Мандатты Палестинадағы «Мұнара мен бекініс» қоныстандыру әдісі
Tower and Stockade
Төбе мен бекініс: Мандатты Палестинадағы еврей қоныстану әдісі. 1936-39 жылғы Араб көтерілісі кезінде 57 жаңа елді мекен құрылды. Жерді қорғау мақсаты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мандатты Палестинадағы ционисттік қоныс салушылар қолданған қоныстану әдісі (חוֹמָה וּמִגְדָּל) 1936–1939 жылдардағы араб көтерілісі кезінде қолданылды. Мандатты билік жаңа еврей қоныстарын құруға заңды түрде шектеулер қойды, бірақ британдықтар араб көтерілісіне қарсы тұру үшін «Мұнара мен бекініс» акцияларына тікелей қарсылық көрсетпеді. «Мұнара мен бекініс» науқаны барысында ел бойынша 57 еврей қонысы, оның ішінде 52 кибуц және бірнеше мошав құрылды. Заңдық негіз – Мандат кезеңінде де қолданыста болған түрік-османдық заң, онда шатыры толық аяқталған заңсыз құрылысты бұзуға тыйым салынған.
Settlement method used by Zionist settlers in Mandatory Palestine
Tower and Stockade (חוֹמָה וּמִגְדָּל) was a settlement method used by Zionist settlers in Mandatory Palestine during the 1936–39 Arab Revolt. The establishment of new Jewish settlements was legally restricted by the Mandatory authorities, but the British generally gave their tacit accord to the Tower and Stockade actions as a means of countering the Arab revolt. During the course of the Tower and Stockade campaign, some 57 Jewish settlements including 52 kibbutzim and several moshavim were established throughout the country. The legal base was a Turkish Ottoman law that was still in effect during the Mandate period, which stated that no illegal building may be demolished if the roof has been completed.
Өмірбаян
Араб көтерілісі кезінде бұл елді мекендер еврей ұлттық қоры (JNF) ресми түрде сатып алған жерлерде қауіпсіздік аймағын құрып, еврей халқының, әсіресе шалғайдағы аймақтардағы халқының қауіпсіздігін қамтамасыз етті, еврейлерге тиесілі жерлерде "жағдайды сақтап" тұрды. Бұл елді мекендер ақырында бекіністі шаруашылық ошақтарына айналды, қауіпсіздік мақсатында (араб шабуылдарына қарсы қорғаныс ретінде) және еврей халқының тығыз қоныстанған аймақтарын құруға, бұл кейіннен БҰҰ ұсынған еврей мемлекетінің шекарасын анықтауға көмектесті. Операцияны Хагана жүргізді, ал басшылығын Моше Шарет жүзеге асырды. Барлық ірі қоныс аудару топтары (көбінесе кибуц және мошав қозғалыстары) науқанға қатысты, ол қоршау периметрін құрудан, оның ішінде қорғаныс қабырғасы мен күзет мұнарасынан тұрды. Бұл елді мекендердің көпшілігі Британдық Мандат билігімен ресми түрде бекітілмегенімен, сол кезде әлі де қолданыстағы Османдық Түркия заңына сәйкес, бар болған елді мекендер бұзылмады. Тез шабуыл қаупіне байланысты, сондай-ақ осы заңның талаптарын орындау қажеттілігіне байланысты, мұнаралы-бекініс елді мекендерінің құрылысы өте жылдам, әдетте бір күн ішінде аяқталуы керек еді. Көпшілікке белгісіз болғаны, британдық билік мұндай еврейлік іс-әрекеттерге шектеулер салуда өте икемсіз болды, өйткені олардың басты қауіпсіздік мәселесі арабтардың көтерілісі болды, сондықтан "мұнаралы-бекініс" елді мекендері әрқашан күндіз салынып, түнде емес. Мандаттың соңғы айларындағы саяси және қауіпсіздік ахуалының өте ерекшелігіне байланысты, 1948 жылдың сәуір айында Брор Хайилде де ұқсас жағдай орын алды, онда көп бөлігі түнгі уақытта орындалды. "Мұнаралы-бекініс" жүйесін Кибуц Тель Амальдің (қазіргі Нир Давид) негізін қалаушы мүшесі Шломо Гур ойлап тапқан, ал сәулетші Йоханан Ратнер оны дамытып, қолдады (қараңыз орыс тіліндегі мақала). Жүйе алдын ала дайындалған ағаш қалыптардан жылдам периметрлік қабырға салуға негізделген, ол қиыршық таспен толтырылып, тікенді сыммен қоршалған. Орташа есеппен, қоршалған аумақ 35 x 35 метрді (1 дунам) құрады. Осы қорғалған аумақтың ішінде алдын ала дайындалған ағаштан жасалған күзет мұнарасы және алғашқы 40 қоныс аударушыны баспанаға алған төрт шатыр орнатылды. Құрылыстар көрші елді мекендердің көз алдында және автокөлікпен жуық жерде орналасқан. 