Гарри Люк: Британдық чиновник және әр түрлі елдердегі қызметі

Кіріспе

Сэр Гарри Чарльз Люк (туған аты Гарри Чарльз Луках; 4 желтоқсан 1884 – 11 мамыр 1969) – британдық отарлық басқарманың шенеунігі. Ол Барбадос, Кипр, Кавказ, Сьерра-Леоне, Палестина, Мальта, Британдық Батыс Тынық мұхиты аймақтары және Фиджиде қызмет етті. Ол осы елдердің кейбіреуі туралы бірнеше кітаптың авторы.

Өмірбаян

Люк 1884 жылы Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі, Дж. Х. Люк (не Лукач) австро-венгрлік, бірақ кейіннен американдық азаматтықты алды; анасы кіші дворяндықтан шыққан поляк католигі болды. Люк Итон колледжінде және Оксфордтың Тринити колледжінде білім алған, 1952 жылы құрметті мүшесі атанды және англикандық дінге көшті. Люктің алғашқы ресми қызметі 1908 жылы Сьерра-Леонеде жеке хатшы болып басталды. Келесі жылы ол лагерьдің көмекшісі болды және қысқа мерзімге Колониалдық хатшы міндетін атқарды. 1911 жылы Барбадосқа губернатордың жеке хатшысы болып көшіп барды. Содан кейін Кипрдің жоғарғы комиссарының жеке хатшысы (1911–1912 жж.) және Фамагустаның комиссары (1918–1920 жж.) қызметтерін атқарды. 1909 жылдан 1911 жылға дейін ол Лондондық атты әскерде екінші лейтенант болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люк Сирия жағалауындағы Корольдік теңіз еріктілер резервінің командирі және адмирал сэр Рослин Вемисстің штабында саяси офицер болып қызмет етті; көрсеткен қызметі үшін әскери ерлік үшін итальяндық медальмен марапатталды. 1919 жылы Люк флот адмиралы сэр Джон де Робектің саяси офицері болып тағайындалды. 1920 жылы ол алты ай (сәуірден қыркүйекке дейін) Транскавказияда (Грузия, Армения және Әзірбайжан) британдық бас комиссары болып қызмет етті. 1921 жылы Иерусалим губернаторының көмекшісі болып тағайындалды және сол жылдың 1 мамырында Яффада басталған тәртіпсіздіктің себебін және Иерусалим православиелік патриархатының істерін зерттеу үшін сэр Герберт Сэмюэл құрған Хейкрафт комиссиясының мүшесі болды. 1924 жылдан 1928 жылға дейін Люк Сьерра-Леонедегі Колониалдық хатшы лауазымын атқарды. Кейін Палестина үкіметінің жоғарғы комиссары болып тағайындалды. Ол бұл лауазымға 1928 жылдың 19 шілдесінде кірісіп, 1928 жылдың 6 желтоқсанына дейін қызмет етті. 1929 жылдың тамызында сэр Джон Роберт Канцлердің орынбасары ретінде Люк еврей және араб көшбасшылары арасында келісімге келуге тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. Кейіннен ол Мальтаның вице-губернаторы (1930–1938) және Фиджидің губернаторы, сондай-ақ 1938 жылдан 1942 жылға дейін Британдық Батыс Тынық мұхиты аймақтарының жоғарғы комиссары болды. 1942 жылдың 20 шілдесінде Фиджиден кетіп қалды. 1943 жылы колониялық қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Люк үш жыл бойы Кариб бассейніндегі Британ Кеңесінің бас өкілі болып қызмет етті. 1969 жылдың 11 мамырында, қысты жиі өткізетін Кипрде қайтыс болды. Англияның Біріккен Ұлы Ложасының масоны, 1919–1920 жылдары Кипрдегі No 2277 Корольдік Арк бөлімінің 28-ші бірінші директоры болды.

Luke was born in London in 1884. His father, J. H. Luke (né Lukács) was an Austro Hungarian, but later acquired American citizenship; his mother was a Polish Catholic of the minor nobility. Luke was educated at Eton College and at Trinity College, Oxford, of which he became an Honorary Fellow in 1952, and converted to Anglicanism. Luke's first official appointment was as private secretary in Sierra Leone in 1908. He became aide de camp the following year, and briefly acted as Colonial Secretary for a few months. In 1911 he moved to Barbados to become private secretary to the Governor. He subsequently served as private secretary to the High Commissioner of Cyprus (1911–1912) and as commissioner of Famagusta (1918–1920). From 1909 to 1911 he was also a second lieutenant in the London Yeomanry. During World War I, Luke served as Commander of the Royal Naval Volunteer Reserve on the Syrian Coast, and as a Political Officer on the staff of Admiral Sir Rosslyn Wemyss; for his services he was awarded the Italian medal for military valour. In 1919 Luke was appointed Political Officer to the Admiral of the Fleet, Sir John de Robeck. In 1920 he spent six months (from April to September) as British Chief Commissioner in Transcaucasia (Georgia, Armenia, and Azerbaijan). In 1921, he was assistant Governor of Jerusalem and was appointed a member of the Haycraft Commission, which was established by Sir Herbert Samuel to investigate the cause of the riot which started in Jaffa on 1 May that year, and into the affairs of the Orthodox Patriarchate of Jerusalem. From 1924 to 1928 Luke held the post of Colonial Secretary of Sierra Leone. He was subsequently appointed to be the acting High Commissioner to the Government of Palestine. He assumed this position on 19 July 1928 and held it until 6 December 1928. In August 1929, acting as deputy to Sir John Robert Chancellor, Luke attempted to mediate an agreement between Jewish and Arab leaders, without success. Later he was Lieutenant Governor of Malta (1930–1938) and Governor of Fiji and High Commissioner of the British Western Pacific Territories from 1938 to 1942. He left Fiji on 20 July 1942. On his retirement from the Colonial Service in 1943, Luke served for three years as chief representative of the British Council in the Caribbean. He died in Cyprus, where he often spent the winter, on 11 May 1969. A Freemason of the United Grand Lodge of England, in 1919–1920 he served as the 28th First Principal of the St. Paul's Royal Arch Chapter N. 2277 E. C. in Cyprus.

Отбасы

1918 жылы Люк Джойс Эвлин Фремлинге, Генри Джеймс Ли Фремлиннің және оның әйелі Мод Эвлин Диннің қызына үйленді (1949 жылы ажырасты). Олардың екі ұлы болды: 1919 жылы туған Питер Амбрози Киприан Люк және 1925 жылы туған Майкл Чарльз Дин Люк.