Кіріспе

Американдық заңгер және дипломат

Ерте өмір

Магун Миннесота штатының Оватонна қаласында дүниеге келген. Ол әлі кішкентай бала кезінде отбасымен бірге Небраскаға көшіп келді. 1876 жылы ол Линкольн қаласындағы Небраска университетінің дайындық бағдарламасына түсіп, 1878 жылы ресми оқуға дейін екі жыл оқыды. 1879 жылы ол белгілі заң фирмасында тәжірибелік заңгерлік оқуын өздігінен жалғастырып, оқуын тоқтатты. 1882 жылы ол адвокаттық коллегияға қабылданды және Небраска штатының Линкольн қаласында заңгерлік практикамен айналысты. Кейін ол фирманың серіктесі болды. Сонымен қатар, ол Небраска Ұлттық гвардиясының әскери қорғаушысы болды және мансабының соңына дейін «Жүзбас» атағын сақтап қалды. 1899 жылдың тамызында Элиху Рут жаңа соғыс министрі болды, ал дайындалған есеп жойылды. Магун жаңа баяндама жасады, ол алғашқы баяндамадан түбірінен өзгеше пікір білдірді: АҚШ Конгресі арнайы заң қабылдағанша, Конституция жаңа территорияларда қолданылмайды. Ол Конгресс Конституцияны Солтүстік-Батыс территориясына және Луизиананы сатып алуға қатысты заңдар қабылдағанда үрдіс орнатылғанын айтты. Бұл түзетілген есеп 1900 жылдың 12 ақпанында Конгреске департаменттің ресми ұстанымын көрсететін құжат ретінде жіберілді. Бұл көзқарас 1901 жылдан бастап АҚШ Жоғарғы Сотында «Аралдық істер» деп аталатын істерде кеңінен қабылдады. Осы кезеңде Конгресс Пуэрто-Рико тарифтік заңын талқылап жатты, егер алғашқы анықтама сақталғанда, ол конституцияға қайшы болар еді. Бұл мәселе сол кезде басым бөлігі партиялық сипатта болды – республикашылар бұл заңды қолдады, бірақ демократтар оны қатты сынады. Келесі пікірталас кезінде демократтар бастапқы есептің бар екенін анықтады және оны «бірге» салыстыру үшін Соғыс министрлігінен бұрынғы есепті беруді сұрады. Бұл өтініш қабылданбады, бірақ есептің көшірмесі жарияланды, бұл азшылық көшбасшысы Джеймс Д. Ричардсонға Сенатта дауыс беру алдында оны оқып беруге мүмкіндік берді. Бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды; дауыс партиялық бағытта қалып, шара қабылданды. «Чикаго Трибьюн» бұл шағын, «Магун оқиғасы» деп аталған скандалды Магунның орталықта болуымен байланыстырды, бұл екі партиядан да оған қарсы қатыгез сынға алып келді. Республикашылдар Магунның «тек қана төмен дәрежелі кеңсе қызметкері» екенін, департаменттің пікірінен басқа пікір білдіруге құқығы жоқ екенін, сондықтан алғашқы есептің маңызы жоқ екенін талап етті. Демократтар да есептің екінші нұсқасына қарсы болды. Магунның жеке пікірі, егер болса, қазіргі соғыс министрінің пікірінен ерекшеленетіні әлі анық емес. Осы оқиғадан кейін Магун Соғыс министрлігінде қызметін жалғастырды. 1902 жылы оның жаңа азаматтық үкіметтердің құқықтық негіздеріне арналған еңбегі «АҚШ әскери күштерінің әскери оккупациясы астындағы территориядағы азаматтық үкімет туралы заңдар туралы есептер» және т.б. кітап ретінде жарияланды. Ол бірнеше рет қайта басылып, бұл тақырып бойынша маңызды мәтін саналды.

