Кіріспе

Бұрынғы скандинавиялық теміржол операторы

Linx AB – 2001 және 2004 жылдар аралығында скандинавиялық жолаушылар пойыздарын пайдаланған теміржол компаниясы. Норвегия мемлекеттік теміржолы (NSB) мен Швеция мемлекеттік теміржолы SJ-дің бірлескен кәсіпорны ретінде құрылған Linx, Ослодан (Норвегия) Стокгольмге (Швеция) және Ослодан Гетеборг (Швеция) арқылы Копенгагенге (Дания) бағыттарында қызмет көрсеткен. Күніне он ретке дейін рейстер жасалған. Дегенмен, Норвегиядағы қисық жолдардың салдарынан жылдамдық төмендегенімен, төмен бағалы әуе компанияларының бәсекесі компанияның қаржылық шығынға ұшырауына және соңында қызметін тоқтатуға әкелді. Қызметтер NSB және SJ-ге қайтарылды. Компанияның негізгі құрамында он бір X2 электрлік пойыздық бірліктері болды, бірақ Гетеборг-Осло бағытында SJ Rc локомотивтерімен пойыздарды да пайдаланған. Компанияның кеңсесі Гетеборг қаласында орналасқан.

Тарих

Linx Норвегия, Швеция және Дания көлік министрлерінің екі елдің астаналары арасында жоғары жылдамдықты темір жол байланысын орнату туралы бейресми келісімі нәтижесінде құрылды. Linx – бұл келісімнің пойызды басқару бөлігі, ал үкіметтер жоғары жылдамдықты қамтамасыз ету үшін жақсы темір жол инфрақұрылымына инвестиция салуға тиіс болды. Компанияны NSB және SJ 2000 жылғы 12 мамырда таныстырды. 2001 жылғы қаңтарда Гётеборгтан Копенгагенге, маусымда Ослодан Гётеборгқа, ал 2002 жылғы қаңтарда Ослодан Стокгольмге қызметтерді бастау жоспарланған. Компанияның бас кеңсесі Гётеборгта орналасты және SJ-ден жылжымалы құрамды жалға алды. NSB бас атқарушы директоры Осмунд Уэланд компанияның алғашқы төрағасы болды. Компанияның жарғылық капиталы 10 миллион швед кронасын (SEK) құрады және NSB мен SJ тең үлесте иеленді. Компанияның алғашқы пойзы 7 қаңтарда Гётеборгтан Копенгагенге жүрді. 17 маусымда Ослодан Гётеборгқа қызмет басталды. Алайда, инженерлердің жетіспеушілігі NSB-ді 20 маусымнан бастап түнгі пойыз қызметін тоқтатуға мәжбүр етті. Қызметтің тоқтатылуына қарсы наразылықтар болды, әсіресе Норвегияда. Linx маркетинг директоры Øyvind Rørslett «Біз күндізгі пойыздарға назар аударамыз. Біз жаңа заманауи пойыздарды негізгі құрамдас бөлігі етіп құрайтын тұтастай тұжырымдама жасағымыз келеді. Түнгі пойыздар бұл тұжырымдамаға сәйкес келмейді» деді. Гётеборгтен Ослоға дейінгі бағытта X2 пойыздары ешқашан енгізілген жоқ. Linx Østfold Line желісіне 2 миллиард NOK инвестиция қажет екенін мәлімдеді, бұл жолдың Ослодан Гётеборгқа 3 сағат 30 минутта жетуіне мүмкіндік береді, ал ол кезде 4 сағаттан астам уақыт қажет болған. Ал Швеция шекарасының швед жағындағы Норвегия-Венерн желісі қажетті стандарттарға сай келеді. Бірінші қызмет Ослодан Стокгольмге 2002 жылғы 16 маусымда іске қосылды. Бастапқыда күніне үш рейс болса, сол жылдың соңында тағы екі рейс қосылды. Сонымен қатар, пойыздар тек үш аралық стансада тоқтағандықтан, жол жүру уақыты 20 минутқа қысқарды. Linx бір бағытта әртүрлі бағамен қызмет көрсетті, билет Норвегияда немесе Швецияда сатып алынғандығына байланысты. Компанияның айтуынша, бұл бір жағынан Норвегия кронасының күшті болуына, екінші жағынан норвегиялықтардың көбірек төлеуге дайындығына және үшінші жағынан Швециядағы сату жүйесінің автоматтандырылғандығына байланысты. 