Нидер-Бетеве – Нидерландының Гелдерланд провинциясындағы муниципалитет. Халқы 25,042. Тарихы тас және темір ғасырларына дейін жетеді, Рим империясымен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидер-Бетуве – Нидерландының шығысында, Гелдерланд провинциясындағы муниципалитет. 2003 жылдың 1 сәуірінде бұрынғы Кестерен муниципалитетінің қайта бөлінуінен кейін жаңадан құрылды. 2022 жылдың 1 қаңтарында Нидер-Бетуве муниципалитетінде 25 042 адам тұрды.
Neder Betuwe is a municipality in the province of Gelderland, in the east of the Netherlands. On 1 April 2003, it was established as the new name of the redivided municipality of Kesteren. Neder Betuwe counted 25,042 inhabitants on 1 January 2022.
Тарих
Археологиялық қазбалар тас дәуірі мен темір дәуіріне жататын қалдықтарды тапты, бірақ бұл аймақта тұрақты түрде адамдар қоныстанған-қонбағаны белгісіз. Нидер-Бетуве аймағы Рим империясының ең солтүстік шекарасы – лимес бойында орналасқан. Деректер Кестерен қаласының орнында Рим бекінісі (Кастра) болғандығын көрсетеді. Шамамен 1300 жылы тұрғындар мен егістік жерлерін су тасқынынан қорғау үшін алғашқы бөгеттер салынды. Көптеген шіркеулер реформаланған, Нидер-Бетуве аймағында католик шіркеулері жоқ. Шығыс муниципалитет шекарасы сонымен қатар көрінбейтін діни шекараны белгілейді, шығысқа қарай халықтың көп бөлігі католик дінін ұстанады. Мұны Сегіз жылдық соғыстан бұрын немесе оның кезінде салынған, Испания бөгеті (Spanjaardsdijk) деп аталатын бөгеттің болуымен түсіндіруге болады. Жергілікті билеуші протестант болған, ал шығыстағы билеушілер католиктер болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аймақта көптеген шайқастар болды. 1940 жылдың мамырында неміс басқындығы кезінде Греббебергке жасалған шабуылдың оңтүстік қанатында орналасқандықтан, аймаққа шабуыл жасалды. 1944 жылдың қыркүйегінде Market Garden операциясы кезінде және одан кейін аймақ қайтадан атысқа түсті. Бетуведің ең тар бөлігі одақтастардың аймақтағы көпірбасының батыс майданына айналды. Офеусден немістер мен 101-ші әуе десант дивизиясы, содан кейін британдықтар мен 1-ші бельгиялық жаяу әскер бригадасы арасындағы үздіксіз шайқастардың салдарынан дерлік қирады. Охтен Ваал өзенінен оңтүстік жағынан британдық артиллерия мен минометтердің оғынан толыққанды қирады. 1995 жылдың ақпан айында Охтен өзендердегі су деңгейінің ұзақ уақыт бойы жоғары болғаннан кейін әлсіреген бөгетке байланысты халықаралық БАҚ назарына ілікті. Бұл жағдай және басқа бөгеттердің жағдайы аймақтағы 250 мың адамды эвакуациялауға мәжбүр етті. Өзен деңгейі шамамен екі ай бойы ерекше жоғары болды және ақпан айының басында рекордтық деңгейге жетті. Бөгет жылжуға бастағанмен, үлкен құтқару операциясы оны тұрақтандыруға мүмкіндік берді. Бірнеше айдан кейін жоспарланған бөгетті күшейту жұмыстары дерлік қарсылықсыз басталды. Эвакуациядан бұрын күшейтуге қарсы болған, негізінен NIMBY (Not In My Backyard) синдромына байланысты адамдар, кейбір жергілікті тұрғындар тарапынан мазақтауға ұшырады.
Archaeological excavations have found remains dating back to the Stone Age and Iron Age although it is not known if the area was permanently inhabited. The Neder Betuwe area is along the northernmost border or limes of the Roman empire. Evidence suggests that a Roman fort (Castra) was maintained where the town of Kesteren now is. Around 1300 the first dikes were put up to protect the inhabitants and agricultural lands from flooding. Most churches are reformed, there are no Catholic churches in the Neder Betuwe area. The eastern municipal border also marks an invisible religious border, to the east a considerable part of the population is Catholic. This can be explained by the presence of a dike called the Spanjaardsdijk or Spaniards Dike which was built before or during the Eighty Years' War. The local ruler was Protestant, the rulers to the east were Catholic. During World War II the area saw a lot of fighting. During the German invasion in May 1940 the area was attacked since it was on the southern flank of the attack towards the Grebbeberg. In September 1944 the area again came under fire during and after operation Market Garden. The narrowest part of the Betuwe became the western front of the allied bridgehead in the area. Opheusden was basically ruined because of the constant fighting between the Germans and the 101st Airborne Division and later British forces and the 1st Belgian Infantry Brigade. Ochten was flattened by British forces using artillery and mortars from south of the Waal. In February 1995, Ochten received international media attention because of a weakened dike after a prolonged period of high waterlevels in the rivers. This situation and the state of other dikes forced 250,000 people in this region to evacuate. The river levels had been unusually high for almost two months, reaching record heights during the first days of February. Although the dike started to shift, a huge rescue operation managed to stabilize the dike. Several months later the already planned strengthening of the dike started with almost no opposition. Some people who opposed the strengthening before the evacuation, mainly because of NIMBYism, were harassed by some locals.
