Кіріспе
Британдық жазушы (1968 жылы туған)
Экоу Эшун (27 мамыр 1968 жылы туған) – британдық жазушы, журналист, тележүргізуші және куратор. Эшун британ мәдениетінде жаңашыл ретінде танылды. Ол Ұлыбританиядағы маңызды журналдың (1997 жылы Arena Magazine) алғашқы қара терілі редакторы болды және Лондондағы қазіргі заманғы өнер институтының алғашқы қара терілі директоры болып, бұл саладағы жаңалықтарды жалғастырды. The Guardian газеті оны "мәдени полимат" деп сипаттады, ол бірнеше онжылдық бойы Ұлыбританиядағы шығармашылық мәдениеттің ортасында болды, кітаптар жазып, теле- және радиодағы деректі фильмдерді ұсынды, көрмелер ұйымдастырды және маңызды лекцияларға төрағалық етті. Эшун 2022 жылдың шілде айында Лондонның Хейвард галереясында "In the Black Fantastic" көрмесін ұйымдастырды, ал Трафальгар алаңында әлемдегі маңызды мемлекеттік өнер бағдарламаларының бірін басқарады.
Өмірбаян
Экоу Эшун Лондонда дүниеге келген. Оның отбасы Ганадан шыққан фанте тайпасынан. Оның әкесі Кваме Нкруманың жақтасы болған және 1966 жылғы ақпанда әскери-полицейлік төңкеріс кезінде Нкрума құлатылғанда Лондондағы Гананың жоғарғы комиссиясында жұмыс істеді. Эшунның балалық шағының үш жылы (1971–1974) Аккрада өткенімен, көбінесе Лондонда тәрбиеленді. Ол Солтүстік-Батыс Лондондағы Кингсбери орта мектебінде оқыды, кейіннен Лондон экономика мектебінде (LSE) тарих және саясатты зерттеді. LSE-де оқып жүрген кезінде ол студенттік газет «The Beaver»-дің «Features» және «Arts» бөлімдерін редакциялады. Эшун 2005–2010 жылдары Лондондағы қазіргі заманғы өнер институтының директоры болды, бұл ұйым үшін қиын кезең болды. Оның басшылығымен келушілер саны 38 пайызға, 350 000-нан 470 000-ға дейін өсті, ал ICA галереяларында жұмыстары көрсетілген екі жас суретші – Энрико Дэвид және Марк Леки Тернер сыйлығына үміткер болды. Эшун BBC Radio 4-тегі «Saturday Review» бағдарламасында және бұрын BBC Two-дегі «The Review Show» бағдарламасында сыншы ретінде қатысты. 2009 жылы Aviva (бұрынғы Norwich Union) телеарнасының жарнамасында пайда болды. Сондай-ақ ол More4 телеарнасының «Соңғы сөз» ток-шоуында жиі көзге түсті. 2019 жылы ол Лондон экономика мектебінің командасының капитаны болды. 2021 жылдың қазан айында ол ақ нәсілділік тарихына арналған «White Mischief» үш бөлімдік деректі фильмін жазып, BBC Radio 4 арнасында ұсынды. Эшунның 2005 жылы жарық көрген «Қара алтын: Англия мен Африкада үй іздеу» атты естелік кітабы Ганаға сапар, Гана тарихы, жеке бастық және нәсілдік мәселелерге толы. «Қара алтын» 2006 жылы Оруэлл сыйлығына ұсынылды. Ол жазушы Кодво Эшуннің кіші інісі.
Куратор
2015 жылдан бері Экоу Эшун тәуелсіз куратор ретінде халықаралық деңгейде жұмыс істеп келеді, оның көрмелері көбінесе нәсіл және жеке сәйкестік тақырыптарына арналған.
