Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық актриса (1839-1914) Эллен Лоулес Тернан (3 наурыз 1839 - 25 сәуір 1914), Нелли Тернан немесе Нелли Уортон Робинсон деп те белгілі, ағылшын актрисасы, автор Чарльз Диккенспен байланысы үшін танымал.
British actress (1839–1914)
Ellen Lawless Ternan (3 March 1839 – 25 April 1914), also known as Nelly Ternan or Nelly Wharton Robinson, was an English actress known for her association with the author Charles Dickens.
Туу және отбасылық өмір
Эллен Тернан Кент штатының Рочестер қаласында дүниеге келді, ол Диккеннің балалық шағы өткен Чатем қаласына тікелей іргелес. Ол төрт баланың үшіншісі болды; оның бала кезінде қайтыс болған ағасы және Мария және Франсис есімді екі әпкесі (кейіннен Энтони Троллоптың ағасы Томас Адольф Троллоптың екінші әйелі) болды. Оның ата-анасы Томас Лоулес Тернан және Франсис Элеонор Тернан (туған есімі Джарман) екеуі де белгілі бір актерлер болған.
Ellen Ternan was born in Rochester, Kent, which directly adjoins the town of Dicken's childhood, Chatham. She was the third of four children; she had a brother who died in infancy and two sisters named Maria and Frances (later the second wife of Thomas Adolphus Trollope, the brother of Anthony Trollope). Her parents, Thomas Lawless Ternan and Frances Eleanor Ternan (née Jarman), were both actors of some distinction.
Театр
Тернан сахнаға үш жасында Шеффилдте дебют жасады, ол және оның екі әпкесі "балалық құбылыс" ретінде таныстырылды. Эллен үш әйел бауырластың ең аз театрлық дарындысы деп саналды, бірақ ол провинцияларда, әсіресе әкесі 1846 жылы қазанда Бетнал Гриндегі психикалық ауруханада қайтыс болғаннан кейін көп жұмыс істеді. 1857 жылы оны Чарльз Диккенс Лондонның Хеймаркет театрында өнер көрсеткенін байқады. Ол оны досының, актер және драматург Альфред Уиганның ұсынысы бойынша, анасы мен әпкесі Мариямен бірге, Манчестерде 1857 жылдың тамызында Уилки Коллинздің "Қалқан тереңдігі" атты үш қойылымында ойнатты. Кәсіби актрисалардың әуесқой ер адамдармен бірге ойнауына шақырылуы жат емес еді; Тернан ханым шотландтық медбике рөлін ойнады; Мария, Клара батыр; және Нелли (Эллен) Диккенстің он жеті жасар қызы Кейти Диккенстен қыздың рөлін алды.
Ternan made her stage debut in Sheffield at the age of three, and she and her two sisters were presented as "infant phenomena". Ellen was considered the least theatrically gifted of the three sisters, but she worked extensively in the provinces, particularly after her father died in October 1846 in the Bethnal Green Insane Asylum. In 1857, she was spotted by Charles Dickens performing at London's Haymarket Theatre. He cast her, on the recommendation of his friend, actor and playwright Alfred Wigan, along with her mother and sister Maria, in three performances of The Frozen Deep by Wilkie Collins in Manchester in August 1857. It was not unusual for professional actresses to be invited to appear with amateur gentlemen; Mrs Ternan played a Scottish nurse; Maria, the heroine Clara; and Nelly (Ellen) took over the girl's part from Katey Dickens, Dickens's seventeen year old daughter.
