Кіріспе

Америкалық журналист

Уильям Киперс Максвелл (William Keepers Maxwell Jr.) (1908 жылғы 16 тамыз – 2000 жылғы 31 шілде) – американдық редактор, романист, әңгімелер авторы, очеркші, балаларға арналған кітаптардың авторы және мемуар жазушы. Ол 1936 жылдан 1975 жылға дейін «Нью-Йоркер» журналының көркем әдебиет редакторы қызметін атқарды. Жазушыларына адал редактор болған Максвелл көптеген авторларға кеңесші және жақын дос атанды.

Ерте өмір

Максвелл 1908 жылы 16 тамызда Иллинойс штатының Линкольн қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Уильям Киперс Максвелл және Ева Блоссом (қызметтес аты Блинн) Максвелл болды. 1918 жылғы тұмау эпидемиясы кезінде 10 жасар Максвелл ауырып, сақалдап қалды, бірақ анасы қайтыс болды. Анасы қайтыс болғаннан кейін, бала Иллинойс штатының Блумингтон қаласындағы әпкесі мен күйеуіне жіберілді. Әкесі қайтадан үйленіп, жас Максвелл онымен бірге Чикагоға көшті. Ол Сенн орта мектебінде оқыды. 1930 жылы Иллинойс университетін үздік дипломмен (summa cum laude) бітірді, сыныптың үздігі (салютатор) болып сайланды, Phi Beta Kappa қауымдастығына қабылданды, The Daily Illini газетінің поэзия редакторы және Sigma Pi бауырластығының мүшесі болды. Максвелл Гарвард университетінде магистр дәрежесін алды. Максвелл қысқа мерзімге Иллинойс университетінде ағылшын тілінен сабақ берді, онда бауырластығының кеңесшісі болды және Нью-Йоркке көшкенге дейін бауырластықтың журналында осы бауырластық туралы мақала жариялады.

Мансап

Максвелл отыз тоғыз жыл бойы (1936–1975) «Нью-Йоркер» журналының көркем әдебиет редакторы ретінде ең жақсы танылды, онда ол Сильвия Таунсенд Уорнер, Владимир Набоков, Джон Апдайк, Дж. Д. Сэлинджер, Джон Чивер, Мейвис Галлант, Фрэнк О’Коннор, Ларри Войвуд, Мейв Бреннан, Джон О’Хара, Эудора Велти, Ширли Хаззард және Айзек Башевис Сингер сияқты жазушылармен жұмыс істеді. Велти оның редактор ретінде: «Фикция жазушылары үшін ол штаб-квартира еді» деп жазды. Ол сонымен қатар алты роман, әңгімелер мен эсселер, балаларға арналған әңгімелер және «Ата-тегім» (1972) атты естеліктер жазды. Оның көркем шығармаларында балалық шақ, отбасы, жоғалту және өмірдің тыныш, қайта келмейтін өзгерістері туралы тақырыптар жиі кездеседі. Оның көптеген туындылары автобиографиялық сипатқа ие, әсіресе 10 жасында анасынан айырылып, АҚШ-тың орталық-батыс аймағындағы ауылдық жерде өскен кезі туралы. Ұлы тұмау эпидемиясынан кейін жас Максвелл үйінен кетуге мәжбүр болды, ол оны «Wunderkammer» немесе «Ғажайыптар бөлмесі» деп атады. Ол өзінің жоғалтуы туралы былай деді: «Бұл кенеттен, ешқандай ескертусіз болды, және біздің ешқайсымыз оған сене алмадық немесе көтере алмадық – менің балалық шағымның әдемі, қиялдағы, қорғалған әлемі жойылды». 1968 жылы Максвелл Ұлттық өнер және әдебиет институтының президенті болып сайланды. Максвелл ағылшын жазушысы Сильвия Таунсенд Уорнердің досы және хат алмасушысы болды және оның әдеби мұрагері болды. Ол оның хаттарының бір томын редакциялады, ал 2001 жылы олардың хат алмасуының тағы бір томы, «Шұрайлылықтың элементе» жарық көрді. 2000 жылы қайтыс болғаннан бері оның өміріне арналған бірнеше зерттеулер жарық көрді, оның ішінде «Уильям Максвелл портреті: естеліктер мен бағалаулар» (W. W. Norton & Co., 2004), Алек Уилкинсонның «Менің ұстазым: жас жігіттің Уильям Максвеллмен достығы» (Houghton Mifflin, 2002) және Барбара Бёркхардттың «Уильям Максвелл: әдеби өмір» (University of Illinois Press, 2005). 2008 жылы Америка кітапханасы Максвеллдің еңбектерінің екі томдық жинағының біріншісін жариялады, Кристофер Кардафф редакциялаған «Ерте романдар мен әңгімелер». Жазушының жүз жылдығына арналған Максвеллдің туындыларының жинақталған басылымы 2008 жылдың күзінде екінші томды, «Кейінгі романдар мен әңгімелер» жариялаумен аяқталды.

Жеке өмір

Уильям Максвелл Портленд, Орегон штатынан Эмили Гилман Нойске үйленді. Эмили Максвелл – талантты суретші, ол 1986 жылы Ұлттық әйел суретшілер қауымдастығынан Құрмет медалін жеңіп алды. Ол сонымен қатар "Нью-Йоркер" журналы үшін балалар кітаптарына сын жазды. Олар 55 жыл бірге өмір сүрді. Максвелл әйелінен кейін сегіз күн өткен соң қайтыс болды. Олардың екі қызы болды: Кэтрин және суретші, куратор Эмили Брук ("Бруки") Максвелл. Уильям Максвелл 2000 жылдың 31 шілдесінде Нью-Йорк қаласында қайтыс болды. Орегон штатындағы оның ескерткіш тасында "Жұмыс – бұл маңыз" деп жазылған.