Кіріспе

Питер Габриэльдің 1980 жылғы "Бико" әні – ағылшын рок музыканты Питер Габриэльдің апартеидке қарсы наразылық әні. Ол 1980 жылы Charisma Records лейблы арқылы Габриэльдің үшінші альбомынан шыққан сингл ретінде жарық көрді. Әннің музыкалық мақтауы 1977 жылдың 12 қыркүйегінде полиция күзетінде қайтыс болған Оңтүстік Африка антиапартеид белсендісі Стив Биконың өліміне арналған. Габриэль Биконың өлімі туралы хабар естігеннен кейін ән жазды. Африка музыкасының стильдеріне деген қызығушылығының ықпалымен, әнде бразилиялық барабан мен вокалдық перкуссияда ойналған екі тонды ырғақ, бұрмаланған гитара және синтезаторда жасалған сыбызғы дыбысы қолданылған. Әннің мәтіні Биконың өлімін және апартеид үкіметі тұсындағы зорлық-зомбылықты суреттейді, сонымен қатар Xhosa тілінде фразалар бар. Әннің басы және соңы Биконың жерлеу рәсімінде орындалған әндердің жазбаларымен безендірілген: альбомдық нұсқасы "Ngomhla sibuyayo" әнімен басталып, "Senzeni Na?" әнімен аяқталады, ал сингл нұсқалары "Nkosi Sikelel' iAfrika" әнімен аяқталады. "Бико" әні Ұлыбритания чарттарында 38-орынға жетті және жағымды пікірлер алды, сыншылар аспаптарды, мәтінді және Габриэльдің вокалын жоғары бағалады. 2013 жылғы бір пікірде ол "ұсынылмаған күшті" ән деп аталды, ал AllMusic сайты оны "өз заманы үшін таңғажайып жетістік" деп сипаттады. Том Пакстон, Питер Хаммилл, Steel Pulse және Tappa Zukie сияқты бірнеше музыканттар Бико туралы әндер жазды. 7 және 12 дюймдік сингл нұсқалары Оңтүстік Африканың ұлттық әнұранына айналған "Nkosi Sikelel' iAfrika" әнінен үзіндімен аяқталды. Әннің неміс нұсқасы "Nkosi Sikelel' iAfrika" әнімен басталып, аяқталады. Жазба жерлеу рәсіміндегі әншілерді үзуге айналған, екі барабанның оқ атуын еске түсіретін дыбыспен аяқталады, бұл репрессивті үкіметті бейнелейді. Әннің басындағы жазба екі тонды перкуссияға ауысады, бразилиялық Surdo барабанында орындалады, Габриэль оны "композицияның тірегі" деп сипаттайды. "Бико" әні Габриэльдің естіген африкалық ырғақтардың ықпалымен "гипнотикалық" барабан ырғағын пайдаланады. Габриэль, әсіресе, Dingaka саундтрек альбомын тректің перкуссиясына әсер еткен деп есептейді. Музыка зерттеушісі Майкл Дрюетт Габриэльдің "өзі еліктеген дыбысқа мүлдем ұқсамайтын" "экзотикалық" африкалық ырғақты жасауға тырысқанын, осылайша "жалған африкалық" ырғақты жасағанын жазады. Әннің дыбыстары гаэль және африкалық ықпалдарды біріктіріп, "алғашқы" сезімді тудырады. Барабандар екі аккордты гитараның жасанды бұрмаланған дыбысымен жабылады, ол вокалдық перкуссия кезінде қысқа уақытқа жоғалып, бірінші куплетте қайта оралады. Биконың өлімін сипаттайтын алғашқы өлеңнен кейін "Yehla Moya" деп аталатын Xhosa тіліндегі шақыру алдында ерекше аккорд өзгереді. Синтезаторда жасалған сыбызғының дыбысы өлеңнің аралықтарында пайда болады. "Қайғылы" минорлық тонда ойналатын бұл әндер "азалы" және "әскери" атмосфераны тудырады деп сипатталған. Сыбызғы екінші өлеңде барабан мен гитарамен бірге жалғасады, содан кейін бірінші өлеңмен бірдей интерлюдия келеді. Екінші және үшінші жолдарға да сыбызғы қосылады. Үшінші жолды өлең аккордтық прогрессиядан кейін сөзсіз әнмен аяқталады, ал кульминациясы – сыбызғы мен барабандардың сүйемелдеуімен ерлер дауысының хоры.