Чарльз Диккенспен байланысы
1857 жылдың қыркүйек айының ортасында Чарльз Диккенс Уилки Коллинзмен бірге Донкастерге Эллен Тернанның "Петтикоаттардың үй жануарлары" спектаклін көруге барды. Сол кезде ол Джон Форстерге әйелімен қарым-қатынасының бұзылып жатқанын жазған болатын. "Байқау Кэтрин мен бір-бірімізге жарамағанбыз [ ] Қазір болып жатқан жағдайдың үнемі келе жатқанын көрдім ". Диккенс Тернанмен кездескенде 45 жаста болатын. Ол кезде ол 18 жаста, кіші қызы Кейтиден 6 ай ғана үлкен. 1935 және 1936 жылдары жарық көрген екі кітапта Томас Райт олардың қарым-қатынасы бар екенін мәлімдейді, ол мұны Тернанның бәрін мойындағанын мәлімдеген канон Бенхемнен естігенін айтты. Егер солай болса, Диккенс Тернанмен болған қарым-қатынасын жұртшылықтан жасырып отырды. Чарльз Диккенс пен Эллен Тернанның қарым-қатынасының сипатына қатысты дәлелдер аз, өйткені Диккенс, Тернан және Тернанның әпкелері қарым-қатынас туралы ешқандай жазба қалдырмады және олар қарым-қатынасқа қатысты хат-хабардың көпшілігін жойды. Біз "біз білмейтін" деп мәлімдейді Виктория дәуірінің әдебиеті профессоры Чарльз Диккенске ерекше қызығушылық танытатын Майкл Слейтер, 2009 жылы Диккенстің өмірбаянында. Питер Акройд биографы "Диккенс пен Элленнің осы кезеңдегі нақты қарым-қатынасы туралы көптеген болжамдар" туралы "бірден-бір дәлел табылмағандығын айту керек" деп жазады. Акройд пен Слейтерден бұрынғы жазушылар Райт пен басқа авторлардың Тернан Диккенстің сүйіктісі болған деген пікірлерін негізінен шындық деп санайды. Алайда, Диккенс ілімінің зерттеушісі Брайан Рак 2022 жылы Диккенс стипендиясының "Диккенс" журналында болжамдағы романның баламалы нұсқасын егжей-тегжейлі баяндады. Рак Тернан Диккенстің заңсыз қызы деген пікірді ұсынды және бұл Диккенс, Тернан және оның анасы арасындағы 1857 жылы дамыған өмір бойы жақын қарым-қатынастың ерекше сипатын түсіндіреді. Айрықша танымал ирланд жазушысы Кора Харрисон да 2021 жылы, Рактың стипендиясынан бұрын, осы көзқарасқа келді. Харрисон бұл идеяға роман жазды. "Мен оның сүйіктісі емес, қызы болғанына сенімдімін", - дейді ол. Диккенс зерттеушілері бұл пікірді әлі қарастырмаған. Диккенстің өмірбаянын жазған даулы Хелена Келли, Рак пен Харрисонның пікірін келтіре отырып, бұл көзқарасты "мүмкін емес", бірақ "әсіресе ықтимал" деп атамайды. Акройд шын мәнінде Кішкентай Дорриттегі әке-қыз қарым-қатынасы нұсқау ретінде қызмет ете алады деп болжайды: "Диккенстің Эллен Тернанға деген махаббатының дәл осы түрі емес пе?". Рак пен Харрисон Диккенстің қыздарына, некеден тыс күйеуге қатысты барлық шығармалары және Тернан мен оның анасына деген ортақ қызықтығы оның шын мәнінде оның қызы болғанын көрсетеді деп айтады. Тернан ақылды, сүйкімді, мінез-құлық күшті, әдебиет пен театрға қызығушылық танытқан. Диккенс Тернанды өзінің "жалған шеңбері" деп атаған. Бір "жалған әңгімеге" сәйкес, 1858 жылы Кэтрин Диккенс Лондонның зергерінен келген бір пакетін ашқанда, жағдай ең нашар болды. Оның ішінде күйеуі жазған хатпен бірге Тернанға арналған алтын білезік бар еді. Чарльз мен Кэтрин Диккенс 22 жылдық некеден кейін сол жылдың мамыр айында ажырасты. Тернан 1860 жылы сахнадан кетіп, сол кезден бастап Диккенс қаржылай қолдау көрсетті. Кейде ол онымен бірге саяхаттады, бұл 9 маусымда Кенттегі Стейплхерст темір жол апаты кезінде болды. Олар Тернанның анасымен бірге Францияға сапардан қайтып келе жатқанда. Ол 1867 жылы Америкаға сапарына алып бару жоспарын тастады, өйткені олардың қарым-қатынасы америкалық баспасөзде жарияланады деп қорықты. Тернан мен оның анасы Диккенс Беркширдегі Слау қаласында және кейін Саутварктегі Нунхедте жалған есімдермен алған үйлерде тұрды. Тернанның нәресте кезінде қайтыс болған ұлы бар деген болжам бар. Алайда өмірбаянын жазған Питер Аккройд олардың "бір жағынан да 'жетіліп' кеткені мүмкін емес" деп мәлімдейді. Акройдтың осы тұстағы сезім күшін Харрисон қайталайды. 2020 жылы шыққан "Сырлы жаз" атты көркем шығармасының сюжеті Тернан, оның анасы және Диккенспен бірге, оның ойдан шығарылған Чарльз Диккенсін Эллен Тернанның құпия әкесі ретінде көрсетеді. Диккенс көптеген ғалымдар мен түсіндірмешілердің пікірінше, өзінің бірнеше әйел кейіпкерлерін Тернанға негіздеген, соның ішінде Эстелла Ұлы үміттерде, Белла Уилфер Біздің ортақ досымызда және Эдвин Друдтың құпиясында Хелена Лэндлесс. Басқалар одан, әсіресе Люси Манеттен, екі қаланың әңгімесінде, Тернан Диккенстің қызы деген ұсынысты ерекше тиімді түсіндіруге талпынған болуы м...
