Томас Гомер-Диксонның «Тапқырлық Ауыртпалығы» кітабы

Кіріспе

Томас Гомер Диксонның кітабы "Зиялылық алшақтығы" – канадалық ғалым Томас Гомер Диксонның ғылыми-танымдық кітабы. Ол 1992 жылдан 2000 жылға дейін, сегіз жыл бойы жазылды және Knopf баспасында жарық көрді. Кітапта қазіргі қоғамның кездесетін мәселелері күрделеніп бара жатқаны және оларды шешуге қабілеттілігіміздің артта қалып отырғаны туралы айтылады. Гомер Диксон күрделіліктерге, күтпеген, сызықты емес нәтижелерге және жаңадан пайда болатын қасиеттерге назар аударады. Ол саясаттануды әлеуметтану, экономика, тарих және экологиямен байланыстыратын пәнаралық тәсілді қолданады. Роберт Д. Каплан 1994 жылы "The Atlantic Monthly" журналындағы "Алдағы анархия" атты мақаласында Гомер Диксонның еңбегін сілтеме жасағаннан кейін, Гомер Диксонға кітап жариялауға келісімшарт ұсынылды. Ол келесі бес жылды дайындалуға жұмсады және кітап 2000 жылы Солтүстік Америкада және Ұлыбританияда жарық көрді. Кітап Канаданың ең сатылымды кітаптар тізімінде үш апта бойы бірінші орында тұрса, АҚШ-та көптеп сатылған жоқ. Сынаушылар Гомер Диксонның ғылыми зертеулеріне, түсінікті баяндалуына және кітаптың ауқымдылығына риза болды, бірақ кейбіреулері жазу стилінде өзіне сыймас сипаттар бар екенін айтты. Гомер Диксон 2001 жылы ағылшын тіліндегі ғылыми-танымдық әдебиет бойынша генерал-губернатор сыйлығына ие болды және кітап француз және испан тілдеріне аударылды.

Өмірбаян

Автор Томас Гомер Диксон кітап жарыққа шыққан кезде 44 жастағы ғалым және Торонто университетінің Бейбітшілік және қақтығыстарды зерттеу бағдарламасының директоры болған. Кітапты жазуға сегіз жыл кетсе де, Гомер Диксон оның идеяларын мансабының көп бөлігінде дамытып келген. Жастық шағында ата-анасы оны ағымдағы оқиғаларға қызығушылық танытуға тәрбиеледі, соның нәтижесінде ол университете адам зорлық-зомбылығының себептерін зерттеді. Ол Карлтон университетін Бакалавр дәрежесімен, ал 1989 жылы Массачусетс технология институтын Саяси ғылымдар докторы дәрежесімен бітірді. 1990 жылы Бейбітшілік және қақтығыстарды зерттеу бағдарламасының директоры лауазымына тағайындалды. Гомер Диксон және оның теориялары Роберт Д. Капланның 1994 жылғы ақпан айындағы «Атлантик» журналында жарияланған «Алдағы анархия» атты мақаласында жарық көрді. Бұл мақала оны жас ғалым ретінде танымал етті және бірнеше кітап басылымдарына келісімшарт жасасуға мүмкіндік берді. 1997 жылы үй кеңсесинде жұмыс істеген Гомер Диксон қағаздан үлкен қалыпта жинады және жоба оны басып тастады, ол: «Мен сипаттап жатқан мәселенің өзінде өмір сүріп жатырмын» деді. Гомер Диксон саяси ғылымды әлеуметтану, экономика, тарих, биология және экологиямен байланыстыратын пәнаралық тәсілді қолданады. Кітап автордың саяхаттап, сарапшылармен кездесіп, теориясын құратын саяхаттық очерк ретінде құрылған. Оның жол бойындағы байқаулары түсіндіріп жатқан тұжырымдамаларын көрсетеді және сұхбаттар мен зерттеулерді толықтырады. Ол әрбір сұхбаты мен бағытынан теориясының бөліктерін жинау арқылы қайта-қайта қолданылатын метафораны көрсетеді. Ол оқиғалар мен әлеуметтік пікірлерді қамтиды. Кітап Канада нарығында жеті апта бойы «Маклин» журналының бестселлерлер тізімінде болды, оның ішінде үш апта бірінші орында тұрды. АҚШ-та жақсы сатылмады. Гомер Диксон 2001 жылы ағылшын тіліндегі бестселлер үшін генерал-губернатордың сыйлығымен марапатталды. Жұмсақ мұқабалы басылым қатты мұқабалы басылымнан бір жыл кейін жарық көрді. Ол француз тіліне аударылып, 2002 жылы «Éditions du Boréal» баспасында жарық көрді. 2003 жылы «Espasa» баспасы испан тілінде басылым шығарды. Гомер Диксон осыған ұқсас «Жердің төменгі жағы: апат, шығармашылық және өркениеттің жаңаруы» атты кітап жазды, онда ол қоғамдардың жаһандық жылыну немесе халық санының тепе-теңдігінің бұзылуы сияқты мәселелермен күресуге қабілеті азайып бара жатқанын түсіндіреді, себебі күрделіліктер күшейеді және қазба отын сияқты қолжетімді ресурстар тез сарқылады. Кітаптың ғылыми еңбегі сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Кітапты зерттеудің кеңдігі әсерлі деп бағаланды, ал оның ұсынылымы түсінікті және ойландыратын болды. Сыншылар Гомер Диксонның жазу стилін анық, қолжетімді және тартымды деп атады. «Quill & Quire» журналында Марк Шэйнблум: «Кітаптың маңыздылығына және кең көлемді түсіндірмелеріне қарамастан, «The Ingenuity Gap» таңқаларлықтай қызықты және тіпті көтеріңкі оқылым. Гомер Диксон мысалдарды шеберлікпен келтіреді, әлеуметтік жүйеміздің түсініксіз күрделілігін бейнелеу үшін түсінікті мысалдарды қолданады» деп жазды.

