Бас және мойын артерияларының анатомиялық құрылысы
Common carotid artery
Жартылай қан тамырлары – бас пен мойынға қан жеткізетін орталық артериялар. Оң және сол жалпы қарын артерияларының анатомиясы, басталуы мен тармақталуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бас пен мойынға қанмен қамтамасыз ететін екі артерияның бірі.
One of the two arteries that supply the head and neck with blood
Анатомияда сол және оң ортақ қарын артериялары (каротидтар) (/lang//pron//k//ə/'/r//ɒ//t//ɪ//d/) – бас пен мойынға оттегі бар қанмен қамтамасыз ететін артериялар; олар мойында сыртқы және ішкі қарын артерияларын құру үшін бөлінеді.
In anatomy, the left and right common carotid arteries (carotids) (/lang//pron//k//ə/'/r//ɒ//t//ɪ//d/) are arteries that supply the head and neck with oxygenated blood; they divide in the neck to form the external and internal carotid arteries.
Құрылымы
Жалпы талма артериялары денеде сол және оң жақтарда кездеседі. Бұл артериялар әртүрлі артериялардан басталады, бірақ симметриялық жолмен өтеді. Оң жақ жалпы талма артериясы мойынның брахиоцефальдық түбірінен, ал сол жақ артериясы – көкірек қуысындағы аорталық доғадан басталады. Олар қалқанша безінің жоғарғы жиегінде, төртінші мойын омыртқасы деңгейінде сыртқы және ішкі талма артерияларына бөлінеді. Сол жақ жалпы талма артериясын екі бөлікке бөлуге болады: көкірек (торакалды) бөлігі және мойын (цервикалды) бөлігі. Оң жақ жалпы талма артериясы мойында немесе мойынға жақын басталады және тек шағын көкірек бөлігін қамтиды. Биоинженерлік әдебиеттерде жалпы талма артериясының геометриялық құрылымын сапалық және математикалық (сандық) тұрғыдан сипаттауға арналған зерттеулер бар.
The common carotid arteries are present on the left and right sides of the body. These arteries originate from different arteries but follow symmetrical courses. The right common carotid originates in the neck from the brachiocephalic trunk; the left from the aortic arch in the thorax. These split into the external and internal carotid arteries at the upper border of the thyroid cartilage, at around the level of the fourth cervical vertebra. The left common carotid artery can be thought of as having two parts: a thoracic (chest) part and a cervical (neck) part. The right common carotid originates in or close to the neck and contains only a small thoracic portion. There are studies in the bioengineering literature that have looked into characterizing the geometric structure of the common carotid artery from both qualitative and mathematical (quantitative) standpoints.
Қосалқы айналым
Бас сүйектің сыртындағы негізгі коммуникациялар жоғары және төменгі қалқанша без артериялары, терең мойын артериясы және жеңіл қан тамырының төменгі тармағы арасында жүзеге асады; омыртқа артериясы бас сүйек ішінде ішкі қан тамырының орнын басады.
The chief communications outside the skull take place between the superior and inferior thyroid arteries, and the deep cervical artery and the descending branch of the occipital artery; the vertebral artery takes the place of the internal carotid artery within the cranium.
Шығу тегі
Оң жақ ортақ қарын тамыры стерноклавикулярлық буынның жоғарғы жиегінен жоғары көтерілуі мүмкін; бұл өзгеріс жағдайлардың шамамен 12 пайызында кездеседі. Басқа жағдайларда оң жақ артерия аорта доғасынан жеке тармақ ретінде немесе сол жақ қарын тамырымен бірге шығуы мүмкін. Сол жақ ортақ қарын тамыры басталуында оң жаққа қарағанда көбірек өзгерістерге ұшырайды. Аномалиялық жағдайлардың көпшілігінде ол қолтық-бас артериясымен (брахиоцефальдық сүйекпен) бірге шығады; егер бұл артерия болмаса, екі қарын тамыры көбінесе бір артериямен шығады. Аорта доғасының орны ауысқан жағдайларды есептемегенде, ол сирек сол жақ қолтық асты артериясымен (подключицалық артериямен) қосылады.
The right common carotid may rise above the level of the upper border of the sternoclavicular joint; this variation occurs in about 12 percent of cases. In other cases, the artery on the right side may arise as a separate branch from the arch of the aorta, or in conjunction with the left carotid. The left common carotid varies in its origin more than the right. In the majority of abnormal cases it arises with the brachiocephalic trunk; if that artery is absent, the two carotids arise usually by a single trunk. It is rarely joined with the left subclavian artery, except in cases of transposition of the aortic arch.
Бөлу нүктесі
Аномальдық жағдайлардың көпшілігінде бифуркация қалыптыдан жоғары орналасады, артерия тіл бунағының қарама-қарсы немесе тіпті жоғары бөлінеді; одан сирек, төмен, көмекейдің ортасының қарама-қарсы немесе шегіршік қабыршақтың төменгі жиегінде кездеседі. Кем дегенде бір жағдайда артерияның ұзындығы 4 см-ге жетеді және мойын тамырының түбінде екіге бөлінеді. Өте сирек жағдайларда ортақ қарын артериясы мойында еш бөлінбестен жоғары көтеріледі, сыртқы немесе ішкі қарын артериясы болмайды; ал кейбір жағдайларда ортақ қарын артериясының өзі болмай, сыртқы және ішкі қарын артериялары тікелей аортадан басталады. Бұл ерекшелік кейбір жағдайларда екі жақта да, ал басқаларында бір жақта байқалды.
In the majority of abnormal cases, the bifurcation occurs higher than usual, the artery dividing opposite or even above the hyoid bone; more rarely, it occurs below, opposite the middle of the larynx, or the lower border of the cricoid cartilage. In at least one reported case, the artery was only 4 cm in length and divided at the root of the neck. Very rarely, the common carotid artery ascends in the neck without any subdivision, either the external or the internal carotid being absent; and in a few cases the common carotid has itself been found to be absent, the external and internal carotids arising directly from the arch of the aorta. This peculiarity existed on both sides in some instances, on one side in others.
Кейбір салалар
Жалпы қарын артериясы, әдетте, екіге бөлінуіне дейін қосымша тармақтар жібермейді, бірақ кейде жоғары қалқанша без артериясын немесе оның көмекей тармағын, көтерілетін жұтқыншақ артериясын, төменгі қалқанша без артериясын, немесе одан да сирек омыртқа артериясын бастайды.
The common carotid usually gives off no branch previous to its bifurcation, but it occasionally gives origin to the superior thyroid artery or its laryngeal branch, the ascending pharyngeal artery, the inferior thyroid artery, or, more rarely, the vertebral artery.
Диагностика
Жалпы каротид артерияларының жағдайы мен денсаулығы көбінесе Доплерлік ультрадыбыс, КТ-ангиография немесе фазалық контрастты магниттік-резонанстық бейнелеу (PC MRI) арқылы бағаланады. Әдетте, жалпы каротид артериясындағы қан ағынының жылдамдығы систолалық ең жоғары жылдамдық (PSV) және диастолалық соңғы жылдамдық (EDV) ретінде өлшенеді. 20-29 жастағы нормативті еркектерді зерттеуде орташа PSV 115 см/с, ал EDV 32 см/с болды. 80 жастан асқан еркектерде орташа PSV 88 см/с, ал EDV 17 см/с болды.
The condition and health of the common carotid arteries is usually evaluated using Doppler ultrasound, CT angiography or phase contrast magnetic resonance imaging (PC MRI). Typically, blood flow velocities in the common carotid artery are measured as peak systolic velocity (PSV) and end diastolic velocity (EDV). In a study of normative men aged 20 29 years, the average PSV was 115 cm/sec and EDV was 32 cm/sec. In men 80 years and older, the average PSV was 88 cm/sec and EDV was 17 cm/sec.