Кіріспе

АҚШ үкіметтік агенттігі

Америкааралық қор (IAF) – Латын Америкасы мен Кариб аймағындағы қоғамдық бастамалармен жүзеге асырылатын дамуға қаржы жұмсайтын, АҚШ үкіметіне қарасты тәуелсіз мекеме. Ол 1969 жылғы «Шетелдік көмек туралы» заңмен, дәстүрлі шетелдік көмекке балама ретінде құрылды, ол үкіметтен үкіметке ауқымды жұмыс істейді. IAF қаржысын жыл сайын Конгресс бөліп береді. 2019 жылға дейін агенттік Америкааралық даму банкі басқаратын Әлеуметтік прогресс сенім қорынан жыл сайын түсетін қаражатты да алды, ол Латын Америкасы мен Кариб аймағындағы түрлі үкіметтерге «Прогресс үшін альянс» бағдарламасы аясында берілген АҚШ үкіметінің несиелерін өтеуден құралды. 1972 жылдан бері IAF 5700-нен астам грант берді, олардың жалпы сомасы 940 миллион доллардан асты.

Басталуы

Гарвард профессоры Джордж К. Лодж Foreign Affairs журналында жариялаған мақалалары мен «Өзгерістің қозғалтқыштары» атты кітабы арқылы АХА-ның құрылуына қатысты заңнамалық бастамалардың қабылдануына ықпал еткен зияткерлік ортаны қалыптастырды. Ең бастысы, Лодж Америкадағы АҚШ мүдделеріне кедейлік ең үлкен қауіп төндіретінін жазды. 1969 жылғы шілдеде Foreign Affairs журналында жарық көрген «Латын Америкасына АҚШ көмегі: Радикалды өзгерістерді қаржыландыру» атты мақаласында ол Латын Америкасының әлеуметтік және саяси құрылымдарын революциялауға тікелей бағытталған «өзгерістің қозғалтқыштарын» табу және қаржыландыру үшін «Америкалық қор» құруды ұсынды. Өкіл Данте Б. Фаселл (Флорида штаты, Демократ партиясы) Америкааралық әлеуметтік даму институтын (ISDI) құруға қатысты заңның авторы болды, кейін ол Америкааралық қор деп аталды. ISDI дамушы елдердегі халық пен азаматтық қоғамдық ұйымдарға тікелей көмек беру мақсатында сыртқы көмектің жаңа нысаны болды. Конгресс агенттікке ерекше өкілеттік берді: сыйлық түрінде қаржыны қабылдау және грант алушыларға беру мүмкіндігі: «[IAF] кез келген сыйлық, мұра, өсиет, грант немесе басқа да жолмен ақша, қаражат, мүлік және қызметтерді қабылдай алады және АҚШ-тың ішінде немесе одан тыс жерде, сондай-ақ отандық немесе шетелдік үкіметтерге немесе мемлекеттік органдарға, Қордың мақсаттарына жету үшін қажет деп танылған жағдайда, аванстар, гранттар және қарыздар бере алады». ЭЫДҰ мәліметінше, 2022 жылы АҚШ-тың жалпы ресми даму көмегі (ODA) (алдын ала мәліметтер бойынша 55,3 миллиард АҚШ доллары) Украинаға көрсетілген қолдаудың артуы және Ауғанстаннан келген босқындарға байланысты шығындардың өсуіне байланысты артты. ОДА жалпы ұлттық табыстың (ЖҰТ) 0,22% құрады. 1969 жылғы 30 желтоқсанда Конгресс екі партияның қолдауымен ISDI-ді Шетелдік көмек туралы заңның IV бөлігі ретінде бекіткен заң жобасын қабылдады. 1970 жылғы 21 қыркүйекте Сенат агенттік кеңесінің кандидаттарын бекітті: Огастин Харт, Джордж К. Лодж, Чарльз А. Мейер, Джон Ричардсон және Джон А. Ханна. 1970 жылғы 17 қазанда тағы екі кандидат қосылды: губернатор Луис А. Ферре және Чарльз В. Робинсон. Кеңестің алғашқы қадамы агенттіктің моделін әзірлеу үшін Ирвинг Траген басқарған дамуға көмек көрсету жөніндегі зерттеуді тапсыру болды. 1971 жылғы 3 тамызда Палатаның Сыртқы істер комитеті агенттіктің атын Америкааралық әлеуметтік даму институтынан Америкааралық қорға өзгерту туралы заңнамалық түзетуді қабылдады. IAF салыстырмалы түрде шағын бюджетіне байланысты көпшілік назарынан тыс қалды. Алайда, 1980 жылдардың ортасында президент Рональд Рейган мен Конгресс демократтары арасындағы саяси тартысқа айналған кезде IAF ұлттық назар аударды.

Ұйымдастыру құрылымы

Америкааралық қорды екі партиялық директорлар кеңесі басқарады, оны АҚШ президенті тағайындайды және АҚШ Сенаты бекітеді. Кеңестің алты мүшесі жеке сектордан, ал үш мүшесі федералдық үкіметтен тағайындалады: Америка Құрама Штаттарының Америкааралық істермен айналысатын агенттіктердің қызметкерлері, Америкааралық Даму Банкінің АҚШ-тан атқарушы директоры немесе Америкааралық Даму Банкінің АҚШ-тан атқарушы директорының орынбасары. Кеңес тағайындайтын президент Америкааралық қордың бас атқарушы директоры болып табылады. Қазіргі президенті және бас директоры – Сара Авиел. Бұрынғы президенттер: Палома Адамс Аллен (2017–2021), Роберт Каплан (2010–2017), Ларри Палмер (2005–2010), Дэвид Валенсуэла (2000–2005), Джордж Эванс (1994–1999), Уильям Перрин (1990–1994), Дебора Сзекли (1984–1990), Питер Белл (1980–1983) және Уильям Дайал (1971–1980).