Ваң Цзясян: Революционер, переводчик және ҚКП-ның тарихындағы тұлға
Wang Jiaxiang
Ван Цзяцян: биография переводчика, учившегося в СССР и связанного с Сунь Ятсеном. Революционер, прошедший обучение в Московском университете имени Сунь Ятсена.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
аудармашы "Ван Цзясиангфэн дәстүрлі түрде Ван Цзяцян деп жазылады".
the translator
'Wang Jiaxiangefn|Romanised traditionally as Wang Jiaqiang''.
Саяси өмірбаяны
Ван, Аньхой провинциясының Цзинь уезінің тумасы, жер иелері отбасында дүниеге келді және Уху қаласындағы ағылшын миссионерлік мектебінде білім алды. 1925 жылдың қыркүйегінде Шанхай университетінің жатақ мектебінде оқуға түсті. Бір айдан кейін ол Жастар лигасына қосылды, жақын арада Кеңес Одағына жол тартты және Мәскеудегі Сунь Ятсен атындағы университетке оқуға қабылданды. Бұл оқу орны Сунь Ятсеннің Кеңес Одағы мен Қытай Коммунистік партиясымен (ҚКП) одақтасу саясаты бойынша құрылды және Қытайға оралып, революциялық қызмет атқаратын кадрларды даярлау мақсатында оның есімімен аталып, құрылды.
Wang, a native of Jing County, Anhui, was born into a landlord family and attended an English missionary school in Wuhu. In September 1925 he began attending the affiliated middle school of Shanghai University. One month later he joined the Youth League, and was soon en route to the Soviet Union, studying at the Moscow Sun Yat sen University. This institution was established under Sun Yat Sen's policy of alliance with the Soviet Union and the CCP, and named after him to train revolutionaries who would return to China.
"28 большевик" қатарына қосылу
Мәскеуде Ван Мин, Чжан Вэньцян, Бо Гу және басқа студенттерден тұратын, "28 большевик" деп аталатын (мүшелігі нақты бекітілмеген коалиция) топқа қосылды, олар бірлесіп Қытайда революция жасауға ниет білдірді. 1928 жылы, Мәскеуде жүрген кезінде Ван Қытай Коммунистік партиясына мүше болды. Оқытушысы, Мәскеу Сунь Ятсен университетінің президенті және кейіннен Қытайдағы Коминтерн өкілі Павел Мифтің қолдауымен 28 большевик Қытайға қайтарылып, ҚКП басшылығын өз қолына алуға жіберілді. "28 большевиктің" елге оралуы 1929 жылдың басында Ван Мин мен Чэн Юандаодан басталды, ал 1930 жылы Ван Цзясян оралды. Алайда, 1930 жылдың 11 маусымында партияны бақылауға алуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталып, Ван Гонконгқа жіберілді. Дегенмен, большевиктер 1930 жылы Ли Лисанмен болған билік үшін күрестен кейін партияны өз билігіне алды. Әріптестерімен салыстырғанда Ван партия газетінің хатшысы және екі партия журналының бас редакторы лауазымдарын алып, салыстырмалы түрде аз маңызды міндеттерді атқарды.
In Moscow, Wang joined the cohort consisting of Wang Ming, Zhang Wentian, Bo Gu and other students, called the "28 Bolsheviks" (a coalition whose precise membership is in dispute), jointly expressing a wish to engage in revolution in China. In 1928, while still in Moscow, Wang joined the Chinese Communist Party. With the support from their mentor Pavel Mif, the president of Moscow Sun Yat sen University and then representative of Comintern to China, the 28 Bolsheviks were sent back to China to take leadership of the CCP. The return of the "28 Bolsheviks" began with Wang Ming and Chen Yuandao in early 1929, with Wang Jiaxiang returning in 1930. On 11 June 1930, however, Wang was sent to Hong Kong after an abortive attempt to take control of the Party. The Bolsheviks eventually did successfully take power over the Party after a power struggle with Li Lisan in 1930, however. Compared with his counterparts, Wang received the relatively less important task of secretary for the party newspaper and chief editor of two Party journals.
"Большевиктердің" құлдырауы
Ван Цзясян 1935 жылы Цунь конференциясында Чжан Вэньцзян және Ян Шанкунь сияқты басқа мүшелермен бірге "большевиктерден" бас тартып, Мао лагеріне қосылған алғашқылардың бірі болды. Бо Гу бас хатшылықтан алынып, оның орнына Чжан келді (бірақ ол Политбюро мүшесі болып қалды), ал Ван Цзясян Мао мен Чжоу Энлаймен бірге Қызыл Армияны басқаруға ие болды.
Wang Jiaxiang was one of the early defectors from the 'Bolsheviks', coming over to Mao's camp during the Zunyi conference in 1935 with other members Zhang Wentian and Yang Shangkun. Bo Gu was dismissed as general secretary and replaced by Zhang (though he remained a member of the Politburo), and Wang Jiaxiang rose to control the Red Army along with Mao and Zhou Enlai.
Яньань қаласында
Ван Яньаньға жеткеннен кейін 1937 жылы Компартияның Коминтернге делегаты ретінде Мәскеуге жіберілді. Ван келесі жылы Маоға маңызды құрметпен оралды: Георгий Димитровтың, Коминтерннің сол кездегі жетекшілерінің бірі, ҚКП-ның біртұтас фронт жұмысын бекіткен және партиядағы Маоның жетекші орнын қолдаған деген хабарлама. Бұл хабарламаның нақтылығы әлі де күмәнді болғанымен, Мао оны өзінің жоғарғы басшы екендігінің заңдылығын дәлелдейтін маңызды дәлел ретінде пайдаланды. Сыйлық ретінде Ван Маоның қарсыласы Ван Миннің орнына ҚКП Орталық әскери комитетінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Осы кезде Екінші Қытай-Жапон соғысы басталды, Қытай Қызыл Армиясы 8-ші маршрут армиясына қайта ұйымдастырылды, ал Ван Цзясян саяси бөлімнің директоры болып тағайындалды, ол Цзю Дэ мен Пэн Дехуаимен бірге әскери басқаруды жүзеге асырды. Сонымен қатар, ол комиссар және ҚКП Саяси бюросының мүшесі болып сайланды, бұл оны партиядағы ең жоғары беделге жеткізді.
After Wang reached Yan'an, he was sent to Moscow as CCP delegate to Comintern in 1937. Wang came back the next year with an important tribute to Mao: an alleged oral message from Georgi Dimitrov, one of the leaders of Comintern at that time, that approved the CCP's united front work and endorsed Mao's leading position in the Party. Although the authenticity of this message is still in question, Mao did exploit it as pivotal proof for the legitimacy of his being supreme leader. As a reward, Wang was appointed as Vice Chairman of Central Military Committee of CCP, replacing Mao's rival Wang Ming. During that time the Second Sino Japanese War broke out, Chinese Red Army was reorganised into 8th Route Army, and Wang Jiaxiang was appointed as Director of Political Department, taking charge of military command with Zhu De and Peng Dehuai. At the same time, he was elected as Commissioner and member of the CCP Politburo, bringing him to his greatest prominence in the Party so far.
Маоның үгіт-насихаттары
1943 жылы Ван Маоизм тұжырымдамасын алғаш рет насихаттады, Маомен бірге Яньаньдағы Орталық зерттеу тобын жетектеп, барлық Политбюро мүшелерін сөйлеуге мәжбүрлеген жұмылдыру жиналыстарын қадағалады. Бұл "субъективизм мен сектанттықтарды жойып, осылайша партия кадрларын сақтау" мақсатымен басталған Яньань түзеу қозғалысының басталуын білдірді. Ван Мао Цзэдун әрқашан "диалектикалық материализмді" ұстанғанын және Лю Шаоци де солай болғанын айтты, бұл Мао мен Лю арасындағы одақты нығайтты. Ван сондай-ақ теорияға тым терең бойлаған және "практикалық жұмыс тәжірибесінен" құралған адамдарды сынады. Мао да Ванға жақсылықпен жауап берді. Томас Кампен Маоның 1945 жылғы жетінші партия съезіндегі сөйлеген сөзін "өте қызықты" деп сипаттайды, себебі ол Ванның Орталық комитетке өтуін қолдады және Ванның (және Рен Бишидің) Кеңес аймағына келгеннен кейінгі үлесін атап өтті. (Мао 1966 жылғы қазан айында Ван Цзисянды "Донгу шайқасына қолдау көрсеткені үшін" мақтады. Кампен: "Бұл Маоның Ванның қолдауына алғыс айтқанын және осы оқиғаны ондаған жылдар бойы есінде сақтағанын көрсетеді", - деп жазады.)
In 1943 Wang was the first to promote the concept of Maoism, co heading (with Mao) the Central Study Group in Yan'an which oversaw the mobilisation meetings which forced all Politburo members to speak. This marked the launch of the Yan'an rectification movement, whose goal was "to destroy subjectivism and sectarianism and thereby save the party's cadres." Wang proposed that Mao Zedong had always upheld "dialectical materialism", and that Liu Shaoqi had also, cementing the alliance between Mao and Liu. Wang also criticised those who were too embedded in theory and lacked "practical work experience." Mao in turn reciprocated Wang's attentions. Thomas Kampen calls a speech by Mao at the Seventh Party Congress of 1945 "very interesting," given that he advocated Wang's entry to the Central Committee and spoke of Wang (and Ren Bishi's) contributions to the cause after their arrival in the Soviet area. (Mao again in October 1966 praised Wang Jixiang "for he approved of the battle at Donggu." Kampen writes: "It demonstrates that Mao was grateful for Wang's support and remembered the event for decades."
Солтүстік-шығысқа тағайындалдым
Қытай азамат соғысы кезінде Ван Линь Бяо мен Гао Ганмен бірге Солтүстік-Шығыс Қытайға жіберілді, бірақ олардың бағыныштысы ретінде ғана, Қалалық ұйымдастыру департаментінің министрі және ҚКП Солтүстік-Шығыс бюросының үгіт-насихат департаментінің міндетін атқарушы министрі лауазымдарында қызмет етті.
During the Chinese Civil War, Wang was sent to northeast China to work with Lin Biao and Gao Gang, but only as their subordinate with the titles of Minister of City Organisation Department and acting Minister of Propaganda Department of Northeast Bureau of CCP.
Бостандықтан кейін
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Ван Қытайдың Кеңес Одағындағы алғашқы елшісі, кейін Сыртқы істер министрлігінің хатшысы болып тағайындалды. 1951 жылы Ван ҚКП Сыртқы байланыстар департаментінің министрі болып тағайындалды. 1956 жылы 8-ші Ұлттық съездің 1-ші пленум отырысында Ван Цзиньпин ҚКП Орталық комитетінің комиссары және хатшысы болып сайланды, бұл оған тағы бір жоғарылау әкелді. Ол жақын досы Чжан Вэньтяньнан ұзақ өмір сүрді, Чжан Вэньтянь 1959 жылы Лушань отырысында қуғынға ұшырады, бірақ Ван да Мәдени революциядан аман қалмады. Ванның әйелі Чжу Чжунли (朱仲丽) бұрын әскерде медбике болып жұмыс істеген, ал бір кезде 8-ші маршрут армиясында халықаралық ерікті ретінде жұмыс істеген канадалық дәрігер Норман Бетуннің көмекшісі болған. Олар некелескеннен кейін ондаған жылдар бірге өмір сүрді. Қазір Чжу Цзян Цин және Мао Цзэдун туралы естеліктер жазатын белсенді жазушы.
After the establishment of People's Republic of China in 1949, Wang was appointed as first Chinese Ambassador to Soviet Union, and then Under Secretary of Foreign Ministry. In 1951 Wang was appointed as Minister of External Communication Department of CCP. Although Wang received another promotion in being elected as Commissioner and Secretariat of Central Committee of CCP in the 1st Plenary Meeting of 8th National Congress of CCP in 1956 and survived longer in political life than his close friend Zhang Wentian, who was purged in the Lushan Meeting in 1959, he still could not survive the Cultural Revolution. Wang's wife Zhu Zhongli (朱仲丽) used to be a nurse working for the army and once was assistant of Canadian doctor Bethune who worked for 8th Route Army as an international volunteer. They lived together for several decades after marriage. Now Zhu is an active writer writing memoirs on Jiang Qing and Mao Zedong.