Кіріспе

Дезидерата (фл. 771) – франктер патшасының жұбайы. Ол Ломбардтар патшасы Дезидерий мен оның әйелі, Ломбардтар патшайымы Ансаның төрт қызының бірі болған. Дезидерата 770 жылы Франция мен Ломбардтар Корольдігі арасында беделді байланыс құру мақсатымен Ұлы Карлға үйленді. Бұл неке сонымен қатар Францияның орталық аймақтарын басқарған Карлман І, Карлдың інісін оқшаулауға да бағытталған. Олардың некесі бір жылға ғана созылды және балалары болған жоқ.

Ұлы Карлмен неке

Дезидерата – Карл I-нің бірінші (немесе мүмкін екінші) әйелі болған. (Шарлеменнің Химильтрудамен қарым-қатынасының мәні туралы сұрақтар бар, ол оның бірінші әйелі болуы мүмкін.) Каролинг тарихшысы Джанет Нельсон франктар мен ломбардтардың Дезидератаға үйлену арқасында құрылған одағы Карлманға қарсы бағытталғанын, оның жерін қоршап алғанын жазады. Бұл некеге папа Стефан III қарсы болды және 770 жылдың жазында Карлмен және Карлманға «франктердің ең танымал руы мен елге жаратылыс әкелген ломбардтардың бұзылған ұрпағы» арасындағы одақтан көңілінің қалғанын жазды. Бұл неке туралы Корольдік франк жылнамаларында не олардың жаңартылған нұсқасында еске алынбаған. Дегенмен, бұл туралы Айнхардтың «Шарлемен өмірі» атты еңбегінің 18-тарауында қысқаша айтылады, онда «анасының ықпалымен [Шарлемен] Дезидерийдің қызына үйленді» деп жазылған.

Оның аты туралы пікірталас

Ол көбінесе Дезидерата деп аталғанымен, оның атына қатысты пікірталас бар. Бір тұжырым бойынша, бұл ат 19 ғасырдағы Monumenta Germaniae Historica нұсқасындағы редакциялық қатеден туындаған, онда desideratam filiam (латынша "қажетті қыз") сөзіндегі "D" әрпі үлкен әріппен жазылған. Жанет Нельсон Дезидератаның нақты аты "Герперга" болуы ықтимал деп санайды. Нельсон мұны бірнеше себеппен түсіндіреді: біріншіден, бұл ат Дезидерийдің басқа қыздарының аттарымен үйлеседі, олардың барлығы "перга" жұрнағымен аяқталады. Екіншіден, Карлманның әйелі Герберга деп аталған, және Нельсонның пікірінше, Герберга Карлманның өлімінен кейін Дезидерийге қашқанда, Лоббс жылнамасы олардың есімдерінің ұқсастығынан оның әкесіне қашып бара жатыр деп түсінген. Сонымен қатар, Папа Степан III Карлмен және Карлманға жазған хатында қай бауыры Герпергаға үйленетінін анық білмейді, Нельсон бұл шатасудың себебі Дезидерийдің қызы мен Карлманның әйелінің есімдерінің ұқсастығы екенін айтады. Итальян жазушысы Алессандро Манцони өзінің "Адельчи" трагедиясында оған Эрменгарда есімін қойған.