Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Утрехт қаласы мен муниципалитеті, Нидерланды.
Неміс ауылы
City and Municipality in Utrecht, Netherlands
the German village
Воэрден – Нидерландының орталық бөлігіндегі қала және муниципалитет. Амстердам, Роттердам, Гаага және Утрехт қалалары арасындағы ыңғайлы орналасуы мен олармен теміржол және автомобиль жолдары арқылы байланысқандықтан, бұл қалаларда жұмыс істейтін тұрғындар үшін танымал.
Woerden is a city and a municipality in central Netherlands. Due to its central location between Amsterdam, Rotterdam, The Hague, and Utrecht, and the fact that it has rail and road connections to those cities, it is a popular town for commuters who work in those cities.
Тарих
Бұрын Ворден қаласының орталығы арқылы Оуд-Рийн өзені ағып өткен, бірақ 1960 жылы ескі өзен қала орталығын айналып өтуге бұрылды. Қаланың ірімшік жасау және сауда жасау саласында ұзақ және бай тарихы бар; жылдар бойы осы аймақта ішкі және халықаралық қолданысқа арналған Гуда ірімшігі өндіріліп келеді. Ворден қаласы әлі де өз орталығындағы базар алаңында 1885 жылдан бері сақталып келе жатқан дәстүрлі ірімшік базарын өткізеді.
The river Oude Rijn used to flow through the city center of Woerden, but in 1960 the old river was diverted around the city center. The city has a long and rich history in cheese making and trading; for years Gouda cheese for domestic and international use has been produced in this region. Woerden still holds its authentic (since 1885) cheese market at the market place in its center.
Римдік кастильум
Ворден Оуд-Райн өзенінің жағасында, бұрынғы Линшотен (су) арнасының қосылған жеріне жақын орналасқан. Линшотен арнасының Монтфорт пен Линшотеннен Ворденге дейінгі төменгі бөлігі көп бұрын толып, ағысы Лек және Голланд IJssel өзендері арқылы өзгертілген, бірақ бұл бір кезде Рейн дельтасының маңызды тармағы болды, төменгі Рейнді Вик-би-Дурстедеден Ворденге жақын Оуд-Райнға дейін жалғастырды. Бұрынғы қосылған жерге жақын, айналасына қарағанда сәл жоғарырақ табиғи бөгет орналасқан, су тасқынына бейім аймақта бұл жерді қоныстанғанға ыңғайлы еткен. Осы ең биік жерде римдіктер Кастеллум Лаурумды (Castellum Laurum) Рим империясының шекарасының бір бөлігі ретінде және Рим империясының солтүстік шекарасының қорғаныс желілерінің құрамында салған. Алғашқы кастеллум біздің заманымыздың 40-шы жылдары салынды және 69 жылы батавиялық көтеріліс кезінде қирады. 70 жылы кастеллум қайта салынды, римдіктер шамамен 275-300 жылдарға дейін үзіліспен 402 жылға дейін қалып қойды. Кастеллум қазіргі ортағасырлық Петрус шіркеуі мен оны қоршаған шіркеу қорымының орнында орналасқан. Ворден қаласының орталығында жаңа жер асты паркингін салу кезінде көптеген ежелгі римдік ғимараттардың қалдықтары және римдік жүк кемесі табылды. Далалық зерттеулер нәтижесінде Вордендегі римдік дәуір туралы көп мәліметтер белгілі болды: кастеллумның орналасқан жері, кіреберіс жолы бар қорғаныс суларының аймағы және римдік жүк кемесінің қалдықтары.