Панама

1903 жылдың соңында Рут хатшысы әскери қызметтен кеткенін жариялады. Бұқаралық ақпарат құралдарында Мэгюн бірден зейнеткерлікке шығып, қызметтен кетіп бара жатқан хатшымен жеке практика ашады деген болжамдар тарады. Бірақ, 1904 жылдың маусымында президент Теодор Рузвельт Мэгюнды Панама каналының құрылысын жүзеге асыруға жұмыстанып жатқан Истмия каналы комиссиясының бас кеңесшісі қылып тағайындады. Ол бұл қызметте төраға Джон Граймс Уокердің басшылығымен жұмыс істейтін еді, бірақ комиссия мүшесі болмайды. Президент Рузвельттің сөзіне сүйенсек, Мэгюн бұл лауазымға лайық болды, өйткені ол Соғыс департаментінде жұмыс істеп, өзінің еңбегімен көзге түскен және зор құрметке ие болған. Соғыс министрі Уильям Говард Тафттың пікірінше, бұл жаңару комиссияның "ішкі кемшіліктеріне" байланысты болды, әсіресе аймақтағы санитарлық жағдайға қатысты мәселелерге және қазіргі жеті комиссардың арасында келісімге келудегі қиындықтарға байланысты. Бірнеше күннен кейін жаңа тағайындаулар жарияланды: Мэгюн губернатор және комиссия мүшесі болып тағайындалды, ал теміржол кәсіпкері Теодор П. Шонтс комиссия төрағасы болды. Жаңа комиссияда Конгресс актісінде белгіленгендей, жеті комиссар болды, бірақ жауапкершіліктер Мэгюн, Шонтс және бас инженерге ғана нақты өкілеттік берілді. Комиссияның қалған төрт мүшесі тек заң талаптарын орындау үшін тағайындалды. Конгресс президенттің комиссияны үш мүшеден тұратын орган ету туралы өтінішін бұрын қабылдамаған еді, ал ұйымды қайта құру президенттің осы шектеуді айналып өту әрекеті болды. Алайда, 1906 жылдың қаңтарына қарай Мэгюн аурулардың таралуындағы масалардың ролін жақсы түсінгенін көрсетті, бұл туралы "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған мақалада айтылды, онда Мэгюн өзінің басшылығына қатысты сынға жауап берді; сол кезде ол масаларды көбейтетін батпақтарды жоюға бағытталған қарқынды және амбициялық жоспарды қолға алды. Губернатор ретінде ол 1904 жылдың 9 мамырында Панаманың толық азаматтық кодексінің ағылшын тіліне аудармасын шығару үшін Соғыс департаментіндегі аудармашылармен жұмыс істеді, ол Канал аймағының заңы ретінде бекітілді. Бұл испан тілінде сөйлейтін және АҚШ-тың территориясы емес елдің толық азаматтық кодексінің алғаш рет ағылшын тіліне аударылған нұсқасы болды. Ол өзі басшылық ететін аймақтың заң жүйесіне заңдарды "көшіргенде" оларды өзгертпегені маңызды. 1905 жылдың 2 шілдесінде президент Рузвельт Джон Барретттің орнына Мэгюнды Панамаға министр етіп тағайындап, Панамадағы билікті одан әрі нығайтты. Бұл Мэгюнды АҚШ территориясының губернаторы және сол территорияның енклавы болған елдің дипломаты ретінде ерекше жағдайға қойды. Губернатор Дэвис кезінде ол министр Барреттпен келіспеушіліктер болған. Осы екі лауазымға тағайындалу екі рөлдің өзара қарама-қайшылыққа түспеуін қамтамасыз етті. Мэгюн бұл келісім бойынша екі жалақы алатын еді, бұл мәселе кейін оны мазалады. Панама мен Канал аймағындағы ықпалды лауазымдарының арқасында Мэгюн Истмуста өте күшті тұлға болды.

Конгресспен араздық

Президент Конгресспен аймақты басқару мәселесі бойынша күшейе түскен қақтығысқа ұшырады, соның ішінде биліктің ерекше шоғырлануы да осы қақтығыстың себебі болды. Комиссияны ресми түрде қайта құрылымдамаумен қатар, Конгресс алмастыру комиссарларын тағайындауға қарсы күресті немесе сұрақтар қойды. 1905 жылдың қараша айында Панамаға Америка географиялық қоғамының лекторы және жазушысы Пултни Бигелоу келді, ол Канал аймағындағы прогресс туралы сынап жазған баяндама дайындады – бұл баяндама АҚШ-та кеңінен жарияланды. Бұл баяндамада атқарылып жатқан жұмыстың тиімділігі де, оны басқару сапасы да сынға алынды. Магун бұл жағымсыз жариялымға қарсылық көрсетіп, Бигелоудың аймақта екі күннен аз болғанын, соның бірі Алғыс айту күні болғанын және мереке күндері жұмыстың әдетте баяу болатынын айтты. Бұл тыңдаулардың ресми нәтижесі болмады, бірақ Конгресс кейіннен Консулдық реформа туралы заң қабылдады, онда Магун сияқты дипломаттарға қосымша әкімшілік лауазымды иеленуге тыйым салынды. Магунды лауазымдарының бірінен босатудың орнына, оны Филиппиннің вице-генерал-губернаторы етіп тағайындады. Бірақ бұл ұсыныс күшіне енгенге дейін кері қайтарылды, оның орнына ол Кубаның губернаторы болып тағайындалды. Мелландер, Густаво А., Мелландер, Нелли, Чарльз Эдвард Магун: Панама жылдары. Рио-Пидрас, Пуэрто-Рико: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1 56328 155 4. OCLC 42970390. (1999), Магунның Панамадағы жылдарына арналған ең толық зерттеме.