In mid September 1857, Charles Dickens went with Wilkie Collins to Doncaster to see Ellen Ternan perform in The Pet of the Petticoats at the Theatre Royal. At the time, he had written to John Forster that his relationship with his wife was disintegrating; 'Poor Catherine and I are not made for each other [ ] What is now befalling I have seen steadily coming'. Dickens was 45 years old when he met Ternan. She was 18 at the time, only 6 months older than his youngest daughter Katey. In two books published in 1935 and 1936, Thomas Wright alleged that they had an affair, stating that he had heard it from Canon Benham, who claimed that Ternan had confessed all. If so, Dickens kept his affair with Ternan secret from the general public. There is little evidence pertaining to the nature of Charles Dickens and Ellen Ternan's relationship because neither Dickens, Ternan, nor Ternan's sisters left any account of the relationship, and they destroyed most correspondence relevant to the relationship. We "simply do not know" asserts the professor of Victorian literature with a special interest in Charles Dickens, Michael Slater, in his 2009 biography of Dickens. On the "many speculations about the exact relationship between Dickens and Ellen in this period" biographer Peter Ackroyd writes, "it has to be said at once that no evidence has been found for any of these more dramatic possibilities." Writers prior to the scholarship of Ackroyd and Slater have largely assumed the truth of Wright and other authors' assertions that Ternan was Dickens' mistress. However, an alternative version of the supposed affair was detailed in 2022 by the Dickens scholar Brian Ruck in the Dickens Fellowship's journal The Dickensian. Ruck presented the view that Ternan is Dickens' illegitimate daughter, and that this accounts for the peculiar nature of the life long intimacy between Dickens, Ternan and her mother that developed circa 1857. Critically acclaimed Irish author Cora Harrison also arrived at this view independently, in 2021, just prior to Ruck's scholarship. Harrison based a novel on the concept. "I am convinced that she was not his mistress, but his daughter" she states. The view has yet to be further considered by scholars of Dickens. Controversial Dickens biographer Helena Kelly, citing Ruck and Harrison, calls the view "not impossible", but not "particularly plausible". Ackroyd indeed suggests that the father daughter relationship portrayed in Little Dorrit could act as a guide: "Could it not be precisely this form of love which Dickens had for Ellen Ternan?". Ruck and Harrison argue that in fact the whole body of Dickens's works in relation to daughters, illegitimacy, and his joint attention to Ternan and her mother together, suggests that in fact she was indeed his daughter. Ternan was clever, charming, a force of character, and interested in literature and the theatre. Dickens referred to Ternan as his "magic circle of one." According to a "gossipy tale", matters came to a head in 1858 when Catherine Dickens opened a packet delivered by a London jeweller. It contained a gold bracelet meant for Ternan, with a note written by her husband. Charles and Catherine Dickens separated that May, after 22 years of marriage. Ternan left the stage in 1860, and was financially supported by Dickens from