Sancho's accession, many lords in the west of the kingdom went over to the Leonese. Only Íñigo López, lord of Biscay, and Sancho Fortúnez, lord of Pancorbo, remained loyal. On 29 December 1062, Sancho and Ferdinand signed a treaty defining their shared border. Ferdinand was recognised as king of all Castile and Sancho's authority was recognised in the Rioja, Álava, Biscay, and implicitly Guipúzcoa. As king, Sancho received support from his other uncle, King Ramiro I of Aragon. Out of gratitude for "his friendship, his fidelity, his help and his council", Sancho gave Ramiro possession of Lerda, Undués and the castle of Sangüesa. These places were probably to be held as fiefs or in a similar arrangement. Beginning in 1060, Sancho put pressure on al Muqtadir, king of Zaragoza, and exacted from him annual payments of tribute, parias.
Соғыс және қастандық
1065 жылдан бастап ол Кастилиямен қақтығысқа түсті, Фердинандтың ұлы Санчо II Кастилия патшалығына көтерілді. Бұл «Үш Санчо соғысы» (1067–1068) деп аталды. Санчоның әкесі бірнеше жыл бұрын Фердинанд талап еткен Буреба және Альта-Риоха сияқты шекаралық жерлерді сақтап қалуға үлкерген. Санчо Күшті осы жерлерді өз патшалығына қайтаруға тырысты. Санчо Кастилияның шапқыншылығына тап болғанда, Памплоналық Санчо өзінің тағы бір туысы, Арагондық Санчодан көмек сұрады. Олардың әскері Кастилиялық Санчо мен оның сенімді альфересі (жоғарғы қолбасшысы) Эль Сидтен жеңіліске ұшырады. Памплоналық Санчо Буреба, Альта-Риоха және Алаваны Кастилиялық Санчоға жоғалтты. Санчо IV Пеналенде (Фунес) қастандық салдарынан өлтірілді, осыдан оның лақап аты шықты, бұл қастандықтың басында оның ағасы Рамон Гарсес (el Fratricida, Ағайын өлтіруші) және оның қарындасы Эрмесинда тұрды. Белгіленген аң ауру кезінде Санчоның бауырлары оны тік жардан құлатты. Оның өлтірілуінен кейін патшалық басылып алынып, ақырында Санчо II-нің ағасы және мұрагері Леон және Кастилияның Альфонсо VI мен Арагонның Санчосы арасында бөлісті. Альфонсо Ла Риожаны басып алды, ал Санчо Памплонада патша деп жарияланды.
From 1065, he was in conflict with Castile, raised to a kingdom for Ferdinand's son Sancho II of Castile. This culminated in the so called War of the Three Sanchos (1067–1068). Years before, Sancho's father had managed to retain a series of frontier lands, including Bureba and Alta Rioja, which had been claimed by Ferdinand. Sancho the Strong sought to reconquer these lands for his kingdom. Faced with an invasion by his cousin Sancho of Castile, Sancho of Pamplona asked for aid from his other cousin, Sancho of Aragón. Their forces were defeated by Sancho of Castile and his trusted alférez (supreme commander) El Cid. Sancho of Pamplona lost Bureba, Alta Rioja, and Álava to Sancho of Castile. Sancho IV was assassinated in Peñalén (Funes), whence his nickname, by a conspiracy headed by his brother Ramón Garcés (el Fratricida, the Fratricide) and his sister Ermesinda. During a scheduled hunt, Sancho was forced from a cliff by his siblings. Upon his assassination, the kingdom was invaded and ultimately partitioned between Sancho of Aragon and Alfonso VI of León and Castile, brother and successor of Sancho II. Alfonso occupied La Rioja and Sancho was proclaimed king in Pamplona.