Куба

1906 жылы Кубада даулы сайлау салдарынан конституциялық дағдарыс туды, сондай-ақ сайланған президент Томас Эстрада Палма өкілеттігі біткен соң билікте қалуға тырысты. Бұл көтеріліске әкеп соқты, ал АҚШ әскері елде бақылауды қайта орнату үшін 5600 әскер жіберді, бұл оқиға Кубаның екінші оккупациясы деп аталды. Бұл 1903 жылғы Куба-Америка қарым-қатынастары туралы шартқа сәйкес жасалды, бұл шарт Куба ішкі істеріне АҚШ-тың араласу деңгейін анықтады. Министр Тафттың қысқа мерзімдік тұрақтандыруынан кейін Магун губернатор болып тағайындалды. Ол Куба Конституциясына сәйкес, АҚШ әскерінің қолдауымен толық билікпен басқарды. 1906 жылдың 13 қазанында Магун ресми түрде Куба губернаторы болды. Магун ресми қабылдау рәсімінен бас тартты, орнына тағайындалу туралы хабар газеттер арқылы кубалықтарға жеткізілді. Өзінің тағайындалу үндеуінде Магун "Куба тәуелсіздігін сақтау үшін Куба конституциясында көзделген міндеттерді орындайтынын" мәлімдеді. Қысқасы, ол елге отарлау үшін емес, тәртіпті қалпына келтіру үшін келді. Магун губернатор болып тұрған кезде қалған революционерлер жеңіліске ұшырады, ал оның назары инфрақұрылымды дамытуға ауысты. Ол 200 километрлік автожол құрылысын үйлестірді. Ол Куба әскерін мексикалық үлгідегі "ауылдық күзет" емес, ресми армияға қайта ұйымдастыруды ұсынды. Одан әрі, ол Гавана портындағы кемелер қалыптасқан кедергілерге байланысты испан-американ соғысына себеп болған батып кеткен USS Maine кемесін алып тастауды талап етті. Соғыс министріне жолданған жылдық есебінде Магун көптеген кубалықтардың АҚШ пен АҚШ қолдаған Куба үкіметі кеме жарылысының себебін анықтау үшін қираған жерді зерттемегеніне сенетінін хабарлады, себебі кеме торпедадан емес, басқа себептерден батқан болуы мүмкін, бұл АҚШ-тың Испанияға қарсы соғысының негіздемесіне күмән тудырар еді. Магун билікте болған кезде кемені алып тастау жұмысы жүргізілмеді, ол 1910 жылы Конгресс тарапынан мақұлданды. АҚШ-та жақсы қабылданып, Кубалықтар арасында Магун аса танымал болған жоқ. Кубалық жазушылар оны "жұмсақ мінезді, жалған, әдепсіз, зорлыққа құмар және тонаушы" деп сипаттады. Кубалық ұлттық библиограф Карлос Мануэль Треллес кейінірек Магун "Куба ұлтын терең бұзды және оның жемқорлығы үшін оған жек көрумен қарады" деп жазды. Басқа кубалық тарихшылар Магунның билік мерзіміндегі қаржылық ысырапшылыққа назар салып, ол "елге жаман естелік және жаман үлгі қалдырды" және Кубаны отарлық дәуірдегі жемқорлыққа қайтарды деп мәлімдеді. 1909 жылдың 28 қаңтарында Кубаның тәуелсіз үкіметі қайта орнатылып, Хосе Мигель Гомес президент болды. Магунның жемқорлығына қатысты нақты дәлелдер табылмады, бірақ оның АҚШ фирмаларына тиімді кубалық келісімшарттарды беруі дау тудырды. Кубадағы қызметінен кейін Магун мемлекеттік қызметтен зейнетке шығып, АҚШ-қа оралғанға дейін бір жыл Еуропада демалысқа шықты. Ол кездегі болжамдар бойынша, ол Қытайдағы елші, Орталық Америкадағы тұрақтылық жөніндегі арнайы комиссия немесе Министрлер кабинетінде қызмет атқаруы мүмкін еді. Ақырында Магун осы жаңа міндеттердің ешқайсысын қабылдамады және ресми түрде зейнетке шықты. Ол тыныш өмір сүріп, 1920 жылы Вашингтонда жедел аппендицит салдарынан операциядан кейін қайтыс болды.

Шығармалары

(Сонымен қатар, "Әскери оккупация кезіндегі азаматтық басқару туралы заң" деп те аталады.)