Кіріспе

Мексикалық саясаткер (1890–1942)

Энрике Эстрада Рейносо (1890–1942) – мексикалық генерал, саясаткер және Ұлттық қорғаныс министрі. 1890 жылы Мояуада, Закатекас штатында дүниеге келген. Оның әкесі Хосе Камило Эстрада Харо, анасы Микаэла Рейносо Эспития болды. Ағасы – Роке Эстрада Рейносо. Елордадағы Инженерлік мектепте оқып жүрген кезінде, ол президент генерал Порфирио Диасқа өкілінен кетуді талап еткен мәлімдеме жасаған студенттік қарсылықтың бірі болды. Бұрынғы оқиғаға байланысты туған қауіптің салдарынан, ол қаладан шығып, 1910 жылы генерал Рафаэль Тапиа басқаратын революцияға қосылды. Революциялық қозғалыстың жеңісінен кейін, ол Инженерлік мектепте оқуын жалғастырды, ал генерал Фелипе Анхелес оған артиллерия пәнінен сабақ берді. «Decena trágica» кезінде ол Франсиско И. Мадероның заңды үкіметін қорғады. 1913 жылы Закатекастың оңтүстігін тастап, сол жылы генерал Лусио Бланко күштерімен бірлесіп жұмыс істеді, ол сол кезде генерал Альваро Обрегон басқаратын Солтүстік-Батыс армия корпусына бағынды. 1922 жылы Закатекас және Синалоа штаттарының губернаторы болды. Оның атқарған қызметтерінің ішінде ерекше көзге түсетіндері: Яки науқанының әскери операцияларының бастығы, Закатекас штатының губернаторы және әскери қолбасшысы; Мичоакан, Колима, Халиско, Закатекас, Агуаскалиентес және Гуанахуато штаттарының әскери операцияларының бастығы, сондай-ақ 1920 жылдың 14 желтоқсанынан 1922 жылдың 4 наурызына дейін Әскери және Теңіз министрінің орынбасары және хатшысы. 1923 жылы Мичоакан және Колимадағы әскери операциялардың бастығы болды.

Делахуертистердің көтерілісі

1923 жылы Амароның штаб бастығы Хосе Альварес генералдар Энрике Эстрада, Гуадалупе Санчес және Фортунато Майкотттың президент Альваро Обрегонды құлату жоспарын білді. Альварес дереу Нуэво-Леонға оралып, Амароға жоспар туралы хабарлады, ол дереу бұл ақпаратты Обрегонға жеткізді. Конспираторлар сол кездегі қаржы министрі Адольфо де ла Уэртаны президенттікке Плутарко Элиас Каллеске қарсы кандидат ретінде ілікетуге тырысты. Солтүстік, Оңтүстік және Шығыста әскерлер көтеріліс ұйымдастырған Обрегон, Амаро сияқты адал генералдарға сүйенді. Олар көтерілісшілердің ресурстарға және солтүстік шекараға қол жеткізуін тоқтатып, бүлікті басуға көмектесті. Амаро генерал Лазаро Карденастың көмегімен Эстрада әскерлерімен шайқасып, Окотлан шайқасында жеңіске жетті. Шайқастан үш күн өткен соң Амаро әскерлері Эстрада операциясының штабы орналасқан Гвадалахараны басып алды. Көтеріліс жаншылды, 1924 жылғы мексикалық сайлау бейбіт түрде өтті. 1926 жылы оны арнайы агент Эдвин Атертон басқаратын ФБР Сан-Диего, Калифорнияның шығысында зы бронетранспорттық және қарулы адамдардан тұратын үлкен колоннаны басқарып келе жатқанда тұтқындады және 21 ай түрмеге жапты. Атертонға «Төменгі Калифорниядағы» мексикалық шенеунік пен хабаршы ескертті. Ол 1929 жылы Эскобар көтерілісін қолдады, Мексиканың болашақ президенті Мануэль Авила Камачоны тұтқындады, бірақ оны босатып жіберді. Генерал Эстрада Рейносо 1942 жылдың 3 қарашасында Мексика Ұлттық теміржолдарының бас директоры қызметін атқап жүргенде қайтыс болды. Сакатекас штатындағы Генерал Энрике Эстрада қаласы оның құрметіне аталған.