Кіріспе

Ахмор (Ант-Аха Мор; кейбір карталарда Аха Мор деп белгіленген) – Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарындағы, Льюис аралында орналасқан ауыл. Атаудың мағынасы – «үлкен дала». Ахмор Локс приходінің құрамында және A858 тас жолында, Сторнуэйден оңтүстік-батысқа қарай 7 миль (11 км) қашықтықта жатыр. Бұл Льюис аралында жағалауда орналаспаған жалғыз ауыл. Ауыл 1823 жыл шамасында Лохста басқа жерлерден шығарылған тұрғындарды орналастыру үшін құрылған бірнеше ауылдың бірі болды. Оны Бернера аралындағы Киркибост шаруашылығының бұрынғы иелері құрған. Олар Сифорт иелігінің талабымен жалға алудан бас тартуға мәжбүр болғанын, ал иеліктің келісімімен және осы шаруашылықтарды 14 жылға жалға алу уәдесімен Ахморға және жақын маңдағы Лохганвичке көшіп келгендерін айтты. Алайда, 1830 жылдардың басында иелік 1823 жылғы ауылдардың жерлерін тиімдірек пайдалану үшін жаңа жалға алушыны тауып алғаннан кейін, жазбаша жалға алу шарты болмағандықтан, бұрынғы тұрғындарды шығарып тастау үшін ресми шаралар қолданды. Басқа ауылдар иеліктің қысымына көніп, жойылды, бірақ Ахмор ерекше болған сияқты. Бұл шаруашылықтың алты иесі – Джон Макленнан аға, Джон Макдональд аға, Джон Маккензи, Кеннет Макивер, Мурдо Макивер және Финли Маклин – сот арқылы шығарылу туралы бұйрыққа қарсы күресті, нәтижесінде 1833 жылы Эдинбургтегі сессия сотына дейін іс жетті. Олардың қорғанысы мынадай болды: оларға ресми жазбаша жалға алу шарты берілмегенімен, олардың жерді иеленуіне иеліктің өкілі ауызша келісім берген; олардың есімдері иеліктің жалға алу тізіміне енгізілген; және олар соңғы тоғыз жыл ішінде иелікке толық жалдау ақысын төлеп келген. Олар сонымен қатар 1823 жылғы иеліктің құжатын ұсынды, онда Ахмор мен Лохганвич шаруашылықтарын 20 шаруашылыққа бөлу жолы, әр шаруашылықтың үш акр көлемі және төбелік жерді бірлесіп пайдалану ережелері көрсетілген. Сондай-ақ, жалға алу мерзімі 14 жылды құрайтыны айтылған. Нәтижесінде, олар жеңіске жетті және қалуға рұқсат алды.

Ерте тарих

Ауылға жақын жерде құлаған көне тас шеңберінің қалдықтары жатыр. Ол ай мен күннің сирек көтерілуі мен батуын, ұйықтап жатқан (және тек Ахмор тас шеңберінен жүкті көрінетін) әйелге ұқсайтын төбемен байланыстыру үшін орналастырылған, оны Cailleach na Mointeach (Муралардың қариясы) деп атаған. Бұл шеңбер 1981 жылы ашылған және диаметрі 41 метрді құрайды. Шеңбер шамамен б.з.д. 3000 жылы салынған, және бұл екі метрге дейін биіктігі бар 22 тастан тұрған, олардың екеуі бүгінге дейін тұр.