Кіріспе

Веендаал – Нидерландының орталық бөлігінде, Утрехт провинциясында орналасқан муниципалитет және қала. Веендаал әкімшілік шекараларындағы жалғыз елді мекен. 2023 жылдың 1 қаңтарындағы мәлімет бойынша муниципалитетте 68 525 адам тұрады және ауданы көрсетілмеген.

Тарих

Алғашқы ауыл 16 ғасырдың ортасында құрылған, ол өз атын алған торф өндірісінен пайда болған елді мекен ретінде қалыптасқан. "Veen" голланд тілінде "батпақ", ал "daal" – "сай" дегенді білдіреді. Ауыл әкімшілік тұрғыдан жақын орналасқан екі қаланың құрамына кірген, ал олар Голландия Республикасының әртүрлі провинцияларының бөлігі болған. Оңтүстік жартысы Утрехт провинциясындағы Ренен қаласына, солтүстік-шығыс жартысы Гелдерн провинциясындағы Эде қаласына қарасты. 1795 жылы елге француз әскерлері келген кезде, француз революциясының идеяларына ықпалданып, тұрғындар тәуелсіздік жариялады. Наполеон дәуірінің құлпырауы толас бергенде және Нидерланды монархия ретінде қайта құрылғанда, тек оңтүстік бөлігі ғана тәуелсіздігін сақтап қалды. 19 ғасырда жүн және темекі өнеркәсібі Веендаалдың ең маңызды табыс көзіне айналды. Ірі зауыттар шағын ауылдық қаланың көрінісін анықтады. 1855 жылы Веендаалды су тасқыны шалып, көптеген тұрғындар Утрехтке қашуға мәжбүр болды. Теміржол станциясының жанына ескерткіш орнатылды. 1960 жылы қаланың солтүстік бөлігі, бұрын Эде қаласының бақылауында болған, өзін-өзі басқаратын бөлігімен біріктірілді. Жаңа тұрғын үйлер салу үшін Ренен және Ренсвуде жерлерінен де бөлігі берілді. Халық саны 1920 жылдары шамамен 10 000 болса, 1960 жылы 23 000-ға, ал қазір 68 000-нан астам тұрғынға жетті. 1997 жылы қала Еуропаның, ал 2004 жылы Нидерландының ең жасыл қаласы деп танылды. Голландияның көптеген қалалары сияқты, Веендаал да велосипедшілерге ыңғайлы жағдай жасалған. Кең велосипед жолдарының желісі түрлі бағыттарға велосипедпен оңай жетіп баруға мүмкіндік береді, ал қала ішінде велосипед – танымал көлік құралы. 2000 және 2020 жылдары Веендаал Нидерландыдағы велосипедпен саяхаттау үшін үздік қала ретінде танылған "Fietsstad" атағын иеленді.

Дін

Қала Голландтың Киелі кітап белдеуіндегі (Эде және Кампенмен бірге) ірі қалалардың бірі ретінде белгілі, себебі оның халқында консервативті протестанттардың көп саны (бірақ көпшілік емес) қоныстанған.