Қазір әрқашан дұрыс уақыт
"Уақыт әрқашан қазір" – Эшунның Ұлттық портрет галереясы үшін ұйымдастырған, 2024 жылдың ақпан айында ашылатын көрме. Бұл – қара түсті адам бейнесі және оның заманауи өнердегі бейнеленуіне арналған маңызды зерттеу. Көрмеде Африка диаспорасының заманауи суретшілерінің, оның ішінде Майкл Армитаж, Любина Химид, Керри Джеймс Маршалл, Тойн Оджих Одутола және Эми Шеральдтың туындылары көрсетілді, бұл қара түсті адамдардың өмірінің байлығы мен күрделілігін ашып көрсету үшін бейнелерді пайдалануға баса назар аударды. Батыс өнері тарихындағы қара түсті адам бейнесінің болуын зерттеумен қатар, біз оның жоқтығын және осы туындылар арқылы айтылған бейнелеу тарихын, сондай-ақ олардың жасалған әлеуметтік, психологиялық және мәдени контекстін де қарастырамыз.
Қара фантастикада
Эшун 2022 жылдың шілдесінде Лондондағы Хейвард галереясында «In the Black Fantastic» көрмесін ұйымдастырды, ол миф, ғылыми фантастика және афрофьютуризмді зерттейтін талантты қара терілі суретшілердің ерекше көрмесі болды. Көрме сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, The Observer газеті оны «басынан аяғына дейін тамаша» деп атады. The Evening Standard газеті: «Бұл жылы одан жақсы көрме болуы екіталай» деп жазды. Сондай-ақ, көрме Роттердамдағы Кунстхалға да шарапатымен саяхат жасады. «In the Black Fantastic» кітабы мен көрмесіне орай Эшун ғылыми фантастика, миф және афрофьютуризм арқылы қара терілі адамдардың өмірін зерттейтін көрнекті фильмдер маусымын Британдық кино институтында ұйымдастырды.
Біз - тарих
Біз тарихпыз, – бұл Лондондағы Сомерсет Хауста өткен топтық көрме. Ол адамзаттың планетаға тигізген әсеріне ерекше көзқарас ұсынады, бүгінгі климаттық дағдарыс пен отаршылдық қалдырған мұралардың күрделі байланысын көрсетеді. Эшун басшылық еткен көрме 2021 жылы Time Out London журналының «Жылдың экологиялық шарасы» сыйлығына ие болды.
Африкадағы көңіл күй
Africa State of Mind – халықаралық деңгейде мойындалған, африкалық фотосуреттегі жаңа дәуірді қабылданған зерттеу көрмесі. Africa State of Mind көрмесі Африканың Магриб және Сахара аймақтарын қоса, бүкіл континенттен шыққан жаңа буын фотографтардың туындыларын біріктірді. Бұл соңғы он жылдағы жаңа фотосурет тәжірибесінің қорытындысы және Африка фотографтарының «африкалықтық» ұғымын зерттеп, Африканы физикалық территориядан гөрі психологиялық кеңістік, географиялық орыннан гөрі сананың күйі ретінде ашып көрсетуінің зерттелуі. Көрме алғаш рет Нотингемдегі New Art Exchange-те ашылды, содан кейін 2020 жылы MOAD San Francisco және 2021 жылы Rencontres des Arles-ке гастрольдік сапар жасады. Africa State of Mind – Экоу Эшунның Thames and Hudson баспасымен бірлесе жарық көрген африкалық фотосуреттер жинағының атауы.
Көріндіру
Made You Look at The Photographers' Gallery - Лондондағы «Фотографтар галереясында» өткен фотосурет, стиль және қара дендизм тақырыбындағы топтық көрме болды. Эшун бұл көрмені Wallpaper журналында сипаттап былай деді: «Бұл қара ерлердің қалай көрінуі немесе өзін қалай ұстауы керек деген көзқарасты жаңылыстыру туралы, жеке бостандық орнын құру үшін; ақ адамның қарауынан тыс, қара денесі құпиялау емес, азаттық алаңы болатын орын».