География
Муниципалдық шекаралар көбінесе оңтүстікте Ваал өзенімен, солтүстікте Рейн өзенімен және батыста Амстердам-Рейн каналымен белгіленеді. Екі өзеннің арасында орналасқандықтан, аймақ Офеусден маңындағыдай тар болып келеді. Аймақ негізінен полидер болып табылады, ал бөгеттер бұрынғы су тасқынынан сақтайды. Бұл жер бұрын су басқандықтан, жері салыстырмалы түрде тегіс, топырағы негізінен сазды, ал астында құм мен қиыршық тас қабаттары бар.
The municipal boundaries are for a large part defined by the river Waal to the south, the river Rhine to the North and the Amsterdam Rhine Canal to the west. Because of the location between the two rivers the area is as narrow as near Opheusden. The area is basically a polder, dikes protect the former floodplain from flooding. Since it was a floodplain the area is relatively flat and the soil is mainly clay with layers of sand and gravel underneath.
Көлік
A15 тас жолы шығыстан батысқа қарай Недер-Бетуве арқылы өтеді. Облыстық жол Рейн өзенінен Кестеренге жақын жерде кесіп өтеді, ал тағы бір облыстық жол Эхтельдке жақын жерде Ваал өзенін кесіп өтеді. 1882 жылы аймақ арқылы теміржол желісі салынды, ол Гелдермальсен мен Аммерсфортты Ниймегенмен байланыстырды. 2007 жылдың 16 маусымында "Бетуверуте" деп аталатын жаңа, жүк тасымалына арналған теміржол ашылды. Бұл желі Роттердам портын Германияға және одан әрі жалғастырады. Рейнде Офеусден мен Вагенгенген арасында паром жүзеді. Жаз айларында шағын паром Додваард пен Друтен арасында, негізінен туристерді, Ваал өзенінен бірнеше ойын-саяхаттық велосипед жолдарының бөлігі ретінде тасымалдайды.
The highway A15 runs east to west through Neder Betuwe. A provincial road crosses the Rhine near Kesteren and another provincial road crosses the Waal near Echteld. A railway line through the area was built in 1882, connecting Geldermalsen and Amersfoort to Nijmegen. A new dedicated freight railway line called the Betuweroute was opened on June 16, 2007. This line connects the port of Rotterdam to Germany and beyond. A ferry operates a service across the Rhine between Opheusden and Wageningen. During summer months a small ferry transports people between Dodewaard and Druten, mainly tourists, across the river Waal as part of several recreational bicycle routes.
Экономика
Жергілікті экономика көбінесе ауыл шаруашылығына (жеміс бақтары мен көшет дақылдары) және бірнеше зауыттарға негіделген. Аймақ арқылы темір жол салынысып біткеннен кейін экономика гүлденді, бұл таза жемістерді тасымалдауға мүмкіндік берді. Жергілікті халықтың көп бөлігі муниципалитет шегінен тыс жерлерде жұмыс істейді.
The local economy runs mostly on agriculture (fruit plantations and tree nurseries) and some factories. The economy blossomed after the completion of the railway line through the area making it possible to transport fresh fruit. A considerable part of the local population works outside the municipal boundaries.
Электр станциясы
Додваардта қайнаған су реакторы бар Додваард атом электр станциясы пайдалынынан шығарылды. Ол 1968-1997 жылдар аралығында жұмыс істеді. Оның қуаты 58 МВт құрады. 2003 жылы соңғы бөлінетін материал алынып шығарылды. Стаңцияның бір бөлігі бұзылды, ал негізгі ғимарат 2005 жылдан 2045 жылға дейін 40 жылдық "қауіпсіз жабылу" күту кезеңінде. Радиоактивтіліктің басты көзі – кобальт-60, оның жартылай ыдырау периоды 5,27 жыл, сондықтан 40 жыл ішінде 193 есеге азаяды. Одан ұзақ күту тиімді емес, себебі ол уақытқа қарай радиоактивтіліктің басты көзі 100,1 жыл жартылай ыдырау периоды бар никель-63 болады. Қолданылған уран және станция тоқтатылған кезде қалған уран ядролық қайта өңдеу үшін BNFL компаниясына Селлафилдке тасымалданды. Сондай-ақ Нидерландыдағы ядролық реакторлар туралы да қараңыз.
In Dodewaard, the Dodewaard nuclear power plant with a boiling water reactor has been decommissioned. It was operational in the period 1968 1997. It had a capacity of 58 MW. In 2003 the last fissionable material was removed. Parts of the plant were demolished, the main building is in a 40 year waiting period of "safe enclosure" from 2005 2045, before being demolished. The main source of radioactivity is cobalt 60 with a half life of 5.27 years, hence it is reduced by a factor 193 in 40 years. Waiting longer is not as effective, since at that time the main source of radioactivity will become nickel 63 with a half life of 100.1 years. The spent uranium and the uranium left when operation was discontinued were transported to BNFL in Sellafield for nuclear reprocessing. See also nuclear reactors in the Netherlands.