that point onward. She sometimes travelled with him, which was the case in the event of the Staplehurst rail crash in Kent on 9 June 1865 as they and Ternan's mother were returning from a visit to France. Allegedly, he abandoned a plan to take her on his visit to America in 1867 for fear that their relationship would be publicized by the American press. Ternan and her mother lived in houses Dickens took under false names at Slough in Berkshire and later at Nunhead in Southwark. There has been speculation that Ternan gave birth to a son who died in infancy. However, biographer Peter Ackroyd asserts that it is "inconceivable" that theirs was "in any sense a 'consummated' affair". Ackroyd's strength of feeling on this point is taken up by Harrison. A subplot of her 2020 fiction, Summer of Secrets, featuring Ternan, her mother, and Dickens, reveals her fictional Charles Dickens as the secret father of Ellen Ternan. Dickens is thought by many scholars and commentators to have based several of his female characters on Ternan, including Estella in Great Expectations, Bella Wilfer in Our Mutual Friend and Helena Landless in The Mystery of Edwin Drood. Others may have been inspired by her, particularly Lucie Manette in A Tale of Two Cities, in which the suggestion that Ternan is Dickens' daughter is a particularly viable interpretation. Dickens left a legacy of £1,000 to Ternan in his will on his death in 1870, precisely the same amount as to his unmarried daughter, and sufficient income from a trust fund to ensure that she would never have to work again.
Кейінгі өмірі мен неке
1876 жылы, Диккенс қайтыс болғаннан кейін алты жыл өткен соң, Тернан Оксфорд түлегі Джордж Уортон Робинсонға үйленді, ол одан 12 жас кіші және Диккенспен тығыз байланысы туралы ештеңе білмеді. Ол өзін одан 14 жас кіші (23 жаста емес, 37 жаста) ретінде таныстырды. Олардың ұлы Джеффри мен қызы Глэдис болды. Тернанның күйеуі 1910 жылы қайтыс болды, ал ол соңғы жылдары өзінің әпкесі Фрэнсиспен Оңтүстік теңізде өткізді. Ол 1914 жылы 25 сәуірде Лондонның Фулхэм қаласында қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. Диккенстің туған қаласы Портсмуттағы Хайленд Роуд қорымында жерленген.
In 1876, six years after Dickens's death, Ternan married George Wharton Robinson, an Oxford graduate, who was 12 years her junior and knew nothing of her close association with Dickens. She presented herself as 14 years younger (23 years old, rather than 37). The couple had a son, Geoffrey, and a daughter, Gladys, and ran a boys' school in Margate. Ternan's husband died in 1910, and she spent her last years in Southsea with her sister Frances. She died of cancer in Fulham, London on April 25, 1914, and is buried in Highland Road Cemetery in Portsmouth, the city of Dickens's birth.
Болжамдар мен зерттеулер
Диккенс қауымдастығы мен Чарльз Диккенстің тірі қалған жақын отбасы мүшелері 1870 жылы Чарльз Диккенстің қайтыс болған кезінен бастап 1933 жылы оның соңғы тірі қалған баласы сэр Генри Филдлинг Диккенстің қайтыс болған кезіне дейін Эллен Тернан мен Чарльз Диккенстің арасындағы қарым-қатынас туралы толықтай үнсіздік сақтады. Бірнеше Диккенс зерттеушілері келесі жылдары Эллен Тернан мен Чарльз Диккенс арасындағы қарым-қатынастың әртүрлі аспектілері туралы жазды, соның ішінде 1939 жылы Глэдис Стори, 1952 жылы Ада Нисбет, 1959 жылы сэр Феликс Эйлмер және 1985 жылы Кэтрин М Лонгли. 1990 жылы Клэр Томалиннің ең көп сатылған өмірбаянының тақырыбы болды, бұл қарым-қатынасты кең аудиторияға жеткізді. Бұл байланыстың ашылуы туралы қысқаша баяндаманы 2012 жылы профессор Майкл Слэйтер жариялады. Брайан Рактың "The Dickensian, Winter 2022" журналында жарияланған зерттеулері Тернан Диккенстің сүйіктісі емес, заңды емес қызы болған деген пікірді енгізді. Элен Тернан мен оның отбасына қатысты кейбір жазбалар Лондон университеті Сенаттың кітапханасында сақталған.
