Кіріспе

Доорн – Нидерландының орталық бөлігінде, Утрехт провинциясындағы Утрехтсе-Хеувельруг муниципалитетіне қарасты қала.

Тарих

885–896 жылдардағы бір құжатта елді мекен “Торхем” деп аталады, бұл Күннің күркіреу құдайы Тордың мекені. Дорестадта (қазіргі Вийк би Дюрстеде) орналасқан викингтер бұл жерді Торхем деп атады, себебі, әйгілі болғандай, сол жерде Күннің күркіреу құдайына табынылған. Шындығында, Доорнның солтүстігіндегі Хуг-Мурсберген иелігіндегі батпақта жүргізілген археологиялық қазбалар, онда бұрыннан келе жатқан дінге сенушілердің құрбандық шалатын жер болғандығын дәлелдеді. Сол кезде Торхем ауылы Вилла Торхемнің иелігіне қарасты. 1200 жыл шамасында бұл иелік Утрехт епископтығының провостына тиесілі болды. Ол немесе оның кейінгендері 14 ғасырда қамал салдырып, қазіргі Хьюс Доорн және 1200 жыл шамасында Маартенск шіркеуі (“Әулие Мартин шіркеуі”) деп аталған шіркеу салдырды. Шіркеу 15 ғасырда кеңейтілді. 1585 жыл шамасында ол протестанттардың қолына өтіп, бүгінге дейін протестант шіркеуі ретінде пайдаланылуда. Тағы бір қамал, Кастель Моерсберген, алғаш рет 1435 жылы айтылып, 17 ғасырдан бері бірнеше рет өзгертілген. Хьюс Доорн маңындағы жерлер тым үлкен болғандықтан, қаланы кеңейтуге орын жетпеді. Тек 1874 жылдан кейін, иелік бөлінген соң ғана қаланың өсуіне мүмкіндік туды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала едәуір үлкейді. Дорн сондай-ақ Корольдік Голландия теңіз жаяу әскерінің маңызды базасы болып табылады. Утрехт университетінің ботаникалық бақтарының бірі – фон Гимборн Арборетумы қаланың жанында орналасқан. Дорн 2006 жылдың 1 қаңтарына дейін тәуелсіз муниципалитет болды. Содан бері ол Утрехтсе-Хеувельруг муниципалитетінің орталық қаласы болып табылады. Сондай-ақ, “Дев Дорн” футбол клубы да бар.

Танымал тұрғындары

Соңғы неміс императоры Вильгельм II 1918 жылы тақтан түскеннен кейін ауылдың орталығындағы Доорн (Huis Doorn) қасабасында тұрды. Ол 1941 жылы Доорнда қайтыс болды. Голланд жазушысы Саймон Вестдик өмірінің көп бөлігін Доорнда өткізді (1939 және 1971 жылдар аралығында, қысқа үзілістерден басқа). Оның көптеген романдарының пейзаж сипаттамаларында Доорнның төңірегіндегі жерлер анық көрінеді. Ағылшын тілінде жазған голланд жазушысы Мартен Мартенс Доорнда шағын қамал салдырды: Zonheuvel ("Күн төбесі", 1903 жылы аяқталды). Қазіргі уақытта қамал Maarten Maartenshuis деп аталады және Zonheuvel қонақ үйі мен конференц орталығының құрамына кіреді.