Жазу және шығару

Габриэль жетекші вокал мен фортепианода орындады. "Бико" әнінің гитаристі – Дэвид Роудс, Габриэльдің көп жылғы серігі. Басқа қатысушылардың арасында барабанда Джерри Маротта, сурдода Фил Коллинз, синтезаторларда Ларри Фаст және синтезделген сыбызғылар мен қылықты дыбыстарда Дейв Фергюсон болды. "Бико" әні алғаш рет 1980 жылы жеке ән ретінде жарық көрді. Габриэль осы әннің екі нұсқасынан түскен табысты Оңтүстік Африкадағы Black Consciousness Movement қозғалысына сыйлады. Бұл сыйлықтардың жалпы сомасы 50 000 фунттан асты. 7 дюймдік нұсқасының B жағында Габриэльдің "Shosholoza" ндебеле халық әнінің орындалуы болды, ал 12 дюймдік нұсқасында Габриэльдің 1977 жылғы "Here Comes the Flood" әнінің неміс тіліндегі вокалдық нұсқасы бар еді. "Бико" әні Габриэльдің үшінші жеке альбомы "Питер Габриэль III" (1980) (сонымен қатар "Melt" деп те аталады) альбомына енді, ол 1980 жылы Charisma Records лейблымен шығарылды. Ән ұзақтығы жеті жарым минутты құрады және альбомдағы ең ұзақ ән болды. Бұл трек кейін 1990 жылы шыққан "Shaking the Tree: Sixteen Golden Greats" жинағына қосылды.

Басқа нұсқалар

Габриэль 1988 жылы Уэмбли стадионында Нельсон Манделаның 70 жылдығына арналған концертте бұл әнді орындады. Концертте Dire Straits, Мириам Макеба, Simple Minds, Eurythmics және Трейси Чапман сияқты танымал әртістер өнер көрсетті. "Бико" әнін тікелей эфирде орындағанда Габриэль жиі тыңдаушылардан саяси әрекеттерге қатысуды сұрап, "Мен өз бағымымды жасадым, қалғаны сендерге байланысты" дейтін. Бұл ән көбінесе концерттің соңғы әні болды, әннің аяқталу барабан кодисі кезінде топ мүшелері біртіндеп сахнадан шығып кететін. 1987 жылдың шілде айында Огайо штатының Куяхога-Фолс қаласындағы Блоссом музыка орталығында жазылған тікелей нұсқасы сол жылы Ричард Аттенбороның "Бико" атты тамыр тарихтық фильмі "Cry Freedom" фильмін насихаттау үшін сингл ретінде жарық көрді. Музыкалық бейнеклип фильмнен алынған фрагменттер мен Габриэльдің ән айтуынан тұрады. Ән фильмде пайда болған жоқ. "Бико" әнін көптеген танымал әртістер орындаған. Роберт Уайттың 1984 жылғы "Work in Progress" EP альбомынан шыққан нұсқасы сол жылғы Джон Пилдің мерекелік елулігіне кірді, #35 орынды иеленді. "Бико" 1985 жылы америкалық "Майами Вайс" телешоуының бірінші маусымының соңғы эпизодынан бұрынғы "Эван" эпизодында ерекше көзге түсті. Халық музыкасының шебері және белсенді Джоан Баез 1987 жылы шыққан "Recently" альбомына әннің нұсқасын жазды. Simple Minds 1989 жылы "Street Fighting Years" альбомында кавер-версиясын шығарды, ол кейіннен олардың басқа музыкалық жинақтарында да пайда болды. Камерундық музыкант Ману Дибанго 1994 жылғы "Wakafrika" альбомында осы әнді орындады. Дибангоның нұсқасында Габриэль, Синеад О'Коннор, Ladysmith Black Mambazo, Джеффри Ориэма және Алекс Браун да қатысты. Фолк-рок музыканты Пол Саймон 2013 жылы Габриэльге арналған "And I'll Scratch Yours" альбомына енгізу үшін әннің каверін жазды.