Rauschpfeife – 16-17 ғасырлардағы еуропалық ағаштан жасалған үрлемелі музыкалық аспап. Қамтылған қосарлы құбырлы, дыбыс шығару үшін қапталап үрлеу керек.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс музыкалық аспапы, ағаштан жасалатын үрмелі аспаптар отбасынан.
German musical instrument of the woodwind family
Раушпфайф (көпше түрі: раушпфайфтер немесе раушпфайфен; нем. Rauschpfeife, көпше түрі: Rauschpfeifen) – 16-17 ғасырларда Еуропада қолданылған ағаштан жасалған, қалпақшасы бар конусты қамыспен дыбыс шығаратын үрмелі аспап. Кремхорн мен корнамуз сияқты, ол екі қамыстан жасалған ағаш аспап, қамысы желқалпақтың ішінде орналасқан. Музыкант дыбыс шығару үшін желқалпақтың үстіңгі жағындағы саңылауға үрлейді.
A rauschpfeife (pl. rauschpfeifes or rauschpfeifen; German: Rauschpfeife, pl. Rauschpfeifen) is a capped conical reed musical instrument of the woodwind family, used in Europe in the 16th and 17th centuries. In common with the crumhorn and cornamuse, it is a wooden double reed instrument with the reed enclosed in a windcap. The player blows into a slot in the top of the windcap to produce the sound.
Сипаттама
Раушпфайфен (Schreierpfeiffen) бұршақ өрісінен негізінен саңылау пішінімен ерекшеленеді, ол, шов сияқты, конус тәрізді. Бұл пішін профилі жел қаптарындағы қамыстың еркін тербелісімен бірігіп, өте күшті дыбыс беретін аспапты жасады, бұл оны ашық ауада орындау үшін ыңғайлы етті. "Rauschpfeife" сөзі (неміс тілінде "ағыс (немесе қамыс) құбыры" деген мағынаны білдіреді, көне неміс тіліндегі "rusch" сөзінен – "ағыс", яғни шөптей), 16 ғасырдағы Жеңіс шеруінің ағаш кескіндерінің бірінде бейнеленген екі жел қапты аспаптың сипаттамасында кездеседі. 20 ғасырдың музыка тарихшысы Курт Сакс бұл аспаптардың бірнеше еуропалық мұражайларда сақталған шапандарға ұқсас деп санайды, бірақ олардың сыртқы түрі қазіргі үлгілерден сәл өзгеше. Дегенмен, ағаш кескініндегі аспаптар цилиндрлі саңылаулы дукайн сияқты аспаптар болуы мүмкін, әсіресе суреттегі басқа жұмсақ аспаптарды (виола да гамба, арфа, виола да браччо, екі лютня, флейта және барабан) ескере отырып. "Rauschpfeife" термині, көбінесе, жалпы ағаштан жасалған үрмелі аспаптарды білдіру үшін қолданылған сияқты: мысалы, 1538 жылы Нюрнберг қалалық кеңесі аспаптарға тапсырыс бергенде, "rauschpfeiffen" қажеттілігі көрсетілген, бірақ тапсырыс орындалғанда диктофондар, корнеттер, шапандар және басқа да аспаптар кірді, бірақ ешқайсысы "rauschpfeife" деп аталмады. Бұл кезеңдегі мұражайдағы шапандармен байланысты аталған есімдер "Schreierpfeife" (неміс тілінде "айқайлайтын құбыр") сөзінің түрлері болып табылады. Михаил Преториус "Syntagma musicum II" (1619) еңбегінде "Schreyerpfeiffen" сөзін Schryari сөзінің немісше атауы ретінде келтіреді, оның сипаттамасы, диапазоны мен суретіне сүйенсек, бұл цилиндрлі саңылаулы, күшті cornamusen-ге ұқсас аспаптар. Осыдан "Schreierpfeife" термині екі түрлі күшті жел қапты аспаптарды белгілеу үшін әртүрлі қолданылған болуы мүмкін. Раушпфайфен (schreierpfeiffen) жұптары Берлин мен Прагадағы аспаптар музейлерінің коллекцияларында сақталған. 17 ғасырдың екінші жартысынан бастап сопранинодан басқа аспаптарға дейінгі түпнұсқа аспаптардың толық жиынтығы Наумбургтің үрмелі аспаптар жинағының бөлігі болып табылады, ол Берлиннің Музыкалық аспаптар музейінде көрсетілген. Тағы бір мысал Венадағы Күнстхисторический мұражайында сақталған. Осыған ұқсас аспап, hautbois de poitou, Марин Мерсенн өзінің "Harmonie universelle" (1636) еңбегінде суреттеліп, сипатталған. Осы кезеңдегі және жанрдағы көптеген аспаптар сияқты, раушпфайф немесе шрайерпфайф соңғы онжылдықтарда қайта жаңғырды. Қазіргі уақытта әлем бойынша ерте музыканы ұнататындар үлгілерін жасап, ойнауда. Немец Генрих Моек компаниясы Наумбург құбырларына ұқсас сопранино мен сопранода екі аспап шығарды. Берлиндегі раушпфайфтар техникалық жағынан қажетті өлшемнен екі есе үлкен. Аспаптардың дыбыс тесіктері корпустың жартысын ғана жабады. Осы себепті Моек аспаптарының артқы жағында көптеген тесіктер бар, олар аспаптың ішіндегі ауа бағанын қысқарту және тұрақтандыру үшін ғана қызмет етеді. Мок раушпфайфен өндірісін тоқтатқаннан кейін, өндірушілер өз аспаптарын неміс сыбызғыларының үрлемелі бөліктеріне негіздеді. Аспаптардың басым көпшілігі ашық, неміс сыбызғысының саусақ жүйесімен жасалған және тоғызыншы дыбыс диапазонына ие. Олардың сыртқы түрі де қазіргі неміс сыбызғысының үрлемелі бөлігіне ұқсас. Нәтижесінде көптеген жаңадан жасалған раушпфайфтардың қоңыраулары тарихи ата-бабаларына қарағанда айтарлықтай үлкен. Сонымен қатар, бірдей музыкалық диапазоны болса да, олар Наумбург коллекциясының сақталған аспаптарынан жартысына дейін қысқа. Тағы бір техникалық ерекшелік – қазіргі заманғы аспаптарда негізінен әртүрлі сыбызғылардың стандартты қамыстары қолданылады. G/a тонындағы альт аспаптары көбінесе шотланд қамыстарымен ойналады, француз сыбызғыларына негізделген аспаптар көбінесе Cornemuse du Centre үшін пластикалық қамыстармен ойналады, ал C/d тонындағы сопрано раушпфайфтары көбінесе испандық гаитаға ұқсас қамыстармен ойналады.