1936 жылдың соңынан 1939 жылдың қазанына дейін 57-сі салынды. Ғимараттарды еврей кәсіподағының құрылыс бөлімі – "Гистадрут" алдын ала құрастырды. 1940 жылы солтүстік Хула аңғарында тағы екі бекініс, Ши'ар Яшув және Бейт Хиллель салынды. Олар жақын маңдағы Дафна, Дан және кейін құрылған Нехалим (1943 жылдың қазаны) сияқты "Уссишкин бекіністері" деп аталды. Бұл атау еврей ұлттық қорының президенті Менахем Уссишкиннің құрметіне берілді. Бастапқы жоспар сол кездегі қоныс аудару қозғалысының алты тармағының әрқайсысына бір "бекініс" құру болды. Алтыншы "бекініс" үшін белгіленген жер, бүгінгі Кибуц Снир, 1967 жылғы алты күндік соғыстан кейін ғана қоныстанды.
During the Arab Revolt, these settlements provided safe havens on land that had been officially purchased by the Jewish National Fund (JNF), protected Jewish populations, particularly in remote areas, on these Jewish owned land and maintained "facts on the ground." These settlements would eventually be transformed into fortified agricultural settlements, and served for security purposes (as defences against Arab raiders) as well as creating contiguous Jewish populated regions, which would later help determine the borders of the UN proposed Jewish state. The operation was run by the Haganah and led by Moshe Sharett. All of the major settlement groups (mostly the kibbutz and moshav movements) took part in the campaign, which consisted of setting up a protected perimeter, with a defensive wall around it and a guard tower in the middle. While many of these settlements were not officially approved by the British Mandate authorities, existing settlements were not dismantled, based on the Turkish Ottoman law still valid at the time. Due to the threat of immediate attack, at least as much as to any need to comply with the clauses of this law, the construction of the Tower and Stockade settlements had to be finished very quickly, usually in the course of a single day. What is less well known is the fact that the British authorities were rather lax at implementing restrictions against such Jewish activities at a time when their main security concern was the Arab revolt, thus "Tower and Stockade" settlements were always created by day, not by night against some still prevailing myths. In the very different political and security climate of the final months of the Mandate, a similar act of creating facts on the ground happened in April 1948 at Bror Hayil, when much of the work was indeed done during the night. The invention of the "Tower and Stockade" system is attributed to Shlomo Gur, founding member of Kibbutz Tel Amal (now Nir David), and was developed and encouraged by the architect Yohanan Ratner (see Russian language article here ). The system was based on the fast construction of a perimeter wall from pre fabricated wooden moulds, which would be filled with gravel and enclosed with barbed wire fencing. On average, the enclosed space formed a yard of 35 x 35 metres (1 dunam). Within this protected yard, the pre fabricated wooden observation tower and the four sheds sheltering the initial 40 settlers were erected. The constructions were located within eyesight of neighbouring settlements and with accessibility for motor vehicles. 57 were constructed between the last days of 1936 and October 1939. The buildings were prefabricated by Solel Boneh, the construction arm of the Jewish trade union, Histadrut. In 1940 two more outpost were built in the northern Hula valley, She'ar Yashuv and Beit Hillel. They, along with nearby Dafna, Dan, and the only later established Nehalim (October 1943), were known as the "Ussishkin Fortresses", named after Menachem Ussishkin, the president of the Jewish National Fund. The initial plan had been to create one "fortress" for each of the six branches of the settlement movement existing at the time. The site designated for a sixth "fortress", today's Kibbutz Snir, was only settled after the 1967 Six Day War.