Кіріспе

Жұбайының ата-анасы – басқа адамның жұбайының ата-анасы арқылы заңды туыстық байланысы бар адам. Көптеген мәдениеттер мен құқықтық жүйелер осы қарым-қатынастағы адамдарға міндеттер мен жауапкершіліктерді жүктейді. Адам жұбайының ата-анасының заңды баласы саналады, ал олар өз кезегінде жұбайының туыстарының (бар болса) ата-аналары болып табылады, олар жұбайдың аға-қарындастары (туыстарының жұбайлары емес). Осы отбасылық туыстық байланыстағы адамдардың барлығы бірге қайын туыстар деп аталады.

Қайын ата

Қайын ата – бұл адамның жұбайының әкесі. Егер екі ер адам бір-бірінің балаларына қайын ата болса, оларды «қос қайын ата» деп атауға болады, ал егер немерелері болса, «қос ата-баба» деп атауға болады.

Қайнаналар

Қайнана – адамның жұбайының анасы. Бір-бірінің балаларына қайнана болған екі әйелді «қос қайнана» деп атауға болады, ал немерелері болса – «қос әже» деп атайды. Комедияда және халық мәдениетінде қайнана көбінесе басқаруға құштар, жалықтыратын, жауыз, тым көп сұрақ қоятын, үстем және жалпы жағымсыз болып бейнеленеді. Олар жиі күйеуінің, қайнанасының қызына үйленген адамның басына келген апат ретінде көрсетіледі. Қайнана туралы әзіл – бұл жағымсыз қайнана бейнесін паш ететін әзіл. Кейбір Австралия абориген тілдерінде «қайнана тілдері» деп аталатын ерекше сөйлеу тәсілі бар, яғни тыйым салынған туыстардың, көбінесе қайнананың сөзін естігенде қолданылатын арнайы кіші тілдер. Сондай-ақ, «қайнананың пәтері» деп аталатын тұрғын үй түрі де бар, әдетте отбасылық үйдегі қонақтарға арналған, оны туысқандар пайдалана алады.

Қайын ата-аналар арасындағы қарым-қатынас

Көп жағдайда қайнапа-қайнағасы немесе келіндер мен күйеубалалары үшін қақтығыс көзі немесе қолдау көзі ретінде қарастырылады. Қызғаныш, бәсекелестік, айырмашылықтар және көңіл көншіліксіздік осы қарым-қатынастарда дау-жанжал тудыруы мүмкін. Қайнапа-қайнағастың некеге теріс әсер ететіні туралы пікір, әйел қайнапа-қайнағастың әсіресе қиын екендігін көрсетуге алып келеді. Қайнапа-қайнағас туралы әзілдер осы қарым-қатынастағы дау-жанжалдың шындығын көрсетеді. Сонымен қатар, оң әсерлері де бар, себебі қайнапа-қайнағас өз отбасына жақын емес жұбайлар үшін туған отбасының орнына толуы мүмкін. Адамдар қайнапа-қайнағасымен жаман қарым-қатынастың болашақ некелеріне зиян келтіретініне сенеді. Дегенмен, қайнапа-қайнағаспен байланыс деңгейі балаларының некесінің табысты болуына әсер ететіні дәлелденбеді. Некенің сәтсіздігіне қайнапа-қайнағастың арасындағы дау-жанжал ғана емес, күйеу мен әйелдің дау-жанжалға қатысты бір пікірде болмауы себеп болуы мүмкін. Осылайша, жұбайлар арасында және олардың қайнапа-қайнағасымен қарым-қатынастары туралы әртүрлі түсініктер бар, ал осы байланыстарға қатысты келіспеушіліктер неке нәтижесіне теріс әсер етеді.