The Dickens Fellowship and the surviving close family members of Charles Dickens maintained a complete silence about the relationship between Ellen Ternan and Charles Dickens from the time of Charles Dickens's death in 1870 until the death in December 1933 of his last surviving child, Sir Henry Fielding Dickens. Several Dickens researchers wrote about various aspects of the relationship between Ellen Ternan and Charles Dickens in the ensuing years, including Gladys Story in 1939, Ada Nisbet in 1952, Sir Felix Aylmer in 1959, and Katherine M Longley in 1985. Ellen Ternan was the subject of a bestselling biography by Claire Tomalin in 1990, which brought the relationship to a broader general audience. A summary of the story of the discovery of the relationship was published in 2012 by Professor Michael Slater. Research by Brian Ruck published in The Dickensian, Winter 2022, introduced the view that Ternan was Dickens' illegitimate daughter rather than a mistress. Some records relating to Ellen Ternan and her family are held by Senate House Library, University of London.
Театр мен теледидарда сурет салу
Саймон Грейдің оның өмірі туралы "Кішкентай Нелл" пьесасы 2007 жылы Бат қаласындағы Корольдік театрда дүниежүзілік премьерасын өткізді. Оны сэр Питер Холл режиссерлік етті және Луиза Брили Тернанның рөлін сомдады. Бұл оқиға Диккенс (BBC, 2002) және Диккенстің құпия ғашықтары (2008, Channel 4 - бұл бағдарламаның басты тақырыбы болды, оны Чарльз Дэнс ұсынды және Тернанды Эми Шилс және Диккенсті Дэвид Хейг ойнады).
Simon Gray's play about her life, Little Nell, had its world premiere in 2007 at the Theatre Royal, Bath. It was directed by Sir Peter Hall and starred Louise Brealey as Ternan. The affair was featured in the docudramas Dickens (BBC, 2002) and Dickens' Secret Lovers (2008, Channel 4 – it was the main subject of this programme, presented by Charles Dance and with Ternan played by Amy Shiels and Dickens by David Haig).
Романдағы суреттер
Кора Харрисонның 2020 жылғы "Секреттер жазғы" романында Диккенс пен Уилки Коллинз, басқа да кезеңдік суретшілермен бірге, Эллен Тернан мен оның анасымен бірге, Элен Тернанға Диккенстің ұлына үйленуіне тыйым салынған, Диккенс пен миссис Тернан екеуі де, ол олардың қызы деген негіздемемен. Тернан 2009 жылы Дэн Симмонстың "Друд" романында да кездеседі.
Cora Harrison's 2020 novel Summer of Secrets portrays Dickens and Wilkie Collins, among other period artists, together with Ellen Ternan and her mother, in a murder mystery tale in which Ellen Ternan is forbidden from marrying Dickens' son, by both Dickens and Mrs Ternan, on the grounds that she is their daughter. Ternan is also featured in the 2009 novel Drood by Dan Simmons.
Фильмдегі сурет
The Invisible Woman (2013) - Тернанның Диккенспен қарым-қатынасы туралы Томалиннің кітабының көркем фильмдік бейімделуі. Тернанның рөлін Фелисити Джонс, Диккенстің рөлін Ральф Файнс ойнайды. Екі актердің арасындағы 21 жастағы айырмашылық Тернан мен Диккенс арасындағы 27 жастағы айырмашылыққа ұқсас.
The Invisible Woman (2013) is a feature film adaptation of Tomalin's book about Ternan's relationship with Dickens. Ternan is played by Felicity Jones and Dickens by Ralph Fiennes. The 21 year age difference between the two actors is somewhat similar to the 27 year difference between Ternan and Dickens.