Author Thomas Homer Dixon was a 44 year old academic and director at the University of Toronto's Peace and Conflict Studies program at the time of publication. While the book took eight years to write, Homer Dixon had been developing the ideas behind it for most of his career. As a youth, an interest in current events was fostered by his parents and led him to study causes of human violence at university. He graduated from Carleton University with a Bachelor of Arts and, in 1989, the Massachusetts Institute of Technology with a doctorate in Political science. He accepted the director position at the Peace and Conflict Studies program in 1990. Homer Dixon and his theories were featured in an article written by Robert D. Kaplan, in the February 1994 edition of The Atlantic Monthly, entitled "The Coming Anarchy". The article made him into an emerging academic celebrity and resulted in several book deal offers. By 1997 Homer Dixon, working out of his home office, had accumulated more than of paper and was overwhelmed by the project, stating, "I'm living the problem I'm describing." Homer Dixon takes an inter disciplinary approach connecting political science with sociology, economics, history, biology, and ecology. The narrative is structured as a travelogue as the author travels to meet experts and construct his theory. His observations along the way illustrate the concepts he is explaining and supplement interviews and research. Collecting pieces of his theory from each of his interviews and destinations appears as a recurring metaphor. He includes anecdotes and social commentary. In the Canadian market, the book spent seven weeks on the Maclean's nonfiction best sellers' list, including three weeks at the #1 spot. It did not sell well in the United States. Homer Dixon was awarded the 2001 Governor General's Award for English language non fiction for the book. The trade paperback was released a year after the hardcover edition. It was translated into French and published in 2002 by Éditions du Boréal. A Spanish version was published by Espasa in 2003. Homer Dixon went on to write a similar book, The Upside of Down: Catastrophe, Creativity, and the Renewal of Civilization, in which he elaborates upon the idea that societies are becoming less able to cope with problems, like global warming or population imbalances, as complexities compound each other and the readily available resources, like fossil fuels, are rapidly consumed. The book's scholarship was very well received by critics. The research behind the book was called impressive for its breadth, and its presentation was said to be straightforward and thought provoking. Critics called Homer Dixon's writing clear, accessible, and engaging. In his review in the Quill & Quire, Mark Shainblum wrote "[d]espite the book's serious import and prodigious endnotes, The Ingenuity Gap is a surprisingly engaging and even exciting read. Homer Dixon spins parables masterfully, using comprehensible examples to represent the almost incomprehensible complexity of our social system."