Rauschpfeifes (Schreierpfeiffen) differ from cornamusen mainly in the shape of the bore, which, like the shawm, is conical. This bore profile combined with the unrestricted vibration of the reed within the windcap produced an instrument that was exceedingly loud, which made it useful for outdoor performances. The word Rauschpfeife (German for "rush (or reed) pipe" from the Old German "rusch" for 'rush', as in grass), is found in the description of two windcapped instruments depicted in one of the 16th century woodcut illustrations of Triumphal Procession, commissioned by Holy Roman Emperor Maximilian I. The 20th century music historian Curt Sachs believed these were the same as the capped shawms found in several European museums although their appearance is somewhat different from the extant examples. However, the instruments in the woodcut could just as easily be cylindrical bore capped douçaine like instruments, especially considering the array of other soft instruments (viola da gamba, harp, viola da braccio, two lutes, pipe and tabor) in the picture. It seems most likely that the term "rauschpfeife" was used to denote woodwind instruments in general: for example, an order placed for instruments by the Nuremberg town council in 1538 indicated a need for 'rauschpfeiffen', but when the order was filled, it included recorders, cornetts, shawms and other instruments, but none specifically named 'rauschpfeife'. The names associated in the period with the extant museum capped shawms are variants of the word "Schreierpfeife" (German for "shrieking pipe".) Michael Praetorius in Syntagma musicum II (1619) gives "Schreyerpfeiffen" as the German word for Schryari, which, judging by his description, ranges and illustration, were cylindrical bore instruments something akin to loud cornamusen. It would appear then that the term "Schreierpfeife" may have been used variously for the two types of loud capped reed instruments. Consorts of rauschpfeiffen (schreierpfeiffen) are found in museum instrument collections in Berlin and Prague. A complete set of original instruments, ranging from sopranino to bass, from the second half of the 17th century is part of the so called Naumburg wind instrument collection, which is on display in the Berlin Music Instrument Museum. Another solitary example is found in the Kunsthistorisches Museum in Vienna. A similar instrument, the hautbois de poitou, is depicted and described by Marin Mersenne in his "Harmonie universelle" (1636.) As with many instruments of this period and genre, the rauschpfeife or schreierpfeife has undergone something of a revival in recent decades. Examples are currently being made and played by early music enthusiasts worldwide. German Heinrich Moeck company produced two instruments in sopranino and soprano which visually refer to the Naumburg pipes. Because for quite some time, Moeck was the only manufacturer in Germany to produce rauschpfeifes in large numbers, the look of the rauschpfeifes in the 1970s was characterized by this manufacturer. The rauschpfeifes in Berlin are technically almost twice as large as they need to be. The tone holes of the instruments cover only half of the body. Because of this, Moeck's instruments have a large number of holes on the back, which serve solely to shorten and stabilize the air column inside the instrument. After Moeck discontinued the production of rauschpfeifen, manufacturers based their instruments on the chanters of German bagpipes. The vast majority of the instruments are built in open, German recorder fingering system, and have a tonal range of a ninth. Their appearance is also similar to the chanter of the contemporary German bagpipe. As a result, many newly built rauschpfeifes have significantly larger bells than their historical ancestors. In addition, although having the same musical range, they are not quite half as long as the extant instruments of the Naumburg collection. A further technical aspect is that modern instruments mainly use standard reeds from various kinds of bagpipes. The alto instruments in G/a are often played with Scottish reeds, the instruments based on French bagpipes often with plastic reeds for the Cornemuse du Centre, and the soprano rauschpfeifes in C/d often with reeds similar to those of the Spanish gaita.