Кіріспе

Голландиялық америкалық актриса Джетта Гудал (Jetta Goudal, туған аты Джули Генриетт Гудекет; 1891 жылы 12 шілде - 1985 жылы 14 қаңтар) - Голландиялық америкалық актриса, үнсіз кино дәуірінің Голливуд фильмдерінде сәттілік алған.

Ерте өмір

Гудал 1891 жылы 12 шілдеде Амстердамда бай алмаз кесуші Гиртруиданың (туған аты Уаррадийн; 1866-1920) және Вольф Мозес Гудэкеттің (1860-1942) қызы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы еврей, ал әкесі православие дініне сенетін. Оның үлкен әпкесі Берта (1888-1945) және 1896 жылы 4 айлық кезінде қайтыс болған інісі Виллем бар еді. 1929 жылы оның әкесі Розетт Ситроенге (18821943) қайтадан үйленді. Оның әкесі Собибордағы 82 жасында өлтірілген. Оның голландиялық еврей туыстарының бәрі дерлік осындай тағдырмен кездесті. Ол өзінің Берта деген әпкесімен бірге Холокосттан аман қалған. Биік, патшалық келбеті бар ол өзінің актерлік карьерасын сахнадан бастады, Еуропаны әртүрлі театр компанияларымен аралады. 1918 жылы ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың зардабын шеккен Еуропадан шығып, АҚШ-тың Нью-Йоркіне қоныс аударды. Ол өзінің голландтық еврейлік ата-бабасын жасырып, өзін "Париждік" деп сипаттады.

Мансап

Ол алғаш рет Бродвейде 1921 жылы сахналық аты Джетта Гудал ретінде пайда болды. Ол режиссер Сидни Олкоттпен кездескеннен кейін, оның кинодағы рөлін ойнауға талпындырды, ол 1922 жылы оның "Тимотидің ізденуі" фильмінде кішкене рөлді қабылдады. АҚШ-тың батыс жағалауына көшіп баруға көндірілген Гудаль келесі үш жылда тағы екі Олкотт фильмінде пайда болды. Гудальдың алғашқы кинодағы рөлі "Жарқын шашақ" (1923) фильмінде болды. Ол кинодағы жұмысы үшін, әсіресе 1925 жылы түсірілген "Саломе of the Tenements" фильміндегі, қазіргі кезде (2022) жоғалған, Нью-Йорктің еврей Lower East Side өмірін баяндаған Анзия Езиерска романы бойынша жазылған фильм үшін тез мақтау алды. Гудаль кейін Адольф Цукор мен Джесси Л. Ласкидің "Испаниялық" фильмінің бірлесіп түсіруінде жұмыс істеді және оның өсіп келе жатқан атағы продюсер / режиссер Сесил Б. Де Миллдің назарына түсті. Гудаль ДеМиллдің бірнеше табысты және танымал фильмдерінде ойнаған және 1920-ші жылдардың соңында кассада ең көп ақша тапқандардың біріне айналған. Кейінірек ДеМилл Гудалмен жұмыс істеу өте қиын екенін айтып, ақырында оны жұмыстан босатып, келісімшартты бұзған. Гудаль өзіне және "Демилль Пикчерс Корпорациясына" қарсы келісімшартты бұзғаны үшін сотқа арыз берді. ДеМилл өзінің мінез-құлқы көптеген және қымбат өндіріс кешіктірілуіне себеп болды деп мәлімдегенмен, Гудаль бұл істі тарихи шешімде жеңіп алды, өйткені ДеМилл өзінің қаржылық шығын туралы талабын растау үшін студиясының қаржылық жазбаларын беруге дайын емес еді. Гудаль 1928 жылы Уильям Рэндольф Херст пен Марион Дэвис шығарған "Картон ғашығы" фильмінде пайда болды. 1929 жылы ол режиссер Д. В. Гриффит түсірген "Жол жүрісі әйелінің" фильмінде, ал 1930 жылы Жак Фейдер Гудальды өзінің жалғыз француз тіліндегі фильмінде, Голливудта түсірілген "Le Spectre vert" фильмінде режиссерлік етті.

Кейінгі мансап

ДеМиллге сотқа жүгінудегі батыллығы және актерлер акциясы қауымдастығының театр және кино индустриясына жабық дүкенді қабылдау жөніндегі науқанында жоғары деңгейдегі белсенділігі үшін Голливудтың кейбір студиялары Гудалды жұмысқа алудан бас тартты. 1932 жылы қырық бір жасында ол соңғы рет дыбысты фильмде пайда болды, ол Уилл Роджерспен бірге Fox Film Corporation компаниясының "Бизнес және ләззат" фильмінде ойнады.

Жеке өмір және өлім

1930 жылы ол Гаррольд Гривке тұрмысқа шықты, ол көркемдік режиссер және Кино өнер және ғылым академиясының құрылтайшы мүшесі болды. Кинодағы мансабы аяқталғаннан кейін ол Гривке кіріп, интерьер дизайны бойынша табысты бизнес жүргізді. Олар 1985 жылы Лос-Анджелесте қайтыс болғанға дейін некеде тұрды. Ол күйеуінің жанында Ұлы Мавзолейдегі жеке бөлмеде, Періштелер қасиетті жерінде, Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Форест-Лаун мемориалдық саябақ қорымында жерленген. 1960 жылы Гудальдің кино индустриясына қосқан үлесін мойындау үшін ол 6333 Голливуд бульварында орналасқан Голливуд атақ-даңқ аллеясында жұлдызмен марапатталды. 2019 жылдың 19 сәуірінде Амстердам қалалық кеңесі бұрын атаусыз болған 771 көпірдің атын өзгертіп, Джетта Гудал көпірі деп атады. 2020 жылдың басында атау белгісі орнатылды.

Холокост

Джетта Гудал Холокост кезінде барлық туыстарынан айырылды. 1945 жылы Берген-Белсен концентрациялық лагерінде оның қарындасы Берта қайтыс болды, Бертаның күйеуі Натан Беффи 1944 жылы сол жерде қайтыс болды. Жеттаның немере інісі Эдуард Беффи (Бертаның ұлы) Собибордағы құрту лагерінде қаза тапты. Жетта Гудалдың үшеуі, Розетт Ситроен де 1943 жылы Собиборда қаза тапты. Соғыстан Бертаның қызы Гертруида (Трус) Беффи ғана аман қалып, 2013 жылы Пенсильванияда (АҚШ) қайтыс болды.