Кіріспе

Рим қаласының дәстүрлі әкімшілік бөлінісі

Римнің рионы (riˈoːne; Римнің риони) – Рим қаласының дәстүрлі әкімшілік бөлінісі. Рионе – 14 ғасырдан бері қала аудандарын атауға қолданылатын итальян тіліндегі термин. Бұл термин Римде пайда болды, қаланың әкімшілік бөліністерінен туындаған. Сөз латын тіліндегі regio (: regiones) сөзінен шыққан, ол "аймақ" деген мағынаны білдіреді; орта ғасырларда латын сөзі rejones түріне өтіп, содан рионе сөзі пайда болды. Қазіргі таңда барлық риони Римнің I муниципалитетінің құрамында.

Ежелгі Рим

Дәстүр бойынша, Римнің алтыншы патшасы Сервий Туллий қаланы алғаш рет төрт аймаққа бөлген. Рим Республикасы құлағаннан кейінгі әкімшілік реформалар барысында, алғашқы император Август Римнің 14 аймағын құрды, олар Империя дәуірінің барлық кезеңінде сақталды. Бұл туралы 4-ғасырға жататын Cataloghi regionari куәландырады, онда олардың барлығы аталады және әр аймақ туралы мәліметтер келтіріледі. Транстиберим (қазіргі Трастевере) болмағанда, барлық аймақтар Тибр өзенінің сол жағында орналасқан. Аймақтар:

Орта ғасырлар

Батыс Рим империясы құлағаннан кейін және Римнің құлдырауынан соң халық саны азайып, аймақтарға бөліну жойылды. 12-ші ғасырда 12 бөлікке бөлу ресми түрде бекітілмегенмен, халықтың күнделікті қолданысында пайда бола бастады. Аймақтар ежелгідей болмаса да, олар сол атауларды сақтап қалды: латын тілінде – regio, ал қарапайым халық тілінде – rione. Рион шекаралары 13-шы ғасырда анықталып, ресми мәртебе алды: олардың саны 13-ке жетті және 16-шы ғасырға дейін өзгеріссіз сақталды. Алайда, осы кезеңде шекаралар өте шартты болды. Рион саяси емес, әкімшілік бірлік болатын. Рионның басшысы – капорион аталды.