Шығармашылық шығармашылық
Эшунның 2005 жылы жарық көрген "Күннің қара алтыны: Англия мен Африкада үй іздеу" атты мемуары Ганаға қайта оралу сапары, Гана тарихы және жеке бастық пен нәсілдік мәселелерге арналған. "Күннің қара алтыны" 2006 жылы Оруэлл сыйлығына ұсынылған. Ол "күшті және терең ойлы, бай қиялмен жазылған" қара ер адамдардың өмірін зерттейтін туынды ретінде сипатталды. "Шет елдік" кітабы 19-шы ғасырдан 21-шы ғасырға дейінгі және бүкіл әлемдік диаспорадағы есімдері танымал бірнеше қара ер адамдардың тарихына негізделген. Виктория дәуіріндегі актер Айра Олдриджден бастап, философ және революционер Франц Фанонға, сондай-ақ әйгілі рэпер Тупак Шакурға дейін, әр тарауда кейіпкерлер өмірінің және оларды қоршаған қоғамның өзгеру үстіндегі шешімді сәттерінде бейнеленген. Кітап 2024 жылы қатаң мұқабамен, электрондық және аудио форматта жарық көреді.
Көркем әдебиеттер
"Қара фантастикада" – Африка диаспорасының өнері мен бейнелерін толық қамтитын, мифтік және болжамды идеяларды қабылдайтын көрнекілігі зор кітап. Афрофутуризм де, сиқырлы реализм де емес, өзінің жеке әлемінде қалыптасқан "Қара фантастикада" мәдени қозғалысты жандандырады. Бұл шығарма қара нәсілділердің күнделікті өмірінен туындаған және одан асып түсетін керемет көріністерді көрсетеді, сондай-ақ 21-ғасырдағы қара өнер мен мәдениетіндегі болжамды туындылардың нәсіл, гендер, жеке тұлға және дене туралы көзқарастарды қалай өзгертетінін зерттейді. Кітапқа Эшунның кіріспе мәтіні, сондай-ақ Эшун, Камела Л. Мартин және Мишель Д. Командердің кеңейтілген эсселері енген. "Africa State of Mind" – қазіргі африкалық фотосуреттердегі ең серпінді көріністердің жан-жақты шолуы және оларды жасап жатқан шығармашыл тұлғалармен таныстыру. Эшун Африканы батыстық колониялық көзқараспен, тағылымдық немесе топографиялық тұрғыдан қарастырмайды, "Africa State of Mind" атты еңбегін төрт тақырыптық бөлімге бөліп ұсынады: Гибридтік қалалар; Ішкі ландшафттар; Бостандық аймақтары; Миф және естелік. Эшун маңызды өнер басылымдарына көптеген эсселер жазған. Ол Дуро Оловудың "Көру" (Seeing) атты еңбегі үшін эссе жазды, онда Оловудың Ұлыбританиядағы қара және афро-карибтік шығармашылық қауымдастықтағы рөліне назар аударды. Сонымен қатар, ол "Fashioning masculinities: the art of menswear" кітабына да үлес қосты, бұл кітап V&A мұражайында өткен маңызды көрменің құрамына енді.
Журналистика және мәдени пікірлер
Эшун – мәдениет, өнер және жеке тұлға мәселелерін уақтылы, терең талдаумен ұсынатын ықпалды жазушы. Ол "The New York Times", "The Financial Times" және "The Guardian" сияқты басылымдарда жазады, сондай-ақ "Wallpaper" журналының штаттан тыс редакторы болды. Мысалы, ол 2017 жылы "The New York Times" үшін Баскиат туралы мақала жазды. "The Face" журналының редакторының көмекшісі болып жұмыс істеген, кейін "Arena" ерлер журналының редакторы болған Эшун стиль, ерлік, нәсіл және қазіргі Ұлыбританияның өзгеретін бейнесін зерттейтін әсерлі ой-пікірлер жазды. Ол Принс пен Бьорктан Ненех Черри мен Хилари Мантелге дейін танымал тұлғалармен сұхбаттасқан. 1996 жылдың күзінде Эшун Миннеаполис қаласының сыртындағы Пейсли Парк кешенінде Принспен сұхбат жүргізді.
Қара Атлантиканы зерттеу (Тейт, 2021)
Бұл төрт бөлімді шағын серияда Эшун суретшілердің "Қара Атлантика" ұғымымен байланысын бай және шексіз түрде зерттейді.