Кіріспе

Eupatorium – Asteraceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Классификация жүйесіне байланысты 36-дан 60-қа дейін түрді қамтиды. Көбінесе биіктігі метрге дейін жететін көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Аз ғанасы бұталар. Бұл туыс Солтүстік жарты шардың қоңыржай аймақтарына тән. Көбінесе Солтүстік Америкада "сүйек тудырғыш", "толық өсімдік" немесе "жылан тамыры" деп аталады. Туыс Понт патшасы Митридат Евпатордың құрметіне аталған.

Қолданылуы

Еупаторийлер, әсіресе Азияда, сәндік өсімдіктер ретінде өсіріледі. Бұрын Еупаторийге жатқан көптеген танымал сәндік өсімдіктер Бартлеттина және Коноклиниум сияқты басқа туыстарға көшірілді. Темекі жапырағының иілу вирусы – бұл туысқа жататын өсімдіктерді кейде зақымдайтын патоген. Кейбір көбелектердің (Лепидоптера) дернәсілдері, соның ішінде Ортонама обстипата (The Gem) түрлері, жапырақтарымен қоректенеді.

Медициналық қолдану

Өсімдіктердің жалпы атаулары бір түрдің, Eupatorium perfoliatum, бұрын емдік шөп ретінде қолданылуына негізделген. Атына қарамастан, бонесет сынған сүйектерді емдеу үшін қолданылмайды, керісінше, оның жалпы атауы денге қызуын емдеу үшін қолданылған шөптен шыққан, ал денге қызуын ауырсынуының салдарынан «сүйек сындыру қызуы» деп те атаған. «Тороуворт» атауы да Eupatorium perfoliatum-дан келген және сабағы жапырақ арқылы өтетіндей (яғни, «тороу» сөзі бұрын «арқылы» сөзінен ажыратылмаған, мысалы, «тороужол» сөзін қараңыз) жапырақтарына сілтеме жасайды. Бонесет адамдар мен малға улы болғанымен, халық медицинасында қолданылып келген, мысалы, подаграны тудыратын артық зәр қышқылын шығару үшін. Бонесетті қолдануда сақтық таныту қажет, себебі оның құрамында бауырға зиян келтіретін улы қосылыстар бар. Қосымша әсерлеріне бұлшық еттерінің дірілі, әлсіздік және іш қату жатады; артық мөлшерде қабылдау өлімге әкелуі мүмкін.