2003 жылғы шілдеде Linx Гётеборг пен Копенгаген арасындағы күндізгі рейстер санын оннан төртке дейін қысқартты. Компания бұл жағдайға жеткіліксіз жолаушылар саны себеп болғанын мәлімдеді. Linx Scandinavian Airlines компаниясынан арзан билеттер ұсынды, олар Осло әуежайы, Гардермуэн мен Стокгольм Арланда әуежайлары арасындағы әуе қызметін жүргізді. Ryanair да әуе қызметін ұсынды, бірақ рейстер саны аз және орталықтан орталыққа тасымалдау уақыты бірдей болды, өйткені ол екінші Sandefjord әуежайынан, Торп пен Стокгольм Скавста әуежайынан ұшып кетті. 2003 жылғы 1 қыркүйектен бастап Norwegian Air Shuttle Гардермуэннен Арландаға қызмет көрсетуді бастады және Linx-ке тікелей бәсекелес айналды. 27 қазаннан бастап Nordic Airlink (кейін FlyNordic) да сол әуежайлар арасында ұшуды бастады. Орталықтан орталыққа дейінгі қысқа уақыт пен салыстырмалы тарифтермен Norwegian және Nordic Linx-тен нарық үлесін ала бастады. 15 желтоқсаннан бастап NSB Ослодан Гётеборгқа дейінгі күндізгі үш рейсті өз қолына алды, бұл үш InterCity рейсін Эстфолд желісі бойымен Гальден станциясынан бастап Гётеборгқа дейін кеңейту арқылы жүзеге асырылды. 2004 жылғы 24 қаңтарда Linx пойзы Østfold желісінің Вестби станциясында жолдан шығып кетті. Оқиғада 50 жолаушының ешқайсысы жарақат алмады. 2004 жылғы 11 маусымда NSB және SJ Linx қызметін тоқтатуға және соңғы рейсті 2004 жылғы 31 желтоқсанда іске қосуға келісті. Компания ешқашан пайда таппаған, ал жаңа арзан әуе компаниялары жолаушылар санын 40%-ға дейін қысқартты. Қызметтің жалғыз табысты бөлігі Стокгольмнен Карлстадқа дейінгі қызмет болды, оны SJ жалғастыруды жоспарлады. NSB жаңа Осло-Стокгольм қызметін енгізу үшін мемлекеттік гранттар қажет екенін мәлімдеді. Осло-Стокгольм желісінің жабылуы 1871 жылдан бері елордалар арасында пойыз қызметі болмаған алғашқы жағдай болды. Сонымен қатар, қызметтің тоқтатылуы Норвегия мен Швеция арасындағы одақтың таратылуына 100 жыл толуымен бірге орын алды. 4 қарашада SJ және NSB қызметті жалғастыратынын, бірақ тек демалыс күндері ғана жалғастыратынын мәлімдеді. Олар қызметтің көбеюі үшін мемлекеттерден қаржылық гранттар немесе бортта салықсыз сауданың енгізілуі қажет екенін мәлімдеді.

Қызмет

Ослодан Стокгольмге дейін жол жүру уақыты 4 сағат 30 минутты құрады, Осло орталық вокзалында, Лиллестрём вокзалында, Конгсвингер вокзалында, Карлстад орталық вокзалында және Стокгольм орталық вокзалында тоқтады. Қызмет іске қосылғанда, Ослодан Стокгольмге билеттің бағасы 563 Норвегиялық кронаны құрады, ал кемінде жеті күн бұрын сатып алынса – 326 Норвегиялық крона. Ересек адаммен бірге жүретін 16 жасқа дейінгі екі бала тегін жол тарта алады. Кейіннен ең төменгі баға 280 Норвегиялық кронаға дейін төмендеді, ал бизнес-кластың ең жоғары бағасы 1300 Норвегиялық кронаны құрады. Linx екі класспен қамтылған: бизнес-класс және екінші класс. Бизнес-класта жылы тамақ және сусын берілді, ал екінші класста ресторан вагоны болды. Орындықтарда ноутбуктерді қосуға арналған розеткалар мен тегін сымсыз интернет желісі бар еді.