Woerden is situated on the river Oude Rijn, near the confluence with the former Linschoten (water) stream. The lower stretch of the Linschoten stream from Montfoort and Linschoten to Woerden silted up a long time ago and its flow was diverted through the Lek and Hollandse IJssel rivers, but at one time it was an important branch of the Rhine delta, connecting the Lower Rhine from Wijk bij Duurstede to the Oude Rijn near Woerden. Near the former confluence was an area that was slightly more elevated than the surroundings, a natural levee, which — in an area that is prone to flooding — made it an attractive location for settlement. Here, at the highest spot, the Romans built a castellum (Castellum Laurum), as part of the limes of the Roman Empire and thus part of the defense lines of the northern border of the Roman Empire. The first castellum was built in the 40s AD and was destroyed in 69 AD during the Batavian rebellion. In 70 AD, the castellum was rebuilt, and the Romans remained until 402 AD, with an interruption lasting from about 275 300 AD. The Castellum was located at the present site of the medieval Petruschurch and surrounding churchyard. During construction work on a new underground parking facility in the city center of Woerden, the remains of numerous old Roman buildings and a Roman cargo ship were found. During field research, a lot became known about the Roman time in Woerden: the location of the castellum, the zone of defense waters with the entrance road and the remains of a Roman cargo ship.
Қараңғы ғасырлар
402 жылы римдіктер мүлдем кеткеннен кейінгі кезең туралы көп мәлімет белгілі емес. Бұл жерде адамдар өмір сүре берген болуы мүмкін, бірақ археологиялық дәлелдер аз. 2012 жылы Римдік Кастеллум орнынан VIII ғасырға жататын франк қылышы табылды. Аймақ фриздер мен франктар арасында даулы болған. 630 жылы франк патшасы Дагоберт I аймақты жаулап алды, ал жақын орналасқан Утрехт қаласында шағын шіркеу салынды. 650 жылы фриздер қайта оралып, Утрехттағы франк шіркеуін қиратты, ал фриз патшасы сонда өз резиденциясын орнатты. 689 жылы король Редбадты Герсталь герцогы Пиппин Дорестад шайқасында жеңіп, франктар аймақты қайта бақылауға алды. 714 жылы Пиппин қайтыс болғаннан кейін король Редбад Утрехтті қайта бағындырды, бірақ фриздердің жеңісі ұзаққа соқпады: герцог Карл Мартель 718 жылы Редбадты жеңді. 734 жылы Карл Мартель Боарн шайқасында фриздерді жеңіске бұйырды. Миссионерлер франк басып алушыларының ізімен келді: 695 жылы «Фриздерге елші» деп танылған Виллиброрд фриздердің шабуылдарына байланысты үзілістермен Утрехт епископы болды. Бонифаций 719 жылдан 722 жылға дейін осы жерде жұмыс істеді. Лиудгер Бонифацийдің Вирдада уағыз айтқанын хабарлайды, бұл Вирдеге сілтеме жасайды, яғни бұл орын аймақта жоғары жатқан жерде орналасқан. 850 жыл шамасында епископ тағы бір рет кетуге мәжбүр болды, бұл жолы викингтердің шабуылдарының салдарынан. 918 жылы викингтердің қауіптілігі басылғаннан кейін епископ Балдерик Утрехтке оралды. Епископ Ворденді өзінің құзыретіне жатқызады: 918 және 948 жылдар аралығында дайындалған тізімде In UUrdin totum Sancti Martini деп көрсетілген, яғни: Вордендегі барлығы Сент-Мартинге тиесілі, яғни Утрехттегі шіркеуге.
Little is known about the period after the Romans left for good in 402 AD. It may be assumed that people continued to live here, but there is little archaeological evidence. A Frankish sword dated from the 8th century has been found on the site of the Roman Castellum in 2012. The area was contested between Frisians and Franks. Frankish King Dagobert I conquered the area around 630, and a small church was built in nearby Utrecht. Around 650, the Frisians came back, destroyed the Frankish church in Utrecht, and the Frisian king established his court there. Then, in 689 king Redbad was defeated by Frankish Duke Pippin of Herstal in the battle of Dorestad and the Franks regained control of the area. King Redbad reconquered Utrecht after Pippin died in 714, but the Frisian victory was short lived: Duke Charles Martel defeated Redbad in 718. In 734, Charles Martel went on to vanquish the Frisians, in the Battle of the Boarn. The missionaries followed in the footsteps of the Frankish conquerors: In 695 AD, Willibrord, known as the "Apostle to the Frisians" became Bishop of Utrecht, with interruptions due to Frisian incursions. Boniface worked here from 719 to 722. Liudger reports that Boniface preached in Wyrda, referring to Wierde, meaning that the place was on higher ground in the area. Around 850, the Bishop had to leave once more, this time because of Viking marauders. Bishop Balderik returned to Utrecht in 918, after the Viking threat subsided. The Bishop claims Woerden as part of his jurisdiction: In a list prepared between 918 and 948 it is mentioned that In UUrdin totum Sancti Martini, meaning: In Woerden everything belongs to Saint Martin, i. e. the church in Utrecht.
Епископ пен граф арасында
Утрехт епискобы алдымен франк патшаларынан, кейін Германия патшаларынан, әсіресе Киелі Рим императоры Отто I-ден жерлер алды. 1024 жылы епископтар Киелі Рим империясының князьдері болды және Утрехт князьдік епископтығы құрылды. 1000 жылға дейін елді мекендер өзендердің жағалауларымен шектелген, ал ішкі аймақтар дамылмаған батпақтармен жабылған. Епископтар жаңа биліктерін пайдаланып, осы даланы мелиорациялауға ынталанды. Қоныс аударушыларға жеңілдіктер берілді, олар өзендер мен ағыстардан басталатын және шамамен 3/4 мильге созылатын арналарды қазып, батпақтарды құрғатты, осылай бүгінге дейін көрініс тапқан егістіктердің ерекше торы пайда болды. 1300 жылға қарай мелиорация процесі аяқталды. Осы уақытта батыс жағалауда жаңа мемлекет пайда болды. Алғашқыда Батыс Фризия деп аталған бұл аймақ 1101 жылы Флорис II, Голландия графы, өзінің резиденциясын Лейденге көшіргеннен кейін Голландия деп аталды. Голландия графтары өздерінің ықпалын кеңейтіп, 1165 жылы қазіргі Звамердамның жанында, Ворденнен батысқа қарай 7 шақырымдай жерде Свадебург атты бекініс салды. 1160 жылы епископ Годфри ван Ренен Ворденде қамал салды. Ворден тағы да екі соғысып жатқан күштің шекаралық қаласына айналды, бұл жағдай 1527 жылға дейін сақталды, содан кейін Утрехт епискобы өзінің жерлерін император Карл V-ке сатты және екі мемлекет біріктіріліп, Карлдың билігіне бағынды. Голландия графтығы мен Утрехт епископтығының шекарасындағы стратегиялық орналасуына байланысты, Ворденде және оның айналасында осы аймақтардың әртүрлі иелері мен ханымдары арасында көптеген соғыстар болды. 1131 жылдан 1296 жылға дейін ван Ворден әулеті Вордендегі жергілікті істерге үстемдік етті. Әулеттің бірнеше мүшесі Герман ван Ворден деп танылды. Бастапқыда олар епископтың қамалының басқарушылары болған, бірақ уақыт өте келе тәуелсіздікке ұмтылды. 1274 жылы Герман VI ван Ворден Гисбрехт IV ван Амстелмен одақ құрып, епископ Иоанн Нассауға қарсы көтерілді. 1278 жылы Голландия графы Флорис V әлсіреген епископтың жағына қосылып, бүлікшілерді жеңді. Гийсбрехт тұтқынға алынып, Герман елден қуылды. 1281 жылы Флорис V бүлікшілердің жерлерін, соның ішінде Амстердам мен Ворденді алды. 1288 жылы жасалған бейбіт келісім бойынша Флорис Ворденнің иелігін Герман ван Ворденге қайтарды, бірақ енді графтың вассалы ретінде. Алайда, Герман өзін сенімді вассал ретінде көрсетпеді: 1296 жылы қорланған иелер Гийсбрехт IV ван Амстел мен Герман ван Ворден қайтадан сахнаға шықты. Герард ван Велзенмен бірге олар аң аулау кезінде граф Флористі тұтқындады және граф өлтірілді. Осыдан кейін Герард ван Велзен қаза тауып, Герман ван Ворден қайтадан жер аударылды. 1300 жылы Голландия графы Иоанн II Ворденнің иелігін өзінің інісі Гю Авеснеске берді, ол келесі жылы Утрехт епискобы болды. 1311 жылы Гю иелікті өзінің немере інісі, III Вильгельмге қайтарды, ал Ворден одан кейін Голландияның бір бөлігі болып қалды. 1370 жылы сот орындаушысы Голландияны Утрехтпен жаңадан басталған қақтығыстардан қорғау үшін қорғаныс қабырғалары мен қамал салуды бұйырды. Ворден 1372 жылы Альберт I, Бавария герцогы және Голландия графынан қала құқықтарын алды, тіпті Ворден әлі де шағын қала болғандықтан, онда 720-ден астам азамат тұрды. Шамамен сол уақытта Петрус шіркеуі салынды; оның мұнарасының бір бөлігі әлі де тұр. 1410 жылы Бавария герцогы Иоанн III Штраубинг Ворден қамалын салдырды, ал 1510 жылы қалалық әкімдік салынды. Бұл ғимараттар әлі де бар, бірақ қамал жылдар бойы үлкен өзгерістерге ұшырады. 1425 жылдың 1 қарашасында Ворден Якоба ван Байренмен болған қақтығыста Филипп Игінің жағын таңдады, Филипп қаланың артықшылықтарын растап, Ворден иелігі ешқашан басқа біреуге беру арқылы Голландия графтығынан бөлінбейді деп уәде берді. Бургундия герцогтарының, Филипп Игі (1419-1467 жж.) және Карл Батыл (1467-1477 жж.) тұсында Ворден ерекше бейбітшілік кезеңін бастан өткерді, ал 1477 жылы оның халқы шамамен 1920-ға дейін үш есеге көбейді. Карл Батылдың Нанси қақпасының алдындағы өлімі Утрехт және Гелдерс герцогтығымен де қайтадан жаңа жанжалдың басталуы болды, ал қала осыдан кейін экономикалық қиындықтарға ұшырады.
The Bishop of Utrecht received land grants, first from the Frankish kings, and later from the Kings of Germany, in particular Otto I, Holy Roman Emperor. In 1024 AD, the bishops were made Princes of the Holy Roman Empire and the new Prince bishopric of Utrecht was formed. Around 1000 AD, settlement was limited to the river banks; further inland were undeveloped bogs. The bishops used their new authority to stimulate reclamation of this wilderness. Concessions were granted to settlers, who drained the bogs by digging dividing ditches beginning from rivers and streams and stretching about ¾ mile inland, thus creating the characteristic grid of fields still seen today. By about 1300 AD, the reclamation process had been completed. In the meantime, a competing realm had developed to the west, along the coast. First known as West Frisia it became known as Holland when Floris II, Count of Holland moved his court to Leiden in 1101. The Counts of Holland expanded their influence, and by 1165 they built a fort called Svadeburg, near present day Zwammerdam, about 7 miles to the west of Woerden. Around 1160, Bishop Godfrey van Rhenen built a castle in Woerden. Once more Woerden became a border town between two belligerent powers, a situation that lasted until 1527 when the Bishop of Utrecht sold his territories to Emperor Charles V and the two statelets were united under Charles' rule. Due to its strategic location on the border between the County of Holland and the Bishopric of Utrecht, various wars have been fought in and around Woerden by the various lords and ladies of these realms. From about 1131 to 1296, the van Woerden family dominated local affairs in Woerden. Several scions of the family are known as Herman van Woerden. Originally they were stewards of the castle for the Bishop, but in time they sought to become independent. In 1274 Herman VI van Woerden formed an alliance with Gijsbrecht IV van Amstel, and revolted against bishop elect John of Nassau. In 1278, Floris V, Count of Holland, intervened on the side of the much weakened bishop, and defeated the rebellious lords. Gijsbrecht was taken prisoner, and Herman went into exile. In 1281, Floris V was awarded the lands of the rebellious lords, including Amsterdam and Woerden. In a 1288 peace agreement Floris restored the Lordship of Woerden to Herman van Woerden, but now as a vassal of the count. However, Herman did not prove himself to be a trustworthy vassal: in 1296 the humiliated lords Gijsbrecht IV van Amstel and Herman van Woerden entered the scene again as part of a conspiracy. Together with Gerard van Velzen they captured count Floris during a hunting party and the count was assassinated. In the aftermath, Gerard van Velzen was killed, and Herman van Woerden went again into exile. In 1300, John II, Count of Holland awarded the Lordship of Woerden to his brother Guy of Avesnes, who became Bishop of Utrecht the following year. In 1311, Guy returned the Lordship to his nephew, Count William III, and Woerden remained part of Holland thereafter. Around 1370 bailiff ordered the construction of defensive walls and a moat to fortify the city, in order to shield Holland from renewed hostilities with Utrecht. Woerden received city rights from Albert I, Duke of Bavaria, and Count of Holland in 1372, even though Woerden was still a small town that harboured no more than about 720 citizens. Around the same time the Petruschurch was built; part of its steeple still stands. In 1410 John III, Duke of Bavaria Straubing had the castle of Woerden constructed, and in 1510 the city hall was built. These buildings still exist, although the castle was extensively altered and renovated through the years. On 1 November 1425, Woerden chose the side of Philip the Good in the conflict with Jacoba van Beieren, after Philip confirmed the town privileges and promised that the Lordship of Woerden would never be separated from the County of Holland by awarding it to someone else. During the reign of the Dukes of Burgundy, Philip the Good (1419–1467) and Charles the Bold (1467–1477) Woerden enjoyed an unprecedented period of peace, and by 1477 its population had almost tripled to about 1920. Charles the Bold's death before the gates of Nancy was the prelude to renewed unrest, both with Utrecht and the duchy of Guelders, and the town suffered economic hardship because of it.
Ересектер мен бүлікшілер
Эразм, шамамен 5-9 жасында, 1471 жылдан бастап Вёден қаласында, жергілікті дін қызметкері болған әкесінің үйінде балалық шағын өткізген болуы мүмкін. Карл V билігі, діни аласапыранға қарамастан, Ворден үшін салыстырмалы бейбітшілік пен гүлдену дәуірі болды. 1522 жылдың сәуір айында Карл V Нидерландта инквизицияны енгізді. Иоганн Писториус Ворденсис (Ян де Баккер), католик дін қызметкері, діни сенімдері үшін тікелей шейіт болған Солтүстік Нидерландының алғашқы уағызшысы болды. Оның әкесі Ворденде секстан болған және кірпіш зауытын жалға алған, ал оның тегі осы кәсібінен шыққан. Ян де Баккер, Утрехттегі Ортақ Өмір Бауырластарының Әйгілі Жером мектебінің директоры (Johannes Rhodius) шәкірті болды. Роде сакраментаризмді қолдаған, ал 1520 жылы әкесі Янды Ворденге қайтарды, мүмкін, оның еретикалық көзқарастарына алаңдағандықтан. 1522 жылы ол Лёвенге көшіп, білімін аяқтады. Ворденге оралғаннан кейін, Утрехта дін қызметкері болып тағайындалды және әкесіне секстан және диакон ретінде көмектесті. Ян еретикалық көзқарастарды таратуды бастады, және 1523 жылдың мамырында ол тағы бір дін қызметкерімен бірге қамалдың басқарушысы тарапынан тұтқындалды. Біраз уақыттан кейін босатылып, екеуі Виттенбергке барғаны туралы болжам бар, бірақ Мартин Лютермен кездескеніне ешқандай дәлел жоқ. Оралғаннан кейін уағыздауын жалғастырды, ал Рим-католик шіркеуімен қақтығысы оның бойдақ болудан бас тартып, үйленуімен одан әрі күшейді. 1525 жылдың 9 мамыр түнінде тұтқындалып, келесі күні Гаағаға жеткізілді. Ол дін қызметінен шеттетіліп, өлім жазасына кесілді және 1525 жылдың 15 қыркүйегінде Гаагада өртеліп өлтірілді. Оның әйелі ересінен бас тартып, өмірін монастырьда өткізді. Ворден қалалық билері лютерандық сенімге төзімділікпен қарады. 1566 жылы бұл Ворденді билеген Брансвик герцогы Эрикпен қақтығысқа әкелді. Эрик Брансвик лютеран болып өскенмен, 1547 жылы католицизмге көшті, бұл оның анасы Бранденбургтың Элизаветасына қатты өкініш келтірді. Эрик Карл V және Филипп II армияларында қолбасшы болып қызмет етті және Шмалькальдия соғысында (1546–1547) және Франко-Габсбург соғысында (1551–1559) олардың жағында шайқасты. Сент-Квентин шайқасында (1557) француз маршалдары Анн де Монморенси мен Жак д'Альбон де Сен-Андрені тұтқынға алып, өзін ерекшелендірді. Бұл тұтқындар Филипп II үшін Като-Камбрезис бейбіт шарты бойынша келіссөздер жүргізу кезінде маңызды сауда заттары болды. 1558 жылы Филипп II Ворден қалалық билерінің қарсылығына қарамастан, Ворденді Эрик Брансвик герцогына берді. 1566 жылы елді шарпыған иконаға қарсы бүліктердің салдарынан Ворденнің көрнекті азаматы Варнер Клеш Аугсбургтік мойындауды қабылдау туралы қалалық билеріне өтініш жасады. Сондай-ақ, шіркеудегі құлшылық та бұзылды. Сақтық шарасы ретінде қалалық билері шіркеуден иконалар мен басқа да құнды заттарды алып, қауіпсіз жерге сақтап қойды және шіркеуді жапты. Голландия соты қалалық билерінің қабылдаған шараларымен келісті, бірақ Брансвик герцогы Эрик қарсылық білдірді. Ол католик құлшылығын қайта жаңартуды талап етті. Қала билері оның бұл мәселедегі билігіне күмәнмен қарады. Герцог Эрик кішкентай армия жинап, қала билеріне бағынуға мәжбүр етті. Герцог Эрик Вианеннің иесі Хендрик ван Бредероде бастаған бүліктерді басуда да маңызды рөл атқарды. Көтерілісшілер армиясы Остервель шайқасында (1567 жылдың 13 наурызында) жеңілгеннен кейін, Брансвик Эрик 1567 жылдың 5 мамырында Вианенді басып алды. Кейінгі тарихында қала испандықтар (1575, 1576) және француздар (1672, 1673, және әсіресе 1813 жылы) басып алды.
Erasmus probably spent his boyhood from age five to nine in Woeden in the household of his father, the local priest from 1471. The reign of Charles V was a period of relative peace and prosperity for Woerden, despite religious unrest. In April 1522, Charles V introduced the Inquisition in the Low Countries. Johannes Pistorius Woerdensis (Jan de Bakker), a catholic priest, was the first preacher in the Northern Netherlands to be martyred as a direct result of his religious beliefs. His father was a sexton in Woerden and also tenant of the brickworks, and his surname was derived from that profession. Jan de Bakker was a pupil of (Johannes Rhodius), headmaster of St. Jerome School of the Brethren of the Common Life in Utrecht. Rode was a proponent of Sacramentarianism, and in 1520 his father called Jan back to Woerden, perhaps out of concern about those heretic views. Jan transferred to Leuven, and in 1522 completed his education there. He returned to Woerden, was ordained in Utrecht as a priest, and assisted his father as sexton and deacon. Jan started to spread the heretic views, and in May 1523 he and another priest were arrested by the steward of the castle. After a short while they were released, and it is thought that the two travelled to Wittenberg, but there is no evidence he met with Martin Luther. After he returned he continued his preachings, and the conflict with the Roman Catholic Church was further aggravated by the fact that he broke his celibacy, and got married. In the night of 9 May 1525, he was arrested and the next day transferred to The Hague, where he appeared before the Inquisition. He was defrocked and sentenced to death, and on 15 September 1525 burned at the stake in The Hague. His widow saved her live by recanting the heresies and lived out her life in an abbey. The city magistrates of Woerden were tolerant towards the Lutheran confession. In 1566 this resulted in a confrontation with duke Eric of Brunswick, who was Lord of Woerden at that time. Although Eric of Brunswick was raised Lutheran he converted to Catholicism in 1547, much to the regret of his mother Elisabeth of Brandenburg. Eric served as commanding officer in the armies of Charles V and Philip II, and fought on their side in the Schmalkaldic War (1546–1547) and the Franco Habsburg War (1551–1559). During the Battle of St. Quentin (1557) he distinguished himself by taking French Marshals Anne de Montmorency and Jacques d'Albon de Saint André prisoner. These prisoners were very important to Philip II as a bargaining chip during negotiations for the peace Treaty of Cateau Cambrésis. In 1558, Philip II granted Duke Eric of Brunswick the Lordship of Woerden as compensation, over the objection of the city magistrates of Woerden who felt that this was an infringement of promises made by Philip the Good in 1425. In the wake of iconoclastic riots that swept the country in 1566 a prominent citizen of Woerden, Warnaer Claesz, petitioned the city magistrates to introduce the Augsburg Confession. There was also a disruption of the church worship. As a precaution, the city magistrates removed icons and other valuables from the church and stored them in a safe place, and closed the church. The court of Holland concurred with the actions taken by the city magistrates, but Duke Eric of Brunswick objected. He demanded that Catholic worship would be restored. The city magistrates delayed by questioning his authority in this matter. Duke Eric responded by raising a small army and forced the city magistrates to comply. Duke Eric was also instrumental in suppressing the ill fated rebellion of Hendrik van Brederode, Lord of Vianen. After the rebel army was defeated in the Battle of Oosterweel (13 March 1567) Eric of Brunswick captured Vianen on May 5, 1567. In later history, the town saw occupation by the Spanish (1575, 1576) and the French (1672, 1673, and particularly disastrous in 1813).
Қазіргі заман
1989 жылы провинция шекаралары жергілікті түрде өзгертілді, нәтижесінде Ворден Оңтүстік Голландия провинциясынан Утрехт провинциясына қосылды. 2015 жылы қаладағы босқындар орталығына 20 бас киім киген адамдар шабуыл жасады, олар фейерверктер лақтырып, қоршауларды бұзды.
In 1989, there was a local redrawing of province boundaries as a result of which Woerden found itself transferred from South Holland to the province of Utrecht. In 2015, the city's refugee centre formed the scene of a violent attack by 20 hooded people, bearing fireworks and pushing down fences.
География
Ворден Нидерландының орталығында, Утрехт провинциясының батысында орналасқан. Ворден Утрехт провинциясындағы Де-Ронде-Венен (солтүстікте), Стичце-Вект (солтүстік-шығыста), Утрехт (шығыста) және Монтфорт (оңтүстікте) муниципалитеттерімен, сондай-ақ Оңтүстік Голландия провинциясындағы Бодегравен-Рейуик (оңтүстік-батыста) және Ниукооп (солтүстік-батыста) муниципалитеттерімен шектеседі. Муниципалитеттегі елді мекендер: Де Мейе, Хармелен, Камерик, Канис, Ворден және Зегвельд.
Woerden is located at in the west of the province of Utrecht in the center of the Netherlands. Woerden is bordered by the municipalities of De Ronde Venen (in the north), Stichtse Vecht (northeast), Utrecht (east), and Montfoort (south) in the province of Utrecht and Bodegraven Reeuwijk (southwest) and Nieuwkoop (northwest) in the province of South Holland. The population centers in the municipality are De Meije, Harmelen, Kamerik, Kanis, Woerden, and Zegveld.