Кіріспе

Герман суретшісі Герман Макс Пехштейн (31 желтоқсан 1881 – 29 маусым 1955) – неміс экспрессионисі, суретші және гравюра шебері, Die Brücke тобының мүшесі. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Батыс фронтында шайқасты, ал оның өнері нацистер тарапынан «Бұзылған өнер» деп танылды. Нацистік кезеңде неміс музейлерінен 300-ден астам картина алынып қойылды.

Өмір және мансап

Пехштейн Цвиккау қаласында, тоқыма фабрикасында жұмыс істеген шебердің ұлы ретінде дүниеге келді. Сегіз баласы бар отбасы әкесінің жалақысымен күш көрді. Винсент ван Гогтың өнерімен ерте танысу Пехштейннің экспрессионизмге қарай дамуына түрткіс болды. Ол алдымен туған қаласында декоратор болып жұмыс істеді, содан кейін Дрездендегі Қолданбалы өнер мектебіне, одан кейін Корольдік өнер академиясына қабылданды, онда суретші Отто Гуссманмен және сәулетші Вильгельм Крейспен танысты. 1902 жылдан бастап ол Гуссманның шәкірті болды; бұл қарым-қатынас 1906 жылға дейін жалғасты, содан кейін Пехштейн Эрих Геккельмен танысып, Die Brücke өнер тобына шақырылды. Формалды өнер білімі алған жалғыз мүше ол болды. 1910 жылға дейін Brücke тобының белсенді мүшесі болды және көбінесе Brücke суретшілерімен бірге жұмыс істеді, осы кезеңде біртекті стиль қалыптасты. 1905 жылы ол Дрезденде болды, онда этнография музейі Оңтүстік теңіздерден әкелген ағаш оюларын көрсетті. Осының нәтижесінде ол өзінің алғашқы ағаш кескінін жасады. 1907 жылы Пехштейн Италияға жүлде алу үшін сапар шекті, ал 1908 жылы оралғаннан кейін Парижде уақыт өткізді, онда фавист суретшісі Кис ван Донгенмен танысты және оны Die Brücke тобына қосылуға көндірді. Содан кейін Пехштейн сол жылы Берлинге көшті (басқа суретшілер де келесі үш жылда осындай қадам жасады). 1910 жылы Берлин сецессиясында көрмеге қатысудан түбегейлі бас тартқаннан кейін, ол Жаңа сецессияны құруға көмектесті және оның төрағасы болды, сондай-ақ Ван Гог, Матисс және фавистер өнерінен шабыттанған сәндік және түрлі-түсті гравюралары үшін танылды. 1912 жылы, жылдар бойы жиналған шиеленістен кейін, Пехштейн өзінің бірнеше жұмыстарын жоғарыда аталған Берлин сецессиясында Brücke тобының басқа мүшелерінің суреттерізсіз, жеке өзі көрмеге қойғаннан кейін Brücke тобынан қуылды. 2021 жылдың шілдесінде Франция Хьюго Симонның мұрагерлеріне Пехштейннің «Жаланбайлы пейзажда» атты суретін қайтару туралы шешім қабылдады. 2023 жылы Christie's нацистер тарапынан депортацияланып, өлтірілген еврей тоқыма өнеркәсібі және өнер коллекционері Роберт Грейцтің мұрагерлерімен келісімге келді, Грейцтің қызы Оңтүстік Африкада босқын ретінде сатқан «Кесемен натюрморт» туралғы мәселені шешті. Ол өнімді гравюра шебері болды, 421 литография, 315 ағаш кескіні және линогравюра, сондай-ақ 165 интальолық гравюра, көбінесе офорттар жасады.

Жеке өмір

Ол 1911 жылдан 1923 жылға дейін Шарлотта Карполатқа үйленген, ал кейін Марта Мёльлерге үйленді.

Өнер нарығы

1999 жылы Sotheby's аукционында сары маска киген әйелдің портреті "Сары маска I" (1910) 1,37 миллион долларға сатылды. 2008 жылы "Zirkus mit Dromedaren" (шамамен 1920) Лондонда 1,9 миллион фунт